- Allah Asma’ul husnaa Al Hamid

Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйләнгә] һәм [Ғабдү бин Хөмәйдкә] мәғәнәһе бер икәнен әйткәс, улар; беҙгә [Ғәбдүр Раззаҡ] [Мәғмәрҙән] [Сабит Әл Бунаниҙан] [Ғәбдүр Рахман бин Әбү Ләйләнән] [Шөһәйбтән] һөйләне, тине; Пәйғәмбәребеҙҙең йолаһы булған, ғәср намаҙын уҡып бөткәс, шыбырлау, ә шыбырлау термины ҡайһы берҙәре буйынса ике ирендәрҙең дә һөйләшкән кеүек хәрәкәт итеүе. Шунан унан һорағандар; Эй, Аллаһ Рәсүле, Әср намаҙын уҡығанда һин шыбырлайһың. Ул әйтте: «Бер пәйғәмбәр үҙ халҡын хайран ҡалдырған, шунан әйтте; улар менән кем ярыша ала? Шунан һуң Аллаһы Тәғәлә уға вәхи бирә: «Уларға ике нәмә араһында һайлау мөмкинлеге бир: Мин уларҙы язалайыммы, әллә дошмандарын улар өҫтөнән ҡөҙрәт бирәмме?» Һуңынан улар яза һайланы, шунан һуң Аллаһ улар өҫтөнән үлем менән идара итте, бер көндә етмеш мең кеше үлде». Шөһәйб әйтте; һәм был хәҙисте һөйләгәндә, икенсе хәҙисте һөйләне, ул әйтте: «Бер ваҡыт бер батшаның шаманы булған, ул уның өсөн шаманлыҡ ҡыла, шул саҡта шаман әйткән; миңә тиҙ аңлаған бала табып бир әле, әллә ул әйтте; аҡыллыһы. Мин уға үҙемдең белемемде өйрәтәсәкмен, сөнки үлемдән ҡурҡам, был белем һеҙҙән өҙөләсәк, һеҙҙең берегеҙ ҙә уны белмәйәсәк». Ул: «Шунан уға ул әйткән сифаттарға ярашлы егет таптылар, егеткә шаманға килеп йөрөргә ҡуштылар». Егет уның янына барған, ә юлда ғибәҙәт ҡылыу урынында монах булған». Мәғмәр әйтте; Ул ваҡытта ғибәҙәт ҡылыу урындарын биләүселәр мосолман булғандыр, тип ышанам. Ул: «Шунан бала монахтан һорай, бала уның янынан үткән һайын һорай торғайны, монах һөйләгәнсе, ул әйтә; Ысынлап та, мин Аллаһҡа табынам». Ул: «Бала монах урынында йәшәй башлай һәм йыш ҡына шаманға атлап һуңлап килә», — тигән. Шулай итеп, шаман баланың ғаиләһенә хәбәрҙең асылы менән илсе ебәргән; ысынында ул миңә килмәне тиерлек. Шунан бала быны монахҡа һөйләгән. Монах уға; әгәр шаман һиңә әйтһә; һин ҡайҙа? Әйт кенә; минең ғаиләм менән, әгәр ҙә ғаиләң һиңә әйтһә; һин ҡайҙа? Шулай итеп, уға һин шаман менән икәнлегеңде әйт». Ул: «Бала ошо хәлдә булғанда, ҡапыл берәй хайуан тотоп ҡалған бер төркөм кешеләр янынан үтеп китте. Ҡайһы берәүҙәр был хайуанды арыҫлан тип әйткән». Ул әйтте: «Шунан бала таш алып, былай тине; Йә Аллаһ, әгәр ҙә монахтың әйткәне дөрөҫ булһа, мин Һинән һорайым, был хайуанды үлтерергә рөхсәт ит». Ул: «Шунан ул хайуанды ырғытып үлтерҙе. Шунан кешеләр әйтте; кем үлтергән уны? Улар әйтте; баланы. Шулай итеп, кешеләр аптырап ҡалды һәм әйтте; Ысынлап та, был бала бер кем дә белмәгән белемде үҙләштергән». Ул әйтте: «Шунан бер һуҡыр кеше быны ишетте, шунан балаға әйтте; Әгәр һеҙ минең күреүҙе тергеҙә алаһығыҙ икән, тимәк, һеҙгә шундай-шундай бонус бирелә. Бала әйтте; Мин һинән быны теләмәйем, әммә күреүең кире ҡайтһа, нисек уйлайһың, уны кире ҡайтарғанға ышанырһыңмы? Ул әйтте; Эйе'. Ул: «Шунан һуң, Аллаһы Тәғәлә теге кешенең күреү һәләтен ҡайтарғансы, Аллаһ Тәғәләгә доға ҡылды», — тине. Шунан һуң һуҡыр ышанды, шунан уларҙың эше Ра джа. Шунан улар янына илселәр ебәргән һәм уларҙы тәҡдим иткәндәр. Батша әйтте; Ысынлап та, мин һеҙҙең һәр берегеҙҙе енәйәтсегә ҡаршы бер ҡасан да эшләмәгән үлтереш менән үлтерәсәкмен». Шунан бер монах менән бер һуҡырҙы алып килергә ҡуша, шунан береһенең башының уртаһына пила һалып үлтерә, икенсеһен икенсе үлтереш менән үлтерә. Шунан егетте алып килергә ҡушты, шунан әйтте; уны фәлән тауға алып кит, түбәһенән ырғыт. Шунан тауға алып киттеләр. Баланы унан ырғытырға тип шул урынға барып еткәс, улар тауҙан ҡолап төштөләр, араларында баланан башҡа бер нәмә лә ҡалманы». Ул: «Шунан һуң бала ҡайтты, батша уны диңгеҙгә алып барырға, унан диңгеҙгә ташларға ҡушты». Баланы диңгеҙгә алып киттеләр, шунан Аллаһы Тәғәлә уның менән бергә халыҡты батырып ҡотҡарҙы. Шунан бала батшаға әйтте; һеҙ мине үлтерә алмайһығыҙ, тик һеҙ мине ҡаҙаҡлап, мине атып, ҡасан һеҙ мине атып һуңынан әйтегеҙ; был баланың Раббыһы Аллаһ исеме менән». Шунан баланы арҡысаҡҡа ҡаҙаҡларға ҡушты, шуға күрә баланы арҡысаҡҡа ҡаҙаҡланылар, шунан уны атып үлтерҙе һәм әйтте; 'БИСМИЛЛӘӘ РОББУ ХӘДЗӘЛ ҒӨЛӘМ' был баланың Раббыһы Аллаһ исеме менән'. Ул: «Шунан бала уҡтан атылғандан һуң ҡулын маңлайына ҡуйҙы, шунан үлде». Шунан кешеләр әйтте; Ысынлап та, был бала бер кем дә белмәгән белемде өйрәнгән, шуға күрә беҙ был балаға Хоҙайға ышанабыҙ’. Ул: «Шунан батшаға әйтелде; өс кешенең риза булмауына түҙемһеҙләнәһеңме? Бөтә кешелек һиңә ҡаршы сыҡты». Ул әйтте: «Шунан ҙур канау яһаны, шунан утын һәм ут ташланы, шунан халыҡты йыйып, әйтте; Кем үҙ диненән ҡайтһа, беҙ уны булырға рөхсәт итербеҙ, кем ҡайтмаһа, уны ошо утҡа ташларбыҙ. Шунан уларҙы канауҙарға ташлай башланы'. Ул әйтте: «Аллаһ табәрәкә вә тағәлә был тарихты документлаштырып әйтте: Утын менән яҡтыртылған канавалар эшләгәндәр һәләк булыр һәм ҡәһәрләнергә тейеш, улар уның тирәһендә ултырғанда, мөьминдәргә ҡылған эштәренә шаһит булғанда. Улар мөьминдәрҙе тик мөьминдәрҙең Ҡөҙрәтле һәм Маҡтаулы Аллаһҡа иман килтергәне өсөн генә ғазапламайҙар». -ҠС. Албуруж 4-8-. Ул: «Бала ерләнгән», — тигән. Ә уны - зыяраттан - Ғүмәр бин Әл-Хәтхаб заманында, бармаҡтары маңлайында булғанда, үлтерелгәндә нисек ҡуйған, шулай сығарғандар, тиҙәр. Әбү Ғайса әйтте, был Хәсән Ғарибтан килгән хәҙис.