- Allah Asma’ul husnaa Al Hamid

Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Тхуна [Махьмуд бин ГӀайланна] а, [Ӏабду бин Хьумайдана] а маьӀна цхьаъ ду аьлла, цара элира; дийцина вайга [Ӏабдур Раззакъа] [МаӀмар] тӀера [Сабит Аль Бунани] тӀера [Ӏабдур-Рохьман бин Абу Лайла] [Шухьайбера] тӀера, цо аьлла; Пайхамаран саллаллахӀу ӀалайхӀи васалламан ламаст хилла, ша аср ламаз дича шабарш деш хилар, ткъа шабарш дар боху термин цхьаболчара дийцарехь, ший а балдаш къамел деш санна хьийзор ду. ТӀаккха цуьнга хаьттина; ХӀай АллахӀан Элча, аср ламаз дечу хенахь ахь шабарш до. Цо элира: «Цхьа пайхамар хилла шен къам цецдаьккхина, тӀаккха цо элира; хьан къовсалур ву цаьрца? ТӀаккха АллахӀа вахьйу делира цуьнга: «Шина хӀуманна юкъахь харжам ло Ахь царна, Аса царна Ӏазап дийр ду я Ас церан мостагӀашна царна тӀехь ницкъ лур бу?» тӀаккха цара Ӏазап хаьржира, тӀаккха АллахӀа царна тӀехь Ӏожалла урхалла дира, цхьана дийнахь ворхӀ эзар стаг веллалц’. Шухьайба элира; ткъа цо и хьадис дийцича, кхин хьадис дийцира цо, цо элира: «Цкъа паччахь хилла, шена шаманалла деш шаман хилла, тӀаккха шамано аьлла; сиха кхеташ бер лахахьа суна, я цо аьлла; хьекъале дерг. Ас сайн Ӏилма цунна Ӏамор ду, хӀунда аьлча со валарх кхоьру, и Ӏилма шуьгара дӀадаккхархьама, шух цхьанна а иза ца хаийтархьама’. Цо элира: «ТӀаккха цо йийцинчу амалшка хьаьжжина жима стаг карийра царна цунна, цара омра дира и жима стаг шаманна тӀе вола-вола аьлла». Жима стаг цуьнга вахара, новкъахь Ӏибадат дечу меттехь ламаро а волуш». Маъмар аьлла; Со тешна ву, цу хенахь Ӏибадат дан меттигаш дӀалаьцнарш бусалба нах хиларх. Цо аьлла: «ТӀаккха беро ламарочуьнга хаьттина, хӀоразза а бер шена тӀехволуш цо цуьнга хоьттуш хилла, ламарочо шега дийцалц, цо аьлла; Баккъалла а, ас АллахӀана Ӏибадат до». Цо элира: «Бер ламанан меттехь даха доладелла, дукха хьолахь шаманна тӀе лелаш тӀаьхьадоьдуш хилла. Цундела шамано беран доьзале геланча вахийтина, цу хааман чулацамца; бакъдерг аьлча, со волчу ца веара ала мегар ду иза. ТӀаккха беро и дийцина ламанхочуьнга. Ламанхочо элира цуьнга; нагахь санна шамано хьоьга аьлча; хьо мичахь ву? Просто ала; сан доьзалца, нагахь санна хьан доьзало хьоьга аьлча; хьо мичахь ву? Цундела ала цуьнга, хьо шаманца ву аьлла'. Цо элира: «И бер оцу хьолехь долчу хенахь, цӀеххьана цхьана экхано дӀалаьцначу нехан тобанна тӀехвелира иза. Цхьаболчара дуьйцура, и экха лом ду аьлла'. Цо элира: «ТӀаккха беро тӀулг схьа а эцна, элира; Я АллахӀ, нагахь санна ламарочо аьлларг бакъ делахь, ас доьху Хьоьга, и хьайба дайа пурба лохьа суна'. Цо элира: «ТӀаккха цо экха дӀакхоьссина, дайира». ТӀаккха наха аьлар; хьан вийна иза? Цара элира; аьлла бер. Цундела нах цецбевлла, элира; Баккъалла а, оцу берана цхьанна а ца хууш долу Ӏилма Ӏамийна». Цо элира: «ТӀаккха цхьана бӀаьрзечу стагана хезна и, тӀаккха цо элира бере; Нагахь санна сан бӀаьрса меттахӀотто хьан аьтто белахь тӀаккха иштта-иштта бонус лур ю хьуна. Беро элира; Суна ца лаьа хьоьгара хӀара, амма хьан бӀаьрса юхадерзахь хӀун аьлла хета хьуна, и меттахӀоттийначух тешар вуй хьо? Цо элира; ХӀаъ'. Цо элира: «ТӀаккха АллахӀе доӀа дира цо, АллахӀа цу стеган бӀаьрса шена тӀедерззалц». ТӀаккха бӀаьрзе стаг тешна, тӀаккха церан гӀуллакх Ра жа. ТӀаккха цо цаьрга геланчаш бахийтира, уьш дӀахӀиттийра. Цара аьлла; Баккъалла а, ас шух хӀора а вийр ву, цкъа а зуламхочунна тӀехь айса ца диначу стаг верца». ТӀаккха ламанхо а, бӀаьрзе стаг а схьавалаве аьлла, омра дина цо, тӀаккха царех цхьаннан коьрта юккъе пила а йиллина, иза вийна, важа кхин стаг верца вийна. ТӀаккха цо омра дира жима стаг схьавалаве аьлла, тӀаккха цо элира; ишттачу-ишттачу лома дӀа а вигина, лакхара дӀакхоссаве иза. ТӀаккха цара иза лома дӀавигира. Цу метте кхаьчча, цу тӀера бер дӀакхосса, лома тӀера охьаэгна уьш, шайна юкъахь бер доцург хӀумма а ца диссалц». Цо элира: «ТӀаккха бер юхадирзира, паччахьо омра дина цаьрга, иза хӀорда тӀе а вигина, тӀаккха хӀорда чу кхосса аьлла». Бер хӀорда чу дигна, цул тӀаьхьа АллахӀа цуьнца цхьаьна адам хи чу а дахийтина, иза кӀелхьара ваьккхира. ТӀаккха кӀанта элира паччахье; ахь со вен йиш яц ахь со жӀарах дӀа а тоьхна, герз тоьхча бен, ахь соьга герз тоьхча тӀаккха ала; АллахӀан цӀарца, оцу беран Элан». ТӀаккха цо омра дина бер жӀарах дӀатоха аьлла, цундела бер жӀарах дӀатоьхна, тӀаккха цо цунна топ тоьхна аьлла; 'БИСМИЛЛАХ РОББУ ХААДЗАЛ ГӀУЛААМ' АллахӀан цӀарца оцу беран Везачу Элан'. Цо элира: «ТӀаккха беро, тарраш тоьхначул тӀаьхьа, шен хьаж тӀе куьг диллира, тӀаккха иза велира». ТӀаккха наха аьлар; Баккъалла а, оцу берана цхьанна а ца девзаш долу Ӏилма Ӏамийна, цундела вай Делах теша оцу берах’. Цо элира: «ТӀаккха элира паччахье; кхаа стага реза ца хилча собар доцуш вуй хьо? Дерриге а адамаш хьуна дуьхьал дирзина'. Цо элира: «ТӀаккха цо доккха Ӏин дина, тӀаккха цу чу дечиг а, цӀе а кхоьссина, тӀаккха нах вовшах а тоьхна, элира цо; Шен динах юхавирзинарг вай вуьтур ву, юха ца вирзинарг хӀокху цӀерга кхуссур ву вай. ТӀаккха уьш канаваш чу кхисса волавелира иза'. Цо элира: «АллахӀа табарака ва таӀала аьлла хӀара истори документашца гойтуш: ХӀаллак хир бу, неӀалт хир бу, царна гонаха охьаховшуш, шаьш муъма нахана лелочунна теш а долуш, дечигца латийна канаваш еш берш. Ткъа цара муъма нахана Ӏазап ца до, муъма нах нуьцкъала а, хастаме а волчу АллахӀах тешарна бен». -КъС. Албуруж 4-8-. Цо элира: «Бер дӀадоьллина». Ткъа иза араваьккхина боху - кешнашкара - Ӏумар бин Аль-ХатхӀабан заманахь, цуьнан пӀелгаш хьаж тӀехь а долуш, ша вийча цо уьш диллина ма-хиллара. Абу Ӏисас аьлла, Хьасан ГӀарибан хьадис ду хӀара.