Hadith Representative
Al Waliyy
Imam Bukhari : 3137حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَرَأَيْتِ قَوْلَهُ{ حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِّبُوا }أَوْ{ كُذِبُوا }قَالَتْ بَلْ كَذَّبَهُمْ قَوْمُهُمْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَقَدْ اسْتَيْقَنُوا أَنَّ قَوْمَهُمْ كَذَّبُوهُمْ وَمَا هُوَ بِالظَّنِّ فَقَالَتْ يَا عُرَيَّةُ لَقَدْ اسْتَيْقَنُوا بِذَلِكَ قُلْتُ فَلَعَلَّهَا أَوْ{ كُذِبُوا }قَالَتْ مَعَاذَ اللَّهِ لَمْ تَكُنِ الرُّسُلُ تَظُنُّ ذَلِكَ بِرَبِّهَا وَأَمَّا هَذِهِ الْآيَةُ قَالَتْ هُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ الَّذِينَ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَصَدَّقُوهُمْ وَطَالَ عَلَيْهِمْ الْبَلَاءُ وَاسْتَأْخَرَ عَنْهُمْ النَّصْرُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَتْ مِمَّنْ كَذَّبَهُمْ مِنْ قَوْمِهِمْ وَظَنُّوا أَنَّ أَتْبَاعَهُمْ كَذَّبُوهُمْ جَاءَهُمْ نَصْرُ اللَّهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ{ اسْتَيْأَسُوا }اسْتَفْعَلُوا مِنْ يَئِسْتُ{ مِنْهُ }مِنْ يُوسُفَ{ لَا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ }مَعْنَاهُ الرَّجَاءُ
Mae wedi dweud wrthym [Yahya bin Bukair] fod wedi dweud wrthym [Al Laits] gan ['Uqail] gan [Ibn Shihab] ei fod wedi dweud wrthyf ['Urwah] ei fod unwaith wedi gofyn i ['Aisyah radiallahu 'anha], gwraig y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam; 'Beth yw eich barn chi am air Allah yn QS Yusuf adnod 110 sy'n golygu -'Felly os nad oes gan y Negeswyr obaith mwyach -am ffydd eu pobl- a'u bod yn amau eu bod wedi cael eu cyhuddo o ddweud celwydd -kudzdzibuu, y llythyren dzal bertasydid- neu -dilied, kudzibuu, dzal not bertasydid-. 'Dywedodd Aisyah radiallahu 'anha; 'Mewn gwirionedd, y gwir yw bod yr apostolion wedi cael eu twyllo gan eu pobl'. Rwy'n dweud; 'Wrth Allah, maen nhw wedi'u hargyhoeddi'n wirioneddol bod eu pobl yn eu cyhuddo o ddweud celwydd, felly beth yw ystyr rhagfarn yn yr adnod honno?'. 'Dywedodd Aisyah radiallahu 'anha; 'O 'Urwah, yn wir roedd y Negeswyr yn siŵr y byddai rhywun yn twyllo eu hunain'. Dywedaf i; 'Gobeithio hynny. Neu a ydyn nhw'n amau eu bod nhw wedi cael eu twyllo?'. 'Dywedodd Aisyah radiallahu 'anha; 'Allah yw'r Mwyaf Amddiffynnol. Yn wir, nid oedd gan yr Apostolion unrhyw ragfarn yn erbyn eu Rabb. Yr adnod hon, meddai; 'Mae hyn yn gysylltiedig â'u dilynwyr a gafodd eu taro gan dreialon am amser hir iawn, ac nid oedd cymorth wedi dod eto, felly pan oedd rhai ohonyn nhw'n anobeithio am y person a ddywedodd gelwydd wrthyn nhw ac ofn y byddai ei ddilynwyr hyd yn oed yn gwadu ei broffwydoliaeth, yna daeth cymorth Duw.' Dywedodd Abu 'Abdullah Al Bukhariy; 'Mae'r gair isstay'asuu yn dilyn y patrwm brawddeg istaf'aluu sy'n dod o'r gair yaistu. Yn Surah Yusuf laa tai'asuu mir rauhillah - peidiwch ag anobeithio am drugaredd Allah - yr ystyr yw rhoi'r brenin '-gobaith-' yn gyntaf bob amser.