Hadith Representative
Al Waliyy
Imam Bukhari : 3137حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَرَأَيْتِ قَوْلَهُ{ حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِّبُوا }أَوْ{ كُذِبُوا }قَالَتْ بَلْ كَذَّبَهُمْ قَوْمُهُمْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَقَدْ اسْتَيْقَنُوا أَنَّ قَوْمَهُمْ كَذَّبُوهُمْ وَمَا هُوَ بِالظَّنِّ فَقَالَتْ يَا عُرَيَّةُ لَقَدْ اسْتَيْقَنُوا بِذَلِكَ قُلْتُ فَلَعَلَّهَا أَوْ{ كُذِبُوا }قَالَتْ مَعَاذَ اللَّهِ لَمْ تَكُنِ الرُّسُلُ تَظُنُّ ذَلِكَ بِرَبِّهَا وَأَمَّا هَذِهِ الْآيَةُ قَالَتْ هُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ الَّذِينَ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَصَدَّقُوهُمْ وَطَالَ عَلَيْهِمْ الْبَلَاءُ وَاسْتَأْخَرَ عَنْهُمْ النَّصْرُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَتْ مِمَّنْ كَذَّبَهُمْ مِنْ قَوْمِهِمْ وَظَنُّوا أَنَّ أَتْبَاعَهُمْ كَذَّبُوهُمْ جَاءَهُمْ نَصْرُ اللَّهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ{ اسْتَيْأَسُوا }اسْتَفْعَلُوا مِنْ يَئِسْتُ{ مِنْهُ }مِنْ يُوسُفَ{ لَا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ }مَعْنَاهُ الرَّجَاءُ
Яҳё ибни Букайр аз Лайс ба мо ривоят кардааст, аз Уқайл аз Ибни Шиҳоб, ки ба ман гуфтааст, ки аз Оиша, ҳамсари Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсидааст: «Шумо дар бораи суханони Аллоҳ дар сураи Юсуф, ояти 110, ки маънояш ин аст: «Пас, вақте ки паёмбарон аз имони қавми худ умед надоштанд ва фикр мекарданд, ки онҳоро ба дурӯғгӯӣ муттаҳам кардаанд, ҳарфи Дал «Аш» ё «Бегумон» талаффуз мешуд, «Дал» талаффуз намешуд. Оиша гуфт: «Ба ростӣ, паёмбаронро қавмашон дурӯғ гуфтаанд». Ман гуфтам: «Қасам ба Худо, онҳо итминон доштанд, ки қавмашон онҳоро ба дурӯғгӯӣ муттаҳам кардаанд, пас маънои «Фарз» дар ин оят чист?» Оиша гуфт: «Эй Урва, паёмбарон итминон доштанд, ки онҳоро дурӯғ гуфтаанд». Ман гуфтам: «Умедворам, ки ҳамин тавр аст. Ё онҳо танҳо гумон мекарданд, ки онҳоро дурӯғ гуфтаанд?». Оиша разияллоҳу анҳо гуфт: «Аллоҳ нигаҳбон аст. Дар ҳақиқат». Паёмбарон аз Парвардигорашон гумон намебурданд. Ин оят ба ӯ гуфт: «Дар бораи пайравонашон аст, ки муддати тӯлонӣ озмоиш карда шуданд, дар ҳоле ки ҳанӯз кӯмак нарасидааст, то он даме ки баъзе аз онҳо аз касе, ки онҳоро инкор кардааст, ноумед шуданд ва шояд пайравонаш ҳатто паёмбарии ӯро инкор кунанд, ёрии Аллоҳ омад». Абу Абдуллоҳ ал-Бухорӣ гуфтааст: «Калимаи «истъаъсу» аз намунаи ибораи «истафъалу», ки аз калимаи «яисту» гирифта шудааст, пайравӣ мекунад. Дар сураи «Юсуф» «ло таъъасу мир рауҳиллоҳ» - «аз раҳмати Аллоҳ ноумед нашавед» - маънояш ин аст, ки ҳамеша подшоҳро умед гузорем».