Hadith Representative
Al Hamid
Imam Tirmidzi : 3263حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Esi wogblɔ na mí [Mahmud bin Ghailan] kple [Abdu bin Humaid] gɔmesesea nye ɖeka ta la, wogblɔ be; gblɔe na mí [Abdur Razzaq] tso [Ma’mar] gbɔ tso [Thabit Al Bunani] gbɔ tso [Abdur Rahman bin Abu Laila] gbɔ tso [Shuhaib] gbɔ, egblɔ; Enye Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe kɔnyinyi be ne ewɔ ‘Asr gbedodoɖaa vɔ la, eƒoa nu le ɣlidodo me, eye nya si nye ɣlidodo le wo dometɔ aɖewo ƒe nya nu la nye nuyi eveawo ƒe ʋuʋu abe ɖe wole nu ƒom ene. Emegbe wobiae be; Oo Allah ƒe dɔla, ne èwɔ ‘Asr gbedodoɖa la, èƒoa nu le ɣlidodo me. Egblɔ be: ‘Nyagblɔɖila aɖe nɔ anyi si wɔ nuku na eƒe amewo, emegbe egblɔ be; ame kae ate ŋu aʋli ho kpli wo? Emegbe Allah na ɖeɖefia aɖee be: ‘Na tiatia wo le nu eve dome, si nye be mahe to na wo alo mana ŋusẽ woƒe futɔwo ɖe wo dzi?’ emegbe wotia tohehe, emegbe Allah ɖu ku dzi, vaseɖe esime le ŋkeke ɖeka dzi la, ame akpe blaadre ku’. Suhaib gblɔ be; eye esi wògblɔ hadith sia la, egblɔ hadith bubu, egblɔ be: ‘Ɣeaɖeɣi la, fia aɖe nɔ anyi si si afakala aɖe nɔ si wɔa afakala nɛ, emegbe afakala la gblɔ be; di ɖevi si sea nu gɔme kaba nam, alo egblɔ be; amesi dze aɖaŋu. Mafia nye sidzedzee, elabena mele vɔvɔ̃m be maku ale be woatso sidzedze sia ɖa le mia ŋu, eye mia dometɔ aɖeke manyae o’. Egblɔ be: ‘Emegbe wokpɔ ɖekakpui aɖe nɛ le nɔnɔme siwo wòyɔ nu, wode se na ɖekakpuia be wòava ayi afakala la gbɔ. Ðekakpuia yi egbɔ, esime wònɔ mɔ dzi la, saɖagaxɔmenɔla aɖe nɔ tadeaguƒe aɖe.’ Ma'mar gblɔ be; Meka ɖe edzi be Moslemtɔwoe nye amesiwo nɔ tadeaguƒewo ɣemaɣi. Egblɔ be: ‘Emegbe ɖevia bia saɖagaxɔmenɔla la, ɣesiaɣi si ɖevia va to eŋu la, enɔa biabiam, vaseɖe esime saɖagaxɔmenɔla la gblɔe nɛ, egblɔ be; Nyateƒee, mesubɔa Allah’. Egblɔ be: ‘Ðevia dze saɖagaxɔmenɔla la teƒe nɔnɔ gɔme eye zi geɖe la, etsi megbe le azɔlizɔzɔ yi afakala la gbɔ me. Eyata afakala la dɔ amedɔdɔ aɖe ɖe ɖevia ƒe ƒomea gbɔ kple gbedasi la ƒe vevienyenye; le nyateƒe me la, meva gbɔnye kloe o. Emegbe ŋutsuvia gblɔ nya sia na saɖagaxɔmenɔla la. Saɖagaxɔmenɔla la gblɔ nɛ be; ne afakala la gblɔ na wò be; afi kae nèle? Gblɔe ko; kple nye ƒomea, eye ne wò ƒomea gblɔ na wò be; afi kae nèle? Eyata gblɔ nɛ be yele afakala la gbɔ’. Egblɔ be: ‘Esi ɖevia nɔ nɔnɔme sia me la, kasia eto amewo ƒe ƒuƒoƒo aɖe si lã aɖe xe mɔ na la ŋu. Wo dometɔ aɖewo gblɔ be lã la nye dzata’. Egblɔ be: ‘Emegbe ɖevia tsɔ kpe, eye wògblɔ be; O Allah, ne nya si saɖagaxɔmenɔla la gblɔ la nye nyateƒe la ekema mele biabiam tso asiwò be nàna mawu lã la’. Egblɔ be: ‘Emegbe etsɔ lã la ƒu gbe hewui. Tete amewo gblɔ be; ame kae wui? Wogblɔ be; ɖevia. Eyata ewɔ nuku na amewo hegblɔ be; Nyateƒee, ɖevi sia srɔ̃ sidzedze si ame aɖeke menya o.’ Egblɔ be: ‘Tete ŋkunɔ aɖe se nya sia, emegbe egblɔ na ɖevia be; Ne ète ŋu gakpɔ nye ŋkume ake la ekema àxɔ bonus sia tɔgbe. Ðevia gblɔ be; Nyemedi esia tso gbɔwò o, gake nukae nèsusu be ne wò ŋku trɔ gbɔ la, ɖe nàxɔ Amesi gbugbɔe ɖo anyi la dzi sea? Egblɔ be; Ɛ̃'. Egblɔ be: ‘Emegbe edo gbe ɖa na Allah vaseɖe esime Allah gakpɔ amea ƒe ŋkume. Tete ŋkunɔ la xɔe se, emegbe woƒe nya la ɖo fia la gbɔ. Emegbe edɔ amewo ɖe wo gbɔ eye wotsɔ wo va wo gbɔ. Fia la gblɔ be; Nyateƒee, mawu mia dometɔ ɖesiaɖe kple amewuwu si nyemewɔ ɖe nuvlowɔla la ŋu kpɔ o.’ Emegbe ede se be woakplɔ saɖagaxɔmenɔla kple ŋkunɔ aɖe vɛ, emegbe etsɔ aŋe de wo dometɔ ɖeka ƒe ta titina hewui, eye wòwu evelia kple amewuwu bubu. Emegbe ede se be woakplɔ ɖekakpui la vɛ, emegbe egblɔ be; kplɔe yi to sia kple togbɛ dzi, eye nàtsɔe aƒu gbe tso etame. Emegbe wokplɔe yi to la dzi. Esi woɖo teƒe ma be yewoatsɔ ɖevia aƒu gbe tso eme la, woge tso toa dzi vaseɖe esime naneke megasusɔ le wo dome o negbe ɖevia ko.’ Egblɔ be: ‘Emegbe ɖevia trɔ gbɔ, eye fia la de se na wo be woakplɔe ayi atsiaƒua me eye emegbe woatsɔe aƒu gbe ɖe atsiaƒua me. Wokplɔ ɖevia yi atsiaƒu me, emegbe Allah nyrɔ ameawo kplii eye wòɖee. Tete ɖevia gblɔ na fia la bena; màte ŋu awum o vaseɖe esime nàklãm ɖe ati ŋu eye nàda tum, ne èda tum ekema gblɔ be; le Allah, ɖevi sia ƒe Aƒetɔ ƒe ŋkɔ me’. Emegbe ede se be woaklã ɖevia ɖe ati ŋu, eyata woklã ɖevia ɖe ati ŋu, emegbe eda tue hegblɔ be; 'BISMILLAAH ROBBU HAADZAL GHULAAM' le Allah si nye ɖevi sia ƒe Aƒetɔ ƒe ŋkɔ me'. Egblɔ be: ‘Emegbe ɖevia tsɔ eƒe asi ɖo ŋgonu esi wòda aŋutrɔ vɔ megbe, emegbe eku. Tete amewo gblɔ be; Nyateƒee, ɖevi sia srɔ̃ sidzedze si ame aɖeke menya o, eyata míexɔ Mawu dzi se ɖevi sia’. Egblɔ be: ‘Ekema wogblɔ na fia la be; ɖe megbɔa dzi ɖi be ame etɔ̃ nalɔ̃ ɖe wò dzi oa? Ameƒomea katã trɔ ɖe ŋuwò’. Egblɔ be: ‘Emegbe ewɔ do gã aɖe, emegbe etsɔ dzofi kple dzo ƒu gbe ɖe eme, emegbe eƒo ameawo nu ƒu hegblɔ be; Ame sia ame si atrɔ tso eƒe subɔsubɔ me la, míaɖe asi le eŋu, eye ame si metrɔ gbɔ o la, míatsɔe aƒu gbe ɖe dzo sia me. Emegbe edze wo tsɔtsɔ ƒu gbe ɖe doawo me gɔme’. Egblɔ be: ‘Allah tabaraka wa ta’ala gblɔ le ŋutinya sia ŋɔŋlɔ ɖi me be: Mitsrɔ̃ eye woƒo fi de amesiwo wɔa dowo, siwo wotsɔa dzofi klẽna, esime wonɔa anyi ƒo xlãe, esime wole nusi wowɔna na xɔsetɔwo la teƒe kpɔm. Eye womewɔa funyafunya xɔsetɔwo o negbe le esi xɔsetɔwo xɔ Allah, Ŋusẽkatãtɔ, Kafukafutɔ gãtɔ dzi se ta ko’. -QS. Alburuj ƒe 4-8-. Egblɔ be: ‘Woɖi ɖevia’. Eye wogblɔ be woɖee do goe le yɔdoa me le Umar ibn Al Khattab ƒe ɣeyiɣia me kple eƒe asibidɛwo ɖe ŋgonu, abe alesi wòda wo esime wowui ene. Abu Isa gblɔ be, esia nye hasan gharib hadith.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 1323, 1621, 15993, 16450, 16455, 17409, 17410, 17425, 17431, 21320, 22090, 25521
Imam Bukhari : 3118, 3119, 5880, 5883
Imam Muslim : 613, 614, 615, 4910
Imam Abu Dawud : 830, 831, 832
Imam Tirmidzi : 3144, 3263
Imam Nasa'i : 1268, 1270, 1271, 1272, 1273, 1274
Imam Ibnu Majah : 894, 895
Imam Malik : 357, 358
Imam Darimi : 1308, 1309