- Allah Asma’ul husnaa Al Hamid

Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

U y’a fɔ an ye [Mahmudu bin Gailan] ni [Abdu bin Humaid] ye ko kɔrɔ kelen lo, u ko; y’a fɔ an ye ko [Abdu Razaki] ka bɔ [Ma’mar] ka bɔ [Tabit Al Bunani] ka bɔ [Abdu Rahman bin Abu Laila] ka bɔ [Shuhaib] la, a ko; O tun ye cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka laada ye, n’a ye asr seli kɛ tuma min na, a tun be pɛrɛn, ani pɛrɛnkan kumaden ka kɛɲɛ n’u dɔw ka miiriya ye, o ye dawolo fila bɛɛ lamaga ye i n’a fɔ u be kumana. O kɔ, u y’a ɲininga ko; E Ala ka ciden, n’i ye asr seli kɛ i be pɛrɛnpɛrɛn. A ko: ‘Kira dɔ tun be yen min y’a ka mɔgɔw kabakoya, o kɔ, a ko; jɔn le bɛ se ka ɲɔgɔn dan ni o ye? O kɔ, Ala ye jirali dɔ di a ma ko: ‘I ka sugandili di u ma fɛɛn fila cɛ, o ye ko ne bena u ɲangi walima ne bena fanga di u juguw ma u kan?’ o kɔ, u ye ɲangili sugandi, o kɔ, Ala ye saya mara u kan, fɔɔ loon kelen kɔnɔ, mɔgɔ waa biwolonfila sara’. Suhayibu ko; ani a ye nin hadisi lakali tuma min na, a ye hadisi wɛrɛ lakali, a ko: ‘Waati dɔ la, masacɛ dɔ tun be ni sɛgɛsɛgɛrikɛla dɔ ye min tun be sɛgɛsɛgɛri kɛ a ye, o tuma na, sɛgɛsɛgɛrikɛla ko; aw ye den dɔ ɲini ne ye min bɛ faamu joona, walima a ko; min ye hakilitigi ye. Ne bɛna ne ta lɔnniya kalan a ra, sabu ne bɛ siranna saya ra, janko o lɔnniya ye bɔ ​​aw ra, aw si tɛna a lɔn’. A ko: ‘O kɔ, u ye kanbele dɔ sɔrɔ a ye ka kɛɲɛ ni jogo minw kofɔra, u ye yamaruya di kanbele ma ko a ka na ka taga sɛgɛsɛgɛrikɛla fɛ. Kanbele tagara a fɛ, k’a to sira kan, mɔnpɛri dɔ tun be batoyɔrɔ dɔ la.’ Ma’mar ko; N’ lanin b’a la ko minw tun be batoyɔrɔw la o wagati la, olu tun ye silamɛw ye. A ko: ‘O tuma na, denmisɛnnin ye mɔnpɛri ɲininga, tuma o tuma ni denmisɛnnin tɛmɛna a kɔrɔ, a tun b’a ɲininga, fɔɔ mɔnpɛri y’a fɔ a ye, a ko; Tiɲɛ na, ne be Ala bato’. A ko: ‘Denmisɛn y’a daminɛ ka sigi mɔnpɛri ka yɔrɔ la ani tuma caaman na, a tun be tagama kɔfɛ ka taga mɔnpɛri fɛ. O la, sɛgɛsɛgɛrikɛla ye ciden ci ka taga denmisɛnnin ka denbaya fɛ ni cikan kun ye; tiɲɛ na, a tun be ɲini ka na ne fɛ. O kɔ, denmisɛn y’o fɔ mɔnpɛri ye. Monk y’a fɔ a ye ko; ni sɔgɔlan y’a fɔ i ye ko; i be min? A fɔ dɔrɔn; ni ne ta somɔgɔw ye, ani ni i somɔgɔw y’a fɔ i ye ko; i be min? O la, a fɔ a ye ko i be ni sɛgɛsɛgɛrikɛla ye’. A ko: ‘Tuma min na deen tun be o cogo la, a barila ka tɛmɛ mɔgɔ dɔw ɲɛfɛ, bɛgɛn dɔ tun ye minw minɛ. O dɔw ko o bɛgɛn ye jara ye’. A ko: ‘O tuma na, deen ye kabakuru dɔ ta k’a fɔ ko; E Ala, ni mɔnpɛri ye min fɔ, o ye tiɲɛ ye, n b’i deli i k’a to n ka bɛgɛn faga’. A ko: ‘O kɔ, a ye bɛgɛn fili k’a faga. O kɔ, mɔgɔw ko; jɔn le k’a faga?» O ko; dencɛ. O la, mɔgɔw kabakoyara k'a fɔ ko; Tiɲɛn na, nin deen ye lɔnniya dɔ sɔrɔ mɔgɔ si tɛ min lɔn.’ A ko: ‘O kɔ, fiyentɔ dɔ y’o mɛn, o kɔ, a y’a fɔ denmisɛn ye ko; N’i ​​sera ka ne ka ɲɛɛ lasegin o tuma na, i bena bonus ɲɔgɔn sɔrɔ. Den ko; Ne t’o fɛ i fɛ, nka i be mun lo miiri n’i ɲɛɛ segira ka yeli kɛ, yala i bena la mɔgɔ la min y’i ɲɛɛ segi ka na wa? A ko; Ɔnhɔn'. A ko: ‘O kɔ, a ye Ala deli fɔɔ Ala ka mɔgɔ ɲɛɛ lase a ma. O kɔ, fiyentɔcɛ lara a la, o kɔ, u ka koo sera Ra . ja. O kɔ, a ye cidenw ci u fɛ ani u y’u yira u la. Masacɛ ko; Tiɲɛ na, ne bena aw kelen kelen bɛɛ faga mɔgɔfaga la, ne ma deli ka min kɛ kojugukɛla la.» O kɔ, a ye yamaruya di ko u ka na ni mɔnpɛri dɔ ni fiyentɔ dɔ ye, o kɔ, a ye sɔgɔlan dɔ don u kelen kuun cɛmancɛ la k’a faga, ka tɔ kelen faga ni fagali wɛrɛ ye. O kɔ, a y’a fɔ ko u ka na ni kanbelen ye, o kɔ, a ko; aw ye taga ni a ye kuru dɔ kan, k’a firi ka bɔ a sanfɛyɔrɔ ra. O kɔ, o tagara ni a ye kuru kan. U sera o yɔrɔ la tuma min na ka den fili ka bɔ a kan, u benna ka bɔ kulu kan fɔɔ foyi ma to u cɛma fɔɔ den.’ A ko: ‘O kɔ, deen kɔsegira, masacɛ y’a fɔ u ye k’u ka taga n’a ye baji daa la ani o kɔ, u k’a fili baji kɔnɔ. Denmisɛn nin donna baji kɔnɔ, o kɔ, Ala ye jama tunu n’a ye k’a kisi. O kɔ, den ko masacɛ ma; i ti se ka ne faga fɔɔ i ka ne gwengwen yiri kan ka ne faga, n’i ye ne faga tuma min na, i ka fɔ; nin den Matigi Ala tɔgɔ ra’. O kɔ, a ye yamaruya di ko u ka deen gwengwen yiri kan, o la, den nin gwengwenra yiri kan, o kɔ, a y’a faga ni marifa ye k’a fɔ; 'BISMILAAH ROBBU HAADZAL GHULAAM' Ala tɔgɔ la, min ye den nin Matigi ye'. A ko: ‘O kɔ, deen y’a bolo la a teen na a faganin kɔ ni biɲɛ ye, o kɔ, a sara. O kɔ, mɔgɔw ko; Tiɲɛ na, nin den ye lɔnniya dɔ sɔrɔ mɔgɔ si tɛ min lɔn, o la, an lanin be Ala la nin den’. A ko: ‘O kɔ, a fɔra masacɛ ye ko; i be muɲu mɔgɔ saba ka sɔsɔli la i kan wa? Adamadenw bɛɛ y’u yɛrɛ yɛlɛma i kama’. A ko: ‘O kɔ, a ye jii bɔyɔrɔba dɔ dilan, ka lɔgɔ ni tasuma fili a kɔnɔ, o kɔ, a ye jama lajɛn k’a fɔ; Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka sekɔ ka bɔ a ta diinan na, an b’a to a ka kɛ, ni min ma sekɔ, an b’a fili nin tasuma kɔnɔ. O kɔ, a y’a daminɛ k’u fili jiibolisiraw kɔnɔ’. A ko: ‘Allah tabaraka wa ta’ala y’a fɔ ka nin tariki sɛbɛn: Minw be jiibolisiraw dilan, minw be mɛnɛ ni lɔgɔ ye, k’u siginin be a lamini na, k’u to u be min kɛra limaniyabagaw la, u be seereya kɛra olu ye. U tɛ lanabagaw tɔɔrɔ fɔɔ ni lanabagaw limaniyara Ala la, min ye sebagayabɛɛtigi ye, min ka kan ni tanuli ye’. -QS. 4-8-. A ko: ‘Den suu donna’. Ani a fɔra ko a bɔra - kaburu kɔnɔ - Umar bin Al Khathab ka wagati la k’a sɔrɔ a bolokunnadenw tun b’a teen na, i n’a fɔ a y’u bila cogo min na a faganin kɔ. Abu Isa ko, nin ye Hasan Garib ka hadisi ye.