Hadith Representative
Salamah bin Al-Akwa' berbaiat dua kali di Hudaibiyah, dan Nabi menjelaskan bahwa isinya adalah baiat untuk menyongsong kematian
Imam Muslim : 3372حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَدِمْنَا الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً وَعَلَيْهَا خَمْسُونَ شَاةً لَا تُرْوِيهَا قَالَ فَقَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جَبَا الرَّكِيَّةِ فَإِمَّا دَعَا وَإِمَّا بَصَقَ فِيهَا قَالَ فَجَاشَتْ فَسَقَيْنَا وَاسْتَقَيْنَا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانَا لِلْبَيْعَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ قَالَ فَبَايَعْتُهُ أَوَّلَ النَّاسِ ثُمَّ بَايَعَ وَبَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَسَطٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ بَايِعْ يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ وَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَزِلًا يَعْنِي لَيْسَ مَعَهُ سِلَاحٌ قَالَ فَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَفَةً أَوْ دَرَقَةً ثُمَّ بَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي آخِرِ النَّاسِ قَالَ أَلَا تُبَايِعُنِي يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ وَفِي أَوْسَطِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ فَبَايَعْتُهُ الثَّالِثَةَ ثُمَّ قَالَ لِي يَا سَلَمَةُ أَيْنَ حَجَفَتُكَ أَوْ دَرَقَتُكَ الَّتِي أَعْطَيْتُكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقِيَنِي عَمِّي عَامِرٌ عَزِلًا فَأَعْطَيْتُهُ إِيَّاهَا قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّكَ كَالَّذِي قَالَ الْأَوَّلُ اللَّهُمَّ أَبْغِنِي حَبِيبًا هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ رَاسَلُونَا الصُّلْحَ حَتَّى مَشَى بَعْضُنَا فِي بَعْضٍ وَاصْطَلَحْنَا قَالَ وَكُنْتُ تَبِيعًا لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَسْقِي فَرَسَهُ وَأَحُسُّهُ وَأَخْدِمُهُ وَآكُلُ مِنْ طَعَامِهِ وَتَرَكْتُ أَهْلِي وَمَالِي مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا اصْطَلَحْنَا نَحْنُ وَأَهْلُ مَكَّةَ وَاخْتَلَطَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَكَسَحْتُ شَوْكَهَا فَاضْطَجَعْتُ فِي أَصْلِهَا قَالَ فَأَتَانِي أَرْبَعَةٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَجَعَلُوا يَقَعُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْغَضْتُهُمْ فَتَحَوَّلْتُ إِلَى شَجَرَةٍ أُخْرَى وَعَلَّقُوا سِلَاحَهُمْ وَاضْطَجَعُوا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَادَى مُنَادٍ مِنْ أَسْفَلِ الْوَادِي يَا لِلْمُهَاجِرِينَ قُتِلَ ابْنُ زُنَيْمٍ قَالَ فَاخْتَرَطْتُ سَيْفِي ثُمَّ شَدَدْتُ عَلَى أُولَئِكَ الْأَرْبَعَةِ وَهُمْ رُقُودٌ فَأَخَذْتُ سِلَاحَهُمْ فَجَعَلْتُهُ ضِغْثًا فِي يَدِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ لَا يَرْفَعُ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَأْسَهُ إِلَّا ضَرَبْتُ الَّذِي فِيهِ عَيْنَاهُ قَالَ ثُمَّ جِئْتُ بِهِمْ أَسُوقُهُمْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَاءَ عَمِّي عَامِرٌ بِرَجُلٍ مِنْ الْعَبَلَاتِ يُقَالُ لَهُ مِكْرَزٌ يَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ مُجَفَّفٍ فِي سَبْعِينَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوهُمْ يَكُنْ لَهُمْ بَدْءُ الْفُجُورِ وَثِنَاهُ فَعَفَا عَنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ } الْآيَةَ كُلَّهَا قَالَ ثُمَّ خَرَجْنَا رَاجِعِينَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَنِي لَحْيَانَ جَبَلٌ وَهُمْ الْمُشْرِكُونَ فَاسْتَغْفَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ رَقِيَ هَذَا الْجَبَلَ اللَّيْلَةَ كَأَنَّهُ طَلِيعَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَرَقِيتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِظَهْرِهِ مَعَ رَبَاحٍ غُلَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ وَخَرَجْتُ مَعَهُ بِفَرَسِ طَلْحَةَ أُنَدِّيهِ مَعَ الظَّهْرِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْفَزَارِيُّ قَدْ أَغَارَ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقَهُ أَجْمَعَ وَقَتَلَ رَاعِيَهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَبَاحُ خُذْ هَذَا الْفَرَسَ فَأَبْلِغْهُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَخْبِرْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِهِ قَالَ ثُمَّ قُمْتُ عَلَى أَكَمَةٍ فَاسْتَقْبَلْتُ الْمَدِينَةَ فَنَادَيْتُ ثَلَاثًا يَا صَبَاحَاهْ ثُمَّ خَرَجْتُ فِي آثَارِ الْقَوْمِ أَرْمِيهِمْ بِالنَّبْلِ وَأَرْتَجِزُ أَقُولُ أَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّ سَهْمًا فِي رَحْلِهِ حَتَّى خَلَصَ نَصْلُ السَّهْمِ إِلَى كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زِلْتُ أَرْمِيهِمْ وَأَعْقِرُ بِهِمْ فَإِذَا رَجَعَ إِلَيَّ فَارِسٌ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَجَلَسْتُ فِي أَصْلِهَا ثُمَّ رَمَيْتُهُ فَعَقَرْتُ بِهِ حَتَّى إِذَا تَضَايَقَ الْجَبَلُ فَدَخَلُوا فِي تَضَايُقِهِ عَلَوْتُ الْجَبَلَ فَجَعَلْتُ أُرَدِّيهِمْ بِالْحِجَارَةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ كَذَلِكَ أَتْبَعُهُمْ حَتَّى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ بَعِيرٍ مِنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا خَلَّفْتُهُ وَرَاءَ ظَهْرِي وَخَلَّوْا بَيْنِي وَبَيْنَهُ ثُمَّ اتَّبَعْتُهُمْ أَرْمِيهِمْ حَتَّى أَلْقَوْا أَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثِينَ بُرْدَةً وَثَلَاثِينَ رُمْحًا يَسْتَخِفُّونَ وَلَا يَطْرَحُونَ شَيْئًا إِلَّا جَعَلْتُ عَلَيْهِ آرَامًا مِنْ الْحِجَارَةِ يَعْرِفُهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى أَتَوْا مُتَضَايِقًا مِنْ ثَنِيَّةٍ فَإِذَا هُمْ قَدْ أَتَاهُمْ فُلَانُ بْنُ بَدْرٍ الْفَزَارِيُّ فَجَلَسُوا يَتَضَحَّوْنَ يَعْنِي يَتَغَدَّوْنَ وَجَلَسْتُ عَلَى رَأْسِ قَرْنٍ قَالَ الْفَزَارِيُّ مَا هَذَا الَّذِي أَرَى قَالُوا لَقِينَا مِنْ هَذَا الْبَرْحَ وَاللَّهِ مَا فَارَقَنَا مُنْذُ غَلَسٍ يَرْمِينَا حَتَّى انْتَزَعَ كُلَّ شَيْءٍ فِي أَيْدِينَا قَالَ فَلْيَقُمْ إِلَيْهِ نَفَرٌ مِنْكُمْ أَرْبَعَةٌ قَالَ فَصَعِدَ إِلَيَّ مِنْهُمْ أَرْبَعَةٌ فِي الْجَبَلِ قَالَ فَلَمَّا أَمْكَنُونِي مِنْ الْكَلَامِ قَالَ قُلْتُ هَلْ تَعْرِفُونِي قَالُوا لَا وَمَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ أَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَطْلُبُ رَجُلًا مِنْكُمْ إِلَّا أَدْرَكْتُهُ وَلَا يَطْلُبُنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ فَيُدْرِكَنِي قَالَ أَحَدُهُمْ أَنَا أَظُنُّ قَالَ فَرَجَعُوا فَمَا بَرِحْتُ مَكَانِي حَتَّى رَأَيْتُ فَوَارِسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَلَّلُونَ الشَّجَرَ قَالَ فَإِذَا أَوَّلُهُمْ الْأَخْرَمُ الْأَسَدِيُّ عَلَى إِثْرِهِ أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَعَلَى إِثْرِهِ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيُّ قَالَ فَأَخَذْتُ بِعِنَانِ الْأَخْرَمِ قَالَ فَوَلَّوْا مُدْبِرِينَ قُلْتُ يَا أَخْرَمُ احْذَرْهُمْ لَا يَقْتَطِعُوكَ حَتَّى يَلْحَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ قَالَ يَا سَلَمَةُ إِنْ كُنْتَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتَعْلَمُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَالنَّارَ حَقٌّ فَلَا تَحُلْ بَيْنِي وَبَيْنَ الشَّهَادَةِ قَالَ فَخَلَّيْتُهُ فَالْتَقَى هُوَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ فَعَقَرَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَرَسَهُ وَطَعَنَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَتَلَهُ وَتَحَوَّلَ عَلَى فَرَسِهِ وَلَحِقَ أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَطَعَنَهُ فَقَتَلَهُ فَوَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَتَبِعْتُهُمْ أَعْدُو عَلَى رِجْلَيَّ حَتَّى مَا أَرَى وَرَائِي مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا غُبَارِهِمْ شَيْئًا حَتَّى يَعْدِلُوا قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى شِعْبٍ فِيهِ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ ذَو قَرَدٍ لِيَشْرَبُوا مِنْهُ وَهُمْ عِطَاشٌ قَالَ فَنَظَرُوا إِلَيَّ أَعْدُو وَرَاءَهُمْ فَخَلَّيْتُهُمْ عَنْهُ يَعْنِي أَجْلَيْتُهُمْ عَنْهُ فَمَا ذَاقُوا مِنْهُ قَطْرَةً قَالَ وَيَخْرُجُونَ فَيَشْتَدُّونَ فِي ثَنِيَّةٍ قَالَ فَأَعْدُو فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّهُ بِسَهْمٍ فِي نُغْضِ كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ يَا ثَكِلَتْهُ أُمُّهُ أَكْوَعُهُ بُكْرَةَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ يَا عَدُوَّ نَفْسِهِ أَكْوَعُكَ بُكْرَةَ قَالَ وَأَرْدَوْا فَرَسَيْنِ عَلَى ثَنِيَّةٍ قَالَ فَجِئْتُ بِهِمَا أَسُوقُهُمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَلَحِقَنِي عَامِرٌ بِسَطِيحَةٍ فِيهَا مَذْقَةٌ مِنْ لَبَنٍ وَسَطِيحَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأْتُ وَشَرِبْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللّ
Egblɔ na mí be [Abu Bakr bin Abu Syaibah] gblɔe na mí [Hasyim Ibnul Qasim]. -le mɔ bubu nu la wogblɔe- Egblɔ na mí be [Ishaq bin Ibrahim] gblɔe na mí [Abu Amir Al Aqadi] wo ame evea siaa tso [Ikrimah bin Ammar]. -le mɔ bubu nu la wogblɔe- Egblɔ na mí [Abdullah bin 'Abdurrahman Ad Darimi] eye esiae nye hadith la. Woka nya ta na mí [Abu Ali Al Hanafi Ubaidullah bin Abdul Majid] gblɔ na mí be [Ikrimah] - si nye Ibn Ammar - gblɔ nam [Iyas bin Salamah] tso [fofoa gbɔ] egblɔ be, ‘Míewɔ aʋa kple Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam ɣeaɖeɣi va ɖo Hudaibiyah, ɣemaɣi la, mí ame alafa wuiene koe míetsɔ vɛ gbɔ̃ blaatɔ̃, ale be gbɔ̃ ƒe notsi agbɔsɔsɔme ma mesɔ gbɔ na mí be míano o. Le ema megbe la, Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam bɔbɔ nɔ vudoa gbɔ esime wònɔ gbe dom ɖa alo nɔ ta ɖem ɖe edzi. Le gbedodoɖa si Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam xlẽ ɖe gbɔ̃ ƒe notsi dzi ta la, mí katã míete ŋu no notsi la wòdze míaƒe dzi ŋu. Emegbe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kpe mí be míawɔ nuteƒe nɛ le ati la te. Medo ŋugbe be mawɔ nuteƒe na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam le ƒuƒoƒo gbãtɔ me. Emegbe eyi edzi xɔ gɔmedzedze tso xɔlɔ̃ siwo nɔ afima ɣemaɣi gbɔ. Esi wòɖo ƒuƒoƒo si le titina la, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ nam be: ‘Yayra wò, O Salamah’. Megblɔ nɛ hã be, ‘Medo nuteƒewɔwɔ na wò le ƒuƒoƒo gbãtɔ me, Oo Allah ƒe dɔla’. Gake egblɔ nam boŋ be: ‘Gbugbɔ wɔ nu ake, Oo Salamah’. Mewɔ ɖe eƒe biabiaa dzi mlɔeba. Esi wòkpɔ be nyemetsɔ aʋawɔnu aɖeke kura o la, Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam tsɔ akpoxɔnu nam. Emegbe egaxɔ ŋkɔ bubu tso ƒuƒoƒo mamlɛtɔ gbɔ. Ɣemaɣi la, egabia ake be: ‘Oo Salamah, nukata mèwɔ nuteƒe nam o? ' Meɖo eŋu be, 'Medo nuteƒewɔwɔ na wò, Oo Allah ƒe dɔla, le nyateƒe me la, medo nuteƒewɔwɔ na wò zi eve, si nye ƒuƒoƒo gbãtɔ kple titina ƒuƒoƒo'. Emegbe Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Gbɔ nuteƒewɔwɔ zi ɖeka ake, Oo Salamah! ’ Mlɔeba medo ŋugbe nɛ be mawɔ nuteƒe nɛ zi etɔ̃lia. Esi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ka atam vɔ la, ebiam be: ‘O Salamah, afikae akpoxɔnu kple akpoxɔnu siwo metsɔ na wò la le? ' Medze agbagba be maɖe eƒe biabia la me be, 'O Allah ƒe dɔla, do ŋgɔ la, medo go fonye, Amir, eva dze be aʋawɔnu aɖeke mele eya hã si kura o, eyata metsɔ akpoxɔnua nɛ'. Esi Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam se numeɖeɖe sia la, eko alɔgbɔnu hegblɔ be: ‘Nyateƒee, èle abe nusi blematɔwo gblɔ ene be, ‘O Allah, O nye Rabb, na lɔlɔ̃tɔ aɖem si melɔ̃ wu ɖokuinye’. Ŋkeke ʋɛ aɖewo megbe la, Mushrikin la kpe mí be míawɔ ŋutifafa to amedɔdɔ aɖe ɖoɖo ɖa gbã me. Esi míeto ɖoɖo aɖe si mexɔ ɣeyiɣi didi nenema o me vɔ la, míelɔ̃ mlɔeba be míawɔ ŋutifafa. Do ŋgɔ la, menye Talhah bin Ubaidillah ƒe subɔla, nye dɔe nye be mana tsi sɔwo eye maklɔ wo. Abe eƒe subɔsubɔdɔa ƒe fetu ene la, mexɔ nuɖuɖu tso egbɔ. Meɖoe kplikpaa be magblẽ nye ƒomea kple kesinɔnuwo ɖi aʋu ayi Allah kple Eƒe dɔla ƒe mɔ dzi. Esi woɖo ŋutifafa ƒe nubabla si le mía kple Makkahtɔwo dome, ale be míate ŋu atsaka kple mía nɔewo la, ekema gbeɖeka meyi atiawo gbɔ be maɖi ɖe eme le wo te. Esi memlɔ ati ma te la, kasia mawuvɔ̃la ene siwo tso Makkahtɔwo me va eye wonɔ nya hem tso Allah ƒe dɔla (Allah ƒe ŋutifafa kple yayrawo nanɔ edzi) ŋu vaseɖe esime medo dziku ɖe wo ŋu. Emegbe meʋu yi ati bubu ƒe ke gbɔ esime menɔ wo kpɔm wole woƒe aʋawɔnuwo hem eye emegbe wodɔ alɔ̃. Le ɣeyiɣi ma me la, kasia mese gbe aɖe nɔ yɔyɔm tso balia gɔme be, ‘O Muhajirun, wowu Ibn Zunaim.’ Enumake meɖe ɖokuinye do goe eye meyi mawusubɔla ene siwo nɔ alɔ̃ dɔm la gbɔ, metsɔ woƒe aʋawɔnuwo.’ Salamah yi edzi be, 'Le ema megbe la, megblɔ na wo be, 'To Amesi do Muhammad ƒe mo dzi, amesiame si le mia dome si dzi le ƒonye be yeakɔ ta dzi la, maƒo eƒe kɔ.' Mlɔeba la, mekplɔ Qurasi dzimaxɔsetɔ eneawo va Allah ƒe dɔla (Allah ƒe ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) ŋkume. Le ɣeyiɣi ma ke me la, mekpɔ Amir, si nye fonye. Eva dze be ele Quraysh ŋutsu aɖe si ŋkɔe nye Mikraz hã kplɔm be woatsɔe ava Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋkume. Woɖe mɔ na Quraysh ŋutsu si ŋkɔe nye Mikraz be wòado sɔ si va zu be mawusubɔla siwo ade blaetɔ̃ kplɔe ɖo le eƒe amewo dome. Ɣeyiɣi kpui aɖe la, Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam kpɔ wo eye wògblɔ be: ‘Mina woanɔ, elabena woatsɔ woƒe madzɔmadzɔnyenye tso gɔmedzedze vaseɖe nuwuwu’. Emegbe Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam tsɔe ke wo, emegbe Allah ɖe kpukpui sia ɖe go: '-Eye Eyae nye amesi xe mɔ na woƒe asiwo be -woatsrɔ̃- mi eye -xe mɔ na- miaƒe asiwo be woaga -tsrɔ̃- wo le Makkah du titina le esi Allah ɖu dziwò ɖe wo dzi vɔ megbe-' -Qs. Al Fath: Ƒe 24-. Le nudzɔdzɔ ma megbe la, míetrɔ yi Medina-dua me ɖekae kple aʋadziɖuɖu. Gake gbã la, míetɔ ɖe afi aɖe. Le ɣeyiɣi sia me la, to aɖe koe ma dometsotso si nɔ mía kple Bani Lihyan dome ɣemaɣi la dome, le nyatakaka siwo menya nu la, Bani Lihyantɔwo hã nɔ mawusubɔlawo dome. Emegbe Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gblɔ be yeatsɔe ake amesiame si ateŋu alia toa le zã me. Nyateƒee, edze abe to si nɔ wo ŋgɔ la tsɔ nya ɖe Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam kple zɔhɛ siwo nɔ afima ɣemaɣi ŋu ene. Le zã ma ke me la, mete ŋu lia toa zi eve alo zi etɔ̃. Mlɔeba la, míeva ɖo du si nye Medina me. Emegbe Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam dɔ Rabbah - eƒe dɔla - be wòakplɔ tedzi si tsɔ agba gã aɖe ŋutɔ la ɖo, emegbe nye hã mekplɔ Rabbah ɖo le Talhah ƒe sɔ dzi. Le ŋufɔke la, mese nyatakaka be Abdurrahman Al Fazari le míaƒe ƒuƒoƒoa xe ge. Eva dze be nyatakakaawo nye nyateƒe, Abdurrahman te ŋu lé Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe tedzi kple eƒe agba. Míese gɔ̃ hã be ete ŋu wu ame si nɔ tedzi la. Ɣemaɣi la, megblɔ na Rabbah be, ‘O Rabbah, tsɔ sɔ sia tsɔe de asi na Talhah bin Ubaidullah, mègaŋlɔ be o, na nyanya Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam be mawusubɔlawo lé tedzi ƒe ƒuƒoƒo si wòdɔ ɖa.’ Le ema megbe la, melia togbɛa, si dze ŋgɔ Medina dugã la, medo ɣli sesĩe be, ‘Oo amewo! ’ Zi etɔ̃ ɖe wo nɔewo yome. Emegbe meɖi tso togbɛa dzi esime meyi edzi nɔ aŋutrɔ dam ɖe futɔwo ƒe taɖodzinuwo dzi, esime le ɣeyiɣi ma ke me be mafa akɔ na nye dzi la, menɔ ɣli dom be, ‘Nyee nye Al Akwa vi’, egbee nye tsɔtsrɔ̃ŋkeke! ’ Esi menɔ mɔ dzi yina futɔa yome tim la, medo go ŋutsu aɖe si tso mawusubɔlawo gbɔ. Emegbe medze aŋutrɔwo ɖoɖo ɖe eŋu gɔme. Eteƒe medidi o, mete ŋu tsɔ aŋutrɔ aɖe de eƒe abɔta tututu, tso didiƒe megblɔ nɛ be, 'Miɖɔ aŋutrɔ ma kpɔ, nyee nye Al Akwa vi', egbee nye tsɔtsrɔ̃ŋkeke''. Salamah gblɔ be, ‘Allah ƒe ŋkɔ me la, meyi edzi nɔ aŋutrɔ dam ɖe futɔa ŋu. Kasia tso ŋgɔgbe la, mekpɔ futɔ aɖe si nɔ sɔ dom va gbɔnye. Emegbe meɣla ɖokuinye ɖe ati ɣi aɖe megbe. Esi futɔ si nɔ sɔ dzi va yi ko la, meda nye aŋutrɔ enumake eye mete ŋu de abi eŋu. Le ema megbe kpuie la, futɔwo ƒe asrafoha bubu geɖewo va. Gake abe tsã ene la, melia togbɛa enumake. Medze agbagba tso togbɛa tame be matɔ te woƒe ŋgɔyiyi to kpewo dada ɖe wo ŋu me, eye wòva kpɔ dzidzedze. Wogbugbɔ ɖe megbe le ɖoɖo nu eye woɖe mɔ nam be mayi wo yome tim. Esi wose le wo ɖokui me be agba si yewotsɔ la kpekpe ta la, wova tsɔ woƒe nuzazã akpa gãtɔ ƒu gbe tso Allah ƒe dɔla (Allah ƒe ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) ƒe tedzi si woxɔ la gbɔ, ale be wòanɔ bɔbɔe wu eye woate ŋu asi kple woƒe ʋu. Meyi edzi nɔ wo yome esime menɔ aŋutrɔ dam. Metsɔ kpewo hã wɔ dzesiwo le mɔwo dzi ale be Allah ƒe dɔla (Allah ƒe ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) kple eƒe zɔhɛwo nanya nusi mewɔ na futɔwo. Womi mawu geɖe dzixɔlawo ƒe asrafowo ɖe wo nɔewo ŋu, henɔ agbagba dzem be yewoaɖiɖi togbɛa to mɔ xaxɛa dzi. Dzɔgbenyuietɔe la, Fulan bin Badri Al Fazari nɔ klalo be yeakpe ɖe wo ŋu. Emegbe wobɔbɔ nɔ anyi be yewoaɖi ɖe eme elabena ɖeɖi te wo ŋu, evɔ nye ya menɔ anyi ɖe togbɛa dzi. Le togbɛa tame la, mese Al Fazari bia eƒe zɔhɛ siwo ɖi tso togbɛa dzi teti koe nye ema be, ‘Nukae nye esia? Nukae dzɔ ɖe dziwò?’ Woɖo eŋu be, ‘Míeto ɖeɖiteameŋu me, le Allah ta, míeto zã ƒe nuwuwu o ke boŋ wotsɔa aŋutrɔwo ƒua tsi mí ɣesiaɣi, eyata míetsɔ míaƒe nuɖuɖu akpa gãtɔ ƒu gbe.’ Emegbe Al Fazari de se na wo dometɔ ene be woadze ŋgɔm, mlɔeba wo ame eneawo ƒu du yi togbɛa dzi be yewoadze ŋgɔm. Esi didime si le mía kpli wo dome sɔ gbɔ be woate ŋu ase nye gbe la, ekema medo ɣli be, ‘Oo mi ame ene, miekpɔm dze siia?’ ’ woɖo eŋu be, ‘Ao, míenya wò o, ame kae nènye ŋutɔŋutɔ? ' Meɖo eŋu be, 'Nyee nye Salamah bin Al Akwa', to Amesi kafu Muhammad ƒe mo dzi, nyemaɖe mɔ na wò be nànɔ agbe o, ɖewohĩ màɖe mɔ nam hã be manɔ agbe o'. Emegbe mese ame eneawo dometɔ ɖeka ɖo eŋu abe alesi megblɔe ene. Hafi maʋu la, kasia mekpɔ Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe zɔhɛ geɖe siwo nɔ sɔ dom do go tso atiwo ƒe gbewo megbe ɖo ta afisi menɔ’. Salamah gblɔ be, ‘Nu gbãtɔ si mekpɔ enye Akhram Al Asadi, eye Abu Qatadah Al Ansari kplɔe ɖo. Le ema megbe la, Miqdad bin Aswad Al Kindi do'. Salamah yi edzi be, ‘Emegbe melé Akhram ƒe sɔ ƒe asike, eye eva dzɔ be woƒu du yi ŋgɔ be yewoakpe ɖe ŋunye. Enumake megblɔ be, ‘O Akhram, kpɔ nyuie le wo ŋu, mègana woawɔ nuvevi wò alo awɔ nuvevi wò o, vaseɖe esime ŋusẽdodowo natso Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam kple zɔhɛ bubuawo gbɔ’. Eɖo eŋu be, ‘Oo Salamah, ne èxɔ Allah kple Allah kpakple Ʋɔnudrɔ̃gbe dzi se vavã, eye nèka ɖe edzi be dziƒo kple dzomavɔ nye nyateƒe la, ekema mègaxe mɔ nam be nyemaɖo xɔsetaku o’. Salamah gblɔ be, 'Emegbe meɖe mɔ nɛ wòyi ŋgɔ be yeawɔ avu ɖekaɖeka, emegbe Abdurrahman va do ŋgɔ be yeadze ŋgɔ Akhram, gbã la, ete ŋu de abi Abdurrahman ƒe sɔ ŋu, gake mlɔeba la, Abdurrahman te ŋu ƒo Akhram vaseɖe esime wòdze anyi.' Emegbe Abdurrahman do eƒe sɔ. Le ema megbe la, Abu Qatadah - si nye Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam ƒe sɔdola - do ŋgɔ be yeadze ŋgɔ Abdurrahman. Emegbe Abu Qatadah te ŋu tsɔ yi ƒo Abdurrahman eye wòwui, le Ame si kafu Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe mo ta la, meyi edzi nɔ wo yome to afɔ dzi vaseɖe esime nyemekpɔ Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam xɔlɔ̃ aɖeke o eye nyemekpɔ woƒe ke gɔ̃ hã o. Esi ɣe ɖo to la, woɖo ta mɔ si le togbɛa dzi afisi tsidzɔƒe aɖe si woyɔna be Dzu Qard le, be woano tsi elabena tsikɔ wu wo. Salamah gblɔ be, 'Emegbe wokpɔm menɔ du dzi dze wo yome, mexe mɔ na wo le ta la gbɔ ale be womateŋu ano tsi ɖeka pɛ hã o'. Salama gblɔ be, ‘Emegbe wodzo le teƒea hewɔ avu le togbɛwo dzi’. Salamah yi edzi be, ‘Emegbe meƒu du yi ɖado go wo dometɔ ɖeka, emegbe metsɔ aŋutrɔ ƒoe le abɔtaƒu ƒe nugbɔ tututu’. Salamah yi edzi be, 'Emegbe megblɔ kple fewuɖugbe be, 'Dze agbagba nàhe aŋutrɔ si metsɔ yi la ado goe, Al Akwa viŋutsue menye', egbe nye tsɔtsrɔ̃ŋkeke'. Futɔa gblɔ be, ‘Ŋdi madzɔmadzɔ kae nye si, Akwa ŋutɔŋutɔe nènyea’? ' Meɖo eŋu be, 'Ele eme, Allah ƒe futɔ, nyee nye Akwa' amesi hea dzɔgbevɔ̃e vɛ na wò le ŋdi kanya.' Akwa' yi edzi be, 'Futɔ la de abi eƒe sɔ eve ŋu le togbɛa dzi. Mekplɔ wo ame evea yi na Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam. Amir kplɔm ɖo tsɔ lãgbalẽ geriba si me kotoku eve le, ɖeka yɔ fũ kple notsi tsaka eye evelia yɔ fũ kple tsi dzadzɛ. Mewɔ tsilele eye meno aha, emegbe medo go Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam si nɔ tsidzɔƒe si mexe mɔ na futɔa be wòagano tsi le o. Eva dze be Allah ƒe dɔla la xɔ kposɔwo katã kple nusianu si meɖe tso mawu geɖe me tɔwo ƒe asrafowo si me, kpakple akplɔ kple burdah avɔa. Ɣemaɣi la, Bilal wu tedzi aɖe tso tedzi geɖe siwo meɖe tso Mushrikitɔwo si me, emegbe etsɔ eƒe aklã kple eƒe akɔta hetɔ dzoe, le ema megbe la, etsɔe na Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Salamah yi edzi be, 'Megblɔ be, "Oo Allah ƒe dɔla, na matia ŋutsu alafa ɖeka tso futɔwo ƒe aʋakɔa dome, emegbe madze wo yome vaseɖe esime ame aɖeke magblɔ míaƒe nɔƒe na mí o negbe ɖe metso woƒe kɔ ko." Salamah gblɔ be, ‘Eyata Allah ƒe dɔla shallallahu ‘alaihi wasallam ko alɔgbɔnu ale be eƒe aɖuwo dze nyuie gbemagbe. Emegbe ebia be: ‘Oo Salamah, ɖe nèle klalo na nusi nàwɔ? ’ Meɖo eŋu be, ‘Ẽ, to Ame si de bubu ŋuwò la dzi.’ Emegbe egblɔ be: ‘Oo Salamah, nyae be wole Ghatafan dukɔa ƒe anyigba dzi fifia.’ Salamah gblɔ be, 'Emegbe ŋutsu aɖe tso Ghatafan va gblɔ bena, 'Ale alea wu tedzi na wo, eye esi wonɔ eƒe lãgbalẽ ƒom la, kasia wokpɔ ke nɔ ʋuʋum, eyata wosi dzo le vɔvɔ̃ ta.' Le ŋufɔke la, Allah ƒe dɔla (si. Salamah yi edzi be, “Emegbe Allah ƒe dɔla (si. Salamah gblɔ be, “Esi míenɔ mɔ dzi la, - Salamah gblɔ be - Ansartɔwo ƒe zɔhɛ aɖe kpe mí be míava ƒu du sesĩe.Salamah gblɔ be, “Ekema Ansartɔwo ƒe zɔhɛ gblɔ be, “Ðe ame aɖeke meli si di be yeaƒu du ayi Medina oa?” eye wògagblɔ nya sia zi geɖe.” Salamah yi edzi be, “Esi mese eƒe nya vɔ la, megblɔ be, “Èdi be yeade bubu ame ŋkuta aɖe ŋua, alo ɖe nèdi be yeaxɔ bubu le ame ŋkuta aɖe ŋkumea?” ' eɖo eŋu be, 'Ao, gake na Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam'. Salamah yi edzi be, 'Megblɔ be, "Oo Allah ƒe dɔla, to fofonye kple danye dzi, na maxɔ ŋutsua ƒe dukɔmevinyenye ƒe kuxia!" Eɖo eŋu be: "Taflatse, ne èdi." Salamah gblɔ be, "Mina míadze egɔme." Emegbe meƒu du kple nye afɔwo, nyateƒee meɖoe koŋ ɖe mɔ nɛ wòlia togbɛ ɖeka alo eve, elabena menɔ vɔvɔ̃m be ŋusẽ ava vɔ le eŋu, emegbe meƒu du to eƒe afɔtoƒewo ŋu eye megaɖea mɔ nɛ wòlia togbɛ ɖeka alo eve. Emegbe meƒu du sesĩe alesi mate ŋui vaseɖe esime mate ŋu ado goe." Salamah gblɔ be, "Ekema metsɔ asi ƒoe le abɔta dome." Salamah yi edzi be, "Megblɔ be, 'Allah ƒe dziƒo, wodo ŋgɔ na wò'." - Iyasy gblɔ; Mesusu be Salamah gblɔ be- 'Medo ŋgɔ nɛ yi Medina'. Salamah yi edzi be, 'Allah dzi, esime míenɔ anyi