Hadith Representative
Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Ва ба мо [Зуҳайр бин Ҳарб] ва [Алӣ бин Уҷр Ас-Саъдӣ] нақл кардааст, дар ҳоле ки лафоз аз Зуҳайр гуфтааст, ба мо [Исмоил бин Иброҳим] ба мо [Айюб] аз [Абу Қилоба] аз [Абу Муҳаллиб] аз [Имрон бин Ҳушайн] гуфтааст, ки Соқиф хизматгори Бани Уқайл буд, сипас Бани Соқиф ду дӯстро асир гирифт. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам), дар ҳоле ки ёрони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) яке аз Бани Уқайлро бо шутураш асир гирифтанд. Сипас Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар ҳоле ки баста буд, назди ӯ омаданд, марди асир гуфт: «Эй Муҳаммад!». Ӯ ҷавоб дод: «Ба ту чӣ шудааст?» Мард гуфт: «Сабаби дастгир кардани ман ва сабаби дастгир кардани шутури пойгаи маро чист?» Ӯ ҷавоб дод: «Ман ин корро барои интиқоми гуноҳони муттаҳиди ту, Соқиф, кардам!». Сипас ӯ рафт. Мард боз ба ӯ нидо кард ва гуфт: «Эй Муҳаммад, эй Муҳаммад!» - Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам шахси меҳрубон ва боадаб буд - сипас назди ӯ баргашт ва гуфт: «Ба ту чӣ лозим аст?» мард ҷавоб дод: «Акнун ман мусалмонам». Ӯ гуфт: «Агар он чизе, ки мегӯӣ, дуруст бошад ва ту тавонӣ корҳои худро идора кунӣ, дар ҳақиқат ба ту хушбахтӣ насиб хоҳад шуд». Сипас ӯ рафтан гирифт, аммо мард ба ӯ нидо кард: «Эй Муҳаммад, эй Муҳаммад». Сипас ӯ бо ӯ вохӯрд ва гуфт: «Ба ту чӣ лозим аст?» мард гуфт: «Ман гуруснаам, пас ба ман хӯрок деҳ ва ман низ ташнаам, пас ба ман чизе барои об деҳ!» Ӯ гуфт: «Ин ниёзи ту аст». Баъдтар, мардро ду нафар - дӯстони Паёмбар - наҷот доданд». Имрон гуфт: «Сипас як зани ансорӣ бо шутураш, ки одатан Адлбо ном дорад, аз ҷониби душман асир гирифта шуд». Зани ансор баста буд, дар ҳоле ки роҳзанҳо истироҳат мекарданд, дар ҳоле ки шутурҳои дуздидашуда дар пеши ҷойҳои истироҳатии онҳо дармонда буданд. Сипас, зани ансор тавонист худро аз бандҳояш раҳо кунад ва фавран ба оғили шутур рафт, аммо ҳар дафъае, ки барои савор шудан ба шутур мерафт, шутур хурӯс мезад, бинобар ин, то он даме ки "адлба"-ро ёфт, онро тарк кард. Пас, шутури итоаткореро, ки дар паси он омӯзонида шуда буд, савор шуд. Сипас, онро то он даме, ки тез давид, сарзаниш кард. Мардуми хобида аз фирори зани ансорӣ ба ҳайрат афтоданд, сипас ӯро таъқиб карданд, аммо натавонистанд ӯро дастгир кунанд. Зан назр карда буд, ки агар Аллоҳ ӯро наҷот диҳад, шутури "адлба"-ро забҳ мекунад. Вақте ки мардум ба Мадина расиданд, шутурро диданд ва гуфтанд: "Ин Адлба аст, шутури Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам!". Зан - ба таври таҳрирӣ - гуфт: "Агар Аллоҳ ӯро наҷот диҳад, ӯ албатта шутурро забҳ мекунад". Сипас мардум бо Расули Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам вохӯрданд ва дар бораи надзораш ба ӯ нақл карданд. Пас, Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чунин шарҳ доданд: «Субҳоналлоҳ, интиқоми ӯ чӣ қадар бад хоҳад буд, ӯ ба Худо қасам хӯрд, ки агар Худо ӯро наҷот диҳад, ӯро мекушад, иҷрои назр дар нофармонии Худо ва ҳатто барои чизе, ки банда надорад, воҷиб нест». Дар таърихи Ибни Ҳуҷр гуфта шудааст: «Дар нофармонии Худо надзор вуҷуд надорад». Ба мо гуфтааст [Абу ар-Рабиъ ал-Атокӣ] ба мо гуфтааст [Ҳаммад] - яъне Ибни Зайд -. — Ба тарзи дигар зикр шудааст — ба мо гуфта шудааст [Исҳоқ бин Иброҳим] ва [Ибни Абу Умар] аз [Абдулваҳҳоб Ас-Сақофӣ] ҳарду аз [Айюб] бо санади ба ин монанд. Ва дар ҳадиси Ҳаммад гуфтааст: «Адлба» шутуре буд, ки ба яке аз бани Уқайл тааллуқ дошт ва ӯ яке аз шутурҳое буд, ки хеле тез медавид». Ва дар ҳадис инчунин омадааст: «Сипас зан - Ансор - назди шутури хеле хуб омӯзонидашуда омад». Ва дар ҳадиси ат-Сақофӣ бо матни таҳрирӣ гуфта шудааст: «Нақотун Мударрабатун - Шутури омӯзонидашуда -».