Hadith Representative
Al Hamid
Imam Tirmidzi : 3263حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
I ngei wecu iwa [Mahmud bin Ghailan] man [Abdu bin Humaid] the lembe ubedo acel, giwacu; uwacu iwa [Abdur Razzaq] kud i [Ma'mar] kud i [Thabit Al Bunani] kud i [Abdur Rahman bin Abu Laila] kud i [Shuhaib], ewacu; Ubedo kura pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam nia kinde ma etimo rwo pa 'Asr ebed eweco ku dwal ma yot, man wec ma nyap nimakere ku jumoko ikum gi ubedo wotho pa dhoge ario zoo calu ma gibeweco. I ngeye jupenje; O Jakwenda pa Mungu, ka itimo rwo pa 'Asr ibeweco. Eyero kumae: ‘Jabila moko nuti m’uketho dhanu pare gibedo ku jiji, man ewacu kumae; nga ma copo pyem kudgi? I ngeye Allah umio ire lembe: 'Mi igi twero mi yero ikind piny aryo, niwacu abipoko igi nyo abimio tego ni judhogi ikumgi?' i ngeye giyero kum, i ngeye Allah utelo wi tho iwi gi, nitundo i ceng acel dhanu elufu pyer abiro utho'. Shuhaib uwacu; man kinde ma enyutho hadith eni, edwoko hadith mange, ewacu: 'I kare moko rwoth moko ubedu ku shaman ma timo shamanism ire, e shaman uwacu; nwang ira nyathin ma nyang ikum lembe pio pio, nyo ewacu; ngati ma riek. Abiponjo ngec para ire, kum alworo tho kara ngec eni juwodh kud i bangwu, man ngati moko kud ikindwu ma bingeye'. Eyero kumae: 'I ngeye ginwangu awobi moko ire nimakere ku kura ma en uwacu, gingolo ni awobi ne ubin man ecidh ibang shaman. Awobi ne ucidho i bange, podi i yo pare, jatel wi kanisa moko ubedu i kabedu mi rwo.' Ma'mar uwacu; Angeyu niya ju ma bedo i kabedo mi woro i kare ne gibedo ju Muslim. Eyero kumae: 'Eka nyathin ne upenju monk, kare ku kare nyathin ne ukadhu i bange ebedo ka penje, nitundu monk uwacu ire, ewacu; Andha, aworo Allah'. Eyero kumae: 'Nyathin ne ucaku kwo i pacu pa jatel wi dini man ebed ewotho cen i bang jatel wi dini. Pieno, shaman uoro jakwenda ni juru ot pa nyathin ku lembe ma pire tek; andha ebino ngo i banga. I ngeye nyathin ne uwacu lembe eni ni monk. Jatel wi dini uwacu ire kumae; ka shaman uwacu iri; Itye kane? Wec kende; ku juru ot para, man ka juru ot peri uwacu iri; Itye kane? Dong waci ire nia itiye ku shaman'. Eyero kumae: 'Kinde ma nyathin ne ubedo i kite ma kumeno, ndhundhu ekadho inget dul pa dhanu ma lei moko ugam utingo gi. Jumoku giwacu niya lei ne ubedo lamvor. Eyero kumae: ‘E nyathin ne uting’o kidi, man ewacu kumae; O Allah, ka lembe ma monk uwacu utiye lemandha ci akwayi iwek aneg lei ne. Eyero kumae: ‘I ng’eye, ebolo man enego lei. I ngeye dhanu uwacu; nga ma unege? Giwacu kumae; nyathin. Dong dhanu ugam utal man giwacu kumae; Andha, nyathin eni uponjo ngec ma ngati moko ope ma ngeyo.' Eyero kumae: ‘E ng’atu moko ma wang’e otho uwinjo lembe maeni, e ewacu ni nyathin; Ka icopo dwoko wanga cen, ibi nwangu adwogi maber. Nyathin ne uwacu; Amito ngo lembe eni kud i bangi, ento iparu ango ka wang peri udwogo, ibe yio i Ng'atu ma udwogo? Ewecu; Eyo'. Ewecu: 'I ngeye elego ni Allah nitundu Allah udwoko wang dhanu ne ire. I ngeye jal ma wange otho uyio, edong lembe migi wok i bang Ra ja. I ngeye eoro jukwenda i bang gi man gi nyuthiri. Rwoth uwacu; Andha, abe nego ngati acel acel ikindwu ku nek ma fodi atimo ngo ikum jadubo.' Egam emio cik ni jukel monk man jadhum moko ma wange otho, egam eketho pala i kind wic pa ngati acel man enege, man enege ku nek mange. Edong ewacu nia jukel awobi ne, ewacu kumae; tere iwi got moko, man ibol kud iwi got. I ngeye gitere iwi got. Kinde ma gituc ikabedu eca mi bolo nyathin kud i iye, gipodho kud iwi got nitundu piny moku udong ikind gi kende nyathin kende.' Eyero kumae: ‘I ng’eye, nyathin ne udwogo, man ubimo ung’olo igi nia gitere i dhu nam man ing’eye gibole i nam. Nyathin ne jutere i nam, i ngeye Allah unyotho dhanu kude man elare. E nyathin ne uwacu ni rwoth kumae; Icopo nego ngo nitundu i guro an iwi yen man i goya, ka i goya to iwac; i nying Allah Rwoth pa nyathin eni'. Man egam eketho cik nia jugure nyathin ne, ci jugure nyathin ne iwi yen, egam egoye ku pala man ewacu kumae; 'BISMILLAAH ROBBU HAADZAL GHULAAM' i nying Allah Rwoth pa nyathin eni'. Eyero kumae: 'Eka nyathin ne uketho cinge i wiye ingey jucwale ku adungu, man etho. I ngeye dhanu uwacu; Andha, nyathin eni uponjo ngec ma ngati moko ope ma ngeyo, ci wayio Mungu nyathin eni'. Eyero kumae: ‘Eka juyero ni ubimo; ibedo moth ungo ka dhanu adek gi kwero lembe peri? Dhanu ceke gi lokore ikumi'. Eyero kumae: ‘I ng’eye etimo vur ma dit, ebolo yen ku mac i iye, ecoko dhanu karacelo man ewacu kumae; Ng'atu ma bidwogo kud i dini pare, wabiweke ebed, man ngati moko ci ma bidwogo ngo, wabibole i mac eni. I ngeye ecaku bologi i vur. Eyero kumae: 'Allah tabaraka wa ta'ala uwacu ni kyewo lembe maeni: Ju ma timo vur, ma juwango ku yen, ma gibedo i ngete, ma gineno gin ma gitimo ni ju ma giyio, githo man gibinwang'u can. Man gi nyayu can i kum ju ma yioyic kende kende pilembe ju ma yioyic giyio i Allah, ma en e won tego, man ma pire tek. -QS. Alburuj 4-8-. Eyero kumae: 'Nyathin ne juyike'. Man juwacu niya juwodhe woko - kud i liel - i kare pa Umar bin Al Khathab ma cinge ubedu iwi wiye, calu ma eketho gi ikare ma junege. Abu Isa uwacu, eni ubedo hadith pa Hasan Gharib.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 1323, 1621, 15993, 16450, 16455, 17409, 17410, 17425, 17431, 21320, 22090, 25521
Imam Bukhari : 3118, 3119, 5880, 5883
Imam Muslim : 613, 614, 615, 4910
Imam Abu Dawud : 830, 831, 832
Imam Tirmidzi : 3144, 3263
Imam Nasa'i : 1268, 1270, 1271, 1272, 1273, 1274
Imam Ibnu Majah : 894, 895
Imam Malik : 357, 358
Imam Darimi : 1308, 1309