- Allah Asma’ul husnaa Al Hamid

Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Rehefa avy nilaza taminay [Mahmud bin Ghailan] sy [Abdu bin Humaid] fa iray ny dikany, hoy izy ireo; dia nilaza taminay [Abdur Razzaq] avy tamin'i [Ma'mar] avy tamin'i [Thabit Al Bunani] avy tamin'i [Abdur Rahman bin Abu Laila] avy tamin'i [Shuhaib], dia hoy izy; Lovantsofina avy amin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam fa rehefa avy nanao ny vavaka 'Asr izy dia nibitsibitsika, ary ny teny hoe mibitsibitsika araka ny sasany amin'izy ireo dia ny fihetsehan'ny molotra roa toy ny hoe miteny izy ireo. Dia nanontaniana izy; Ry Iraka avy amin'i Allah, rehefa manao ny vavaka 'Asr ianao dia mibitsibitsika. Hoy izy: 'Nisy mpaminany iray izay nahagaga ny vahoakany, dia hoy izy; iza no afaka mifaninana amin'izy ireo? Dia nanome azy fanambarana i Allah: 'Omeo safidy amin'ny zavatra roa izy ireo, dia ny hanasaziko azy ireo sa ny hanome fahefana ny fahavalony handresy azy ireo?' dia nifidy ny sazy izy ireo, dia nanapaka ny fahafatesana tamin'izy ireo i Allah, mandra-pahatongan'ny olona fito alina maty tao anatin'ny iray andro'. Hoy i Shuhaib; ary rehefa nitantara ity hadita ity izy dia nitantara hadita hafa indray, hoy izy: 'Indray mandeha nisy mpanjaka iray nanana shaman izay nanao shamanisma ho azy, dia hoy ilay shaman; mitadiava zaza iray izay mahatakatra haingana aho, na hoy izy; ilay kinga saina. Hampianariko azy ny fahalalako, satria matahotra ny ho faty aho ka ho tapaka aminareo izany fahalalana izany, ary tsy hisy aminareo hahafantatra izany'. Hoy izy: 'Avy eo dia nahita tovolahy iray ho azy araka ny toetrany voalazany izy ireo, dia nasainy nanatona ilay tovolahy. Nankany aminy ilay tovolahy, raha teny an-dalana dia nisy moanina iray tao amin'ny toeram-pivavahana.' Hoy i Ma'mar; Azoko antoka fa Miozolomana ireo mponina tao amin'ny toeram-pivavahana tamin'izany fotoana izany. Hoy izy: 'Avy eo dia nanontany ilay moanina ilay zaza, isaky ny nandalo azy ilay zaza dia nanontany azy foana izy, mandra-pilazan'ilay moanina taminy, dia hoy izy; Marina tokoa fa mivavaka amin'i Allah aho'. Hoy izy: 'Nanomboka nipetraka tao amin'ny moanina ilay zaza ary matetika tara tamin'ny fandehanana nankany amin'ny shaman.' Koa naniraka iraka tany amin'ny fianakavian'ilay zaza ilay shaman mba hilaza ny votoatin'ny hafatra; raha ny marina dia saika tsy tonga tamiko izy. Dia nilaza izany tamin'ilay moanina ilay zaza. Hoy ilay moanina taminy; raha miteny aminao ilay shaman hoe; aiza ianao? Lazao fotsiny; miaraka amin'ny fianakaviako, ary raha miteny aminao ny fianakavianao hoe; aiza ianao? Koa lazao aminy fa miaraka amin'ilay shaman ianao'. Hoy izy: 'Rehefa tao anatin'izany toe-javatra izany ilay zaza, dia tampoka teo dia nandalo vondron'olona izay nosakanan'ny biby izy. Ny sasany tamin'izy ireo dia nilaza fa liona ilay biby'. Hoy izy: 'Dia naka vato ilay zaza, ary niteny hoe: Andriamanitra ô, raha marina izay nolazain'ilay moanina dia mangataka Aminao aho mba hamela ahy hamono ilay biby'. Hoy izy: 'Dia natsipiny sy novonoiny ilay biby. Dia hoy ny olona; iza no namono azy? Hoy izy ireo; ilay zaza. Dia gaga ny olona ka nanao hoe: Eny tokoa, ity zaza ity dia nianatra fahalalana izay tsy misy mahalala.' Hoy izy: 'Dia nisy jamba nandre izany, dia hoy izy tamin'ilay zaza; Raha afaka mamerina ny masoko ianao dia hahazo tombony toy izao sy toy izao. Hoy ilay zaza: Tsy mila izany aminao aho, fa ahoana ny hevitrao raha miverina ny fahitanao, hino an'Ilay namerina izany ve ianao? Hoy izy: Eny'. Hoy izy: 'Dia nivavaka tamin'i Allah izy mandra-pamerenan'i Allah ny fahitan'ilay olona azy. Dia nino ilay jamba, dia tonga tany amin'ny mpanjaka ny raharahan'izy ireo. Dia naniraka iraka tany amin'izy ireo izy ary natolotra azy ireo. Hoy ny mpanjaka: 'Eny tokoa, hovonoiko amin'ny vonoan'olona izay tsy mbola nataoko tamin'ilay nahavanon-doza ianareo rehetra.' Dia nandidy ny hitondrana moanina sy jamba iray izy, dia nametraka tsofa teo afovoan'ny lohan'ny iray tamin'izy ireo izy ary namono azy, ary namono ny iray tamin'ny vonoan'olona hafa. Dia nandidy ny hitondrana ilay tovolahy izy, dia hoy izy: ento any amin'ny tendrombohitra toy izao sy toy izao izy, ary atsipazo avy any an-tampony. Dia nentin'izy ireo tany an-tendrombohitra izy. Rehefa tonga teo amin'io toerana io izy ireo mba hanipy ilay zaza avy any, dia nianjera avy tany an-tendrombohitra izy ireo mandra-pahatongan'ny tsy nisy sisa tavela tamin'izy ireo afa-tsy ilay zaza.' Hoy izy: 'Dia niverina ilay zaza, ary nasain'ny mpanjaka nentina tany an-dranomasina izy ary avy eo dia natsipy tany an-dranomasina. Nentina tany an-dranomasina ilay zaza, dia nalentika an-drano ny olona niaraka taminy ary novonjen'i Allah izy. Dia hoy ilay zaza tamin'ny mpanjaka: tsy afaka mamono ahy ianareo raha tsy manombo ahy amin'ny hazo fijaliana sy mitifitra ahy, rehefa mitifitra ahy ianareo dia lazao hoe: amin'ny anaran'i Allah Tompon'ity zaza ity'. Dia nasainy nohomboana tamin'ny hazo fijaliana ilay zaza, ka nohomboana tamin'ny hazo fijaliana ilay zaza, dia notifiriny izy ary niteny hoe: 'BISMILLAAH ROBBU HAADZAL GHULAAM' amin'ny anaran'i Allah Tompon'ity zaza ity'. Hoy izy: 'Dia napetraky ny zaza teo amin'ny handriny ny tanany rehefa avy notifirina tamin'ny zana-tsipìka izy, dia maty. Dia hoy ny olona: Marina tokoa fa ity zaza ity dia nianatra fahalalana izay tsy misy mahalala, koa mino an'Andriamanitra ity zaza ity izahay'. Hoy izy: 'Dia nolazaina tamin'ny mpanjaka hoe: tsy andrinao ve ny tsy hifaneken'ny olona telo? Ny olombelona rehetra dia nivadika taminao'. Hoy izy: 'Avy eo dia nanao tatatra lehibe izy, dia nanipy kitay sy afo tao anatiny, dia namory ny olona izy ary niteny hoe: Na iza na iza miala amin'ny fivavahany dia havelanay izy, ary na iza na iza tsy miverina dia hatsipy ao anaty afo izy.' Dia nanomboka nanipy azy ireo tao anaty tatatra izy. Hoy izy: 'Nilaza i Allah tabaraka wa ta'ala nanoratra ity tantara ity hoe: Ho faty sy ho voaozona ireo izay manao tatatra izay arehitra amin'ny kitay, raha mipetraka manodidina azy izy ireo, sady mahita izay ataony amin'ny mpino. Ary tsy mampijaly ny mpino izy ireo raha tsy satria mino an'i Allah, ilay Tsitoha, ilay Mendri-piderana Indrindra, ny mpino'. -QS. Alburuj 4-8-. Hoy izy: 'Nalevina ilay zaza'. Ary voalaza fa nalaina avy tao am-pasana izy tamin'ny andron'i Umar ibn Al Khattab tamin'ny rantsan-tànany teo amin'ny handriny, toy ny nametrahany azy ireo tamin'ny namonoana azy. Hoy i Abu Isa, hadith hasan gharib ity.