Hadith Representative
Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
സുഹൈറിൽ നിന്നുള്ള ലഫദ്സ് പറഞ്ഞപ്പോൾ [സുഹൈർ ബിൻ ഹർബ്], [അലി ബിൻ ഉജ്ർ അസ് സാദി] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ഇബ്രാഹിം] [അയ്യുബ്] [അബു ഖിലാബയിൽ നിന്ന്] [അബു അൽ മുഹല്ലിബിൽ നിന്ന്] [ഇംറാൻ ബിൻ ഹുഷൈനിൽ നിന്ന്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ത്സാഖിഫ് ബനീ ഉഖൈലിന്റെ ദാസനായിരുന്നുവെന്നും, തുടർന്ന് ബനീ സുഖീഫ് പ്രവാചകന്റെ രണ്ട് അനുയായികളായ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ പിടികൂടിയെന്നും, പ്രവാചകന്റെ സുഹൃത്തായ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ബനീ ഉഖൈലിൽ നിന്ന് ഒരാളെ ഒട്ടകത്തോടൊപ്പം പിടികൂടിയെന്നും ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ബനീ ഉഖൈലിൽ നിന്ന് ഒരാളെ ഒരു ഒട്ടകത്തോടൊപ്പം പിടികൂടിയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ബന്ധിതനായി കിടക്കുമ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അവന്റെ അടുക്കൽ വന്നു, തടവുകാരൻ പറഞ്ഞു: 'ഓ മുഹമ്മദ്!' അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നിനക്കെന്തു പറ്റി?' ആ മനുഷ്യൻ ചോദിച്ചു; 'എന്നെ പിടികൂടാൻ നിങ്ങൾ എന്താണ് കാരണം, എന്റെ അതിവേഗ ഒട്ടകത്തെ പിടികൂടാൻ നിങ്ങൾ എന്താണ് കാരണം?' അയാൾ മറുപടി പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങളുടെ സഖ്യകക്ഷിയായ ത്സാഖിഫിന്റെ പാപങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതികാരമായിട്ടാണ് ഞാൻ അത് ചെയ്തത്!' എന്നിട്ട് അയാൾ പോയി. ആ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും അയാളോട് വിളിച്ചു പറഞ്ഞു, 'ഓ മുഹമ്മദ്, ഓ മുഹമ്മദ്!' -റസൂലുള്ളാഹ് ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം സ്നേഹനിധിയും മാന്യനുമായ ഒരു വ്യക്തിയായിരുന്നു - എന്നിട്ട് അയാൾ തിരിച്ചുവന്ന് അയാളെ നോക്കി ചോദിച്ചു: 'നിനക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്?' ആ മനുഷ്യൻ മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ഇപ്പോൾ ഞാൻ മുസ്ലീമാണ്'. അയാൾ പറഞ്ഞു; 'നീ പറയുന്നത് സത്യമാണെങ്കിൽ, നിന്റെ കാര്യങ്ങൾ നിനക്ക് നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ, നിനക്ക് എല്ലാ ഭാഗ്യവും ലഭിക്കും'. എന്നിട്ട് അയാൾ പോകാൻ തുടങ്ങി, പക്ഷേ ആ മനുഷ്യൻ അയാളെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ഓ മുഹമ്മദ്, ഓ മുഹമ്മദ്'. പിന്നീട് അയാൾ അയാളെ കണ്ട് ചോദിച്ചു: 'നിനക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്?' ആ മനുഷ്യൻ പറഞ്ഞു; 'എനിക്ക് വിശക്കുന്നു, എനിക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുക്കൂ, എനിക്കും ദാഹിക്കുന്നു, എനിക്ക് കുടിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും തരൂ!' അയാൾ പറഞ്ഞു; 'ഇത് നിന്റെ ആവശ്യമാണ്'. പിന്നീട്, ആ മനുഷ്യനെ രണ്ടുപേർ വീണ്ടെടുത്തു - പ്രവാചകന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ-'. ഇമ്രാൻ പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ ഒരു അൻസാർ സ്ത്രീയെയും അവളുടെ ഒട്ടകത്തെയും ശത്രുക്കൾ പിടികൂടി, അതിനെ സാധാരണയായി അദ്ൽബ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. കൊള്ളക്കാർ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, മോഷ്ടിച്ച ഒട്ടകങ്ങൾ അവരുടെ വിശ്രമ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ കെട്ടിയിട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അൻസാർ സ്ത്രീയെ കെട്ടിയിട്ടു. അപ്പോൾ അൻസാർ സ്ത്രീ തന്റെ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വയം മോചിതയായി, ഉടൻ തന്നെ ഒട്ടകക്കൂട്ടിലേക്ക് പോയി, പക്ഷേ അവൾ ഒട്ടകത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് കയറാൻ പോകുമ്പോഴെല്ലാം അത് ചീറുമായിരുന്നു, അതിനാൽ അവൾ 'അദ്ൽബ' കണ്ടെത്തുന്നതുവരെ അതിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അങ്ങനെ അവൾ അതിന്റെ പിന്നിൽ പരിശീലിപ്പിച്ച അനുസരണയുള്ള ഒട്ടകത്തെ ഓടിച്ചു. പിന്നെ അത് വേഗത്തിൽ ഓടുന്നതുവരെ അവൾ അതിനെ ശകാരിച്ചു. ഉറങ്ങിപ്പോയ ആളുകൾ അൻസാർ സ്ത്രീയുടെ രക്ഷപ്പെടലിൽ ഞെട്ടിപ്പോയി, തുടർന്ന് അവർ അവളെ പിന്തുടർന്നു, പക്ഷേ അവർക്ക് അവളെ പിടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അല്ലാഹു തന്നെ രക്ഷിച്ചാൽ 'അദ്ൽബ' ഒട്ടകത്തെ അറുക്കുമെന്ന് ആ സ്ത്രീ ഒരു നേർച്ച നേർന്നിരുന്നു. അവർ മദീനയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ആളുകൾ ഒട്ടകത്തെ കണ്ടു, എന്നിട്ട് അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇത് റസൂലുള്ളാഹ് ശല്ലാല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ഒട്ടകമായ അൽ അദ്ൽബയാണ്!'. ആ സ്ത്രീ പറഞ്ഞു - എഡിറ്റോറിയലിൽ -, 'അല്ലാഹു അവനെ രക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ ഒട്ടകത്തെ അറുക്കും'. അപ്പോൾ ആളുകൾ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കണ്ടുമുട്ടി, തന്റെ നദ്സാറിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു; 'സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, തന്നോടുള്ള പ്രതികാരം എത്ര മോശമാണ്, അല്ലാഹു തന്നെ രക്ഷിച്ചാൽ, താൻ തന്നെ അറുക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനോട് ഒരു നേർച്ച നേർന്നു, ഒരു ദാസന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതല്ലാത്ത ഒന്നിനുവേണ്ടിയല്ല അല്ലാഹുവിനോട് അനുസരണക്കേട് കാണിക്കുന്നതിൽ ഒരു നേർച്ചയും നിറവേറ്റേണ്ട ബാധ്യതയില്ല'. ഇബ്നു ഹുജ്റിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ, 'അല്ലാഹുവിനോട് അനുസരണക്കേട് കാണിക്കുന്നതിൽ ഒരു നദ്സാറും ഇല്ല' എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. [അബു അർ റബി അൽ അതാകി] [ഹംദിനോട്] - അതായത് ഇബ്നു സൈദ് - പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. - മറ്റൊരു വിധത്തിൽ ഇത് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു - [അബ്ദുൽ വഹാബ് അത്സ് ത്സഖാഫി] യിൽ നിന്നും [ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] യിൽ നിന്നും [ഇബ്നു അബു ഉമർ] യിൽ നിന്നും [അയ്യുബ്] യിൽ നിന്നും ഇതുപോലുള്ള സനദോടെ ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഹമ്മാദിന്റെ ഹദീസിൽ, അദ്ദേഹം പറയുന്നു, 'അദ്ൽബ' ബനീ ഉഖൈൽ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ട ഒട്ടകമായിരുന്നു, അത് വളരെ വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന ഒട്ടകങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.' ഹദീസിൽ ഇങ്ങനെയും പറയുന്നു, 'അപ്പോൾ ആ സ്ത്രീ - അൻസാർ - വളരെ നന്നായി പരിശീലിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടകത്തിന്റെ അടുത്തെത്തി'. അത്തസഖാഫി ഹദീസിൽ 'നകാതുൻ മുദറബതുൻ - പരിശീലിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടകം -' എന്ന എഡിറ്റോറിയലോടെ ഇത് പറയുന്നു.