Hadith Representative
Nabi melemparkan kerikil ke arah pasukan musuh di Hunain seraya menyatakan mereka akan kalah, lalu kekuatan mereka melemah dan mundur
Imam Muslim : 3324و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ قَالَ عَبَّاسٌ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ فَلَزِمْتُ أَنَا وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ نُفَارِقْهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَغْلَةٍ لَهُ بَيْضَاءَ أَهْدَاهَا لَهُ فَرْوَةُ بْنُ نُفَاثَةَ الْجُذَامِيُّ فَلَمَّا الْتَقَى الْمُسْلِمُونَ وَالْكُفَّارُ وَلَّى الْمُسْلِمُونَ مُدْبِرِينَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكُضُ بَغْلَتَهُ قِبَلَ الْكُفَّارِ قَالَ عَبَّاسٌ وَأَنَا آخِذٌ بِلِجَامِ بَغْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكُفُّهَا إِرَادَةَ أَنْ لَا تُسْرِعَ وَأَبُو سُفْيَانَ آخِذٌ بِرِكَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ عَبَّاسُ نَادِ أَصْحَابَ السَّمُرَةِ فَقَالَ عَبَّاسٌ وَكَانَ رَجُلًا صَيِّتًا فَقُلْتُ بِأَعْلَى صَوْتِي أَيْنَ أَصْحَابُ السَّمُرَةِ قَالَ فَوَاللَّهِ لَكَأَنَّ عَطْفَتَهُمْ حِينَ سَمِعُوا صَوْتِي عَطْفَةُ الْبَقَرِ عَلَى أَوْلَادِهَا فَقَالُوا يَا لَبَّيْكَ يَا لَبَّيْكَ قَالَ فَاقْتَتَلُوا وَالْكُفَّارَ وَالدَّعْوَةُ فِي الْأَنْصَارِ يَقُولُونَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ قَالَ ثُمَّ قُصِرَتْ الدَّعْوَةُ عَلَى بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَقَالُوا يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى بَغْلَتِهِ كَالْمُتَطَاوِلِ عَلَيْهَا إِلَى قِتَالِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا حِينَ حَمِيَ الْوَطِيسُ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَصَيَاتٍ فَرَمَى بِهِنَّ وُجُوهَ الْكُفَّارِ ثُمَّ قَالَ انْهَزَمُوا وَرَبِّ مُحَمَّدٍ قَالَ فَذَهَبْتُ أَنْظُرُ فَإِذَا الْقِتَالُ عَلَى هَيْئَتِهِ فِيمَا أَرَى قَالَ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَمَاهُمْ بِحَصَيَاتِهِ فَمَا زِلْتُ أَرَى حَدَّهُمْ كَلِيلًا وَأَمْرَهُمْ مُدْبِرًا و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَرْوَةُ بْنُ نُعَامَةَ الْجُذَامِيُّ وَقَالَ انْهَزَمُوا وَرَبِّ الْكَعْبَةِ انْهَزَمُوا وَرَبِّ الْكَعْبَةِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ حَتَّى هَزَمَهُمْ اللَّهُ قَالَ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكُضُ خَلْفَهُمْ عَلَى بَغْلَتِهِ و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي كَثِيرُ بْنُ الْعَبَّاسِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ يُونُسَ وَحَدِيثَ مَعْمَرٍ أَكْثَرُ مِنْهُ وَأَتَمُّ
ከምኡ ውን [ኣቡ ኣት ታሂር ኣሕመድ ቢን ዓምሩ ቢን ሳርህ] ከም ዝነገረና ምስ ነገረና [ኢብኑ ዋህብ] ንዓይ [ዩኑስ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ከም ዝነገረኒ ከምዚ ኢሉ፤ ነጊሩኒ ኣሎ [ካትሲር ቢን ዓባስ ቢን ዓብዱል ሙታሊብ] ኢሉ፤ [ኣባስ] ከምዚ በለ: ሓደ እዋን ኣብ ኲናት ሑነይን ምስ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ተሳቲፈ ስለ ዝነበርኩ ኣነን ኣቡ ሱፍያን ቢን ሓሪስ ቢን ዓብዱል ሙታሊብን ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኩሉ ግዜ የሰንዮም ኔርና ካብኡ ፈጺምና ኣይንፍለን ኔርና። ኣብቲ ግዜ እቲ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብ ፋርዋ ቢን ኑፋጻህ ኣል ጁድዛሚ ዝተዋህቦ ህያብ ጻዕዳ ቢጋል ይጋልብ ነበረ። ንስኻትኩም ኣስላምን ሰራዊት ካፊርን ምስ ተራኸብኩም ኣስላም ንድሕሪት ተመሊሶም ስለዚ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዓቢ ሃላቱ ናብ ኩፋር ገጹ ኣደፋፍአ። ኣባስ ግን ‘ኣነ ግን ልጓም ቢጋልኡ ሒዘዮ፣ ቀልጢፉ ከይጎዪ ገይረዮ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣቡ ሱፍያን ውን ናይ ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሳድል ሒዙ ኔሩ፡ ድሕሪኡ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በሎም: 'ኦ ኣባስ ንጉጅለ ሳሙራ ጸውዕ!' ኣባስ - ዓው ዝበለ ድምጺ ዘለዎ ሰብ እዩ ነይሩ - 'ሽዑ ብዓው ዝበለ ድምጸይ ጸዊዐዮም 'ኣበይ ኣላ ጋንታ ሳሙራ...! ' ስለዚ በላህ ጻውዒተይ ምስ ሰምዑ ክንደይ ቀልጢፎም መጺኦም ከም ኣደ ላም ድምጺ ጤልኣ ምስ ሰምዐት ትጎዪ። ብድሕሪኡ 'እወ ንመጽእ ኣለና ንመጽእ ኣለና' በልዎ። ኣባስ ድማ ብድሕሪኡ ምስ ኩፋራት ተቓለሱ። ሽዑ እቲ ጻውዒት ናብ ኣንሳር ወጸ፡ 'ኦ ኣንሳር፡ ኦ ኣንሳር!' ኣባስ ኣስዒቡ፡ ‘ድሕሪኡ እቲ ጻውዒት ናብ ባኑ ሓሪት ቢን ከዝራጅ ተቐየረ፡ ‘ኦ ባኒ ኣል ሓሪት ቢን ከዝራጅ፡ ኦ ባኒ ኣል ሓሪት ቢን ከዝራጅ!’ በለ። ሽዑ ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንመንፈስ ናይቶም ዝዋግኡ ዝነበሩ ሰራዊት ዘተባብዕ መሲሉ ካብ ልዕሊ ቢግሃሉ ምዕባለ ናይቲ ውግእ ረኣየ። ንሱ ድማ፡ 'እቲ ውግእ ክካየድ ከሎ ከምዚ እዩ' ኢሉ። ኣባስ ድማ 'ድሕሪኡ ሓያሎ ዕንጸይቲ ወሲዱ ናብቶም ኩፋራት ደርበዮም: ብረቢ መሓመድ ጠፊእኩም...!' ኣባስ ከምዚ በለ: ‘ብረቢ ኣነ ንገስጋስ ናይቲ ውግእ ርእየዮ እየ፣ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ድማ ኣይደርበዮምን ግን ውሑዳት ዕንጸይቲ ጥራይ እዩ ደርብዩ፣ ቀስ ብቐስ ድማ ክስዕሩን ቶፕሲ-ተርቪ ክጎዩን ርእየዮ’። ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ራፊ’] ከምኡ’ውን [ዓብድ ቢን ሑማይድ] ኩሎም ካብ [ዓብዱራዛቕ] [ማዓማር] ካብ [ኣዝ ዙህሪ] ብኢስናድ ከምዚ ኢሎምና’ዮም፡ ንሱ ግን ‘ፋርዋ ቢን ኑዓማ ኣል ጁድዛሚ ከምዚ ኢሉ፦ ‘ብጐይታ ካዕባ ንኹልኹም ኣጥፍኡ’ ኢሉ። ኣብታ ሓዲስ ድማ ‘ስለዚ ኣላህ የጥፍኦም’ ኢሉ ወሲኹ ይዛረብ። ኣባስ ከምዚ በሎም ነቢ ሰለላሁ ዓሌሂ ዋሰላም ካብ ልዕሊ እቲ ዓቢ ሃሉ ንድሕሪት ሰራዊት ናይ ውግእ መንፈስ ክህብ ዝረኣኹ ኮይኑ ኔሩ። ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [ኢብን ኣቡ ዑመር] ነጊሩና ኣሎ [ሱፍያን ቢን ዑየና] ካብ [ኣዝ ዙህሪ] ከምዚ ኢሉ፤ ንዓይ [ካትሲር ቢን ኣል ዓባስ] ካብ [ኣቡኡ] ጸብጺቡለይ ነይሩ፡ ‘ኣብ ግዜ ውግእ ሑነይን ምስ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ነይረ...ድሕሪኡ ነቲ ሓዲስ ቀጸለ፡ ኣብ ሓዲስ ዩኑስን ሓዲሱን ግን ማዓመር ካብቲ ሓዲስ ዝነውሐን ፍጹምን እዩ’ ኢሉ።