Hadisi
Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Wa a y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] ni [Ali bin ujr As Sa’di] k’a sɔrɔ lafadz ka bɔ Zuhair fila bɛɛ y’a fɔ, a y’a fɔ an ye [Isma’il bin Ibrahim] y’a fɔ an ye [Ayyub] ka bɔ [Abu Qilabah] fɛ ka bɔ [Abu Al Muhallib] fɛ ka bɔ [’Imran bin Hushain] fɛ a ko, ko Tsaqif tun ye Bani ‘Uqail ka baarakɛla ye, o kɔfɛ Bani Tsaqif ye teri fila minɛ Nabila sallallaahu alahi wasallam, ka sɔrɔ kira sallallaahu alaihi wasallam taamaɲɔgɔnw ye mɔgɔ dɔ minɛ ka bɔ bani Uqail n’a ka ɲɔgɔmɛ ye. Rasulullah sallallaahu alahi wasallam o kɔfɛ, a nana a fɛ k’a sɔrɔ a sirilen don, mɔgɔ minɛlen ko : ‘E Muhamadu!’ A y'a jaabi ko: 'Mun bɛ i la?' Cɛ ko : 'I kun ye mun ye ka ne minɛ, ani i ka kun ye mun ye ka ne ka ɲɔgɔmɛ min bɛ boli teliya la?' a y' a jaabi ko : ' ne y' o kɛ i jɛɲɔgɔn ka jurumuw waleɲumandɔn ye , Tsaqif !' O kɔ, a bɔra yen. Cɛ y'a wele tugun ko : 'E Muhamadu, e Muhamadu!' -Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam tun ye kanubaganci ni bonyatigi ye- o kɔfɛ a seginna a ma k’a fɔ a ye ko: ‘I mago bɛ mun na?’ cɛ y'a jaabi ko : 'Sisan ne ye silamɛ ye'. A ko : ‘Ni i bɛ min fɔ, n’o ye tiɲɛ ye, wa n’i bɛ se k’i ka kow mara, tiɲɛ na, i bɛna ɲɛnajɛ bɛɛ sɔrɔ’. O kɔ fɛ, a y'a da Minɛ ka Taa, nka cɛ y'a Weele k'a Fɔ ko : 'E Muhamadu, e Muhamadu'. O kɔfɛ, a y’a kunbɛn k’a fɔ ko: ‘I mago bɛ mun na?’ cɛ ko : kɔngɔ bɛ ne la o la aw ka dumuni di ne ma , minnɔgɔ fana bɛ ne la o la aw ka minfɛn dɔ di ne ma ! A ko: ‘Nin ye aw mago ye’. Kɔfɛ, cɛ in kunmabɔra mɔgɔ fila fɛ -kira teriw-'. Imran ko : 'O kɔfɛ, Ansar muso dɔ minɛna jugu fɛ n'a ka ɲɔgɔmɛ ye, a ka c'a la, a bɛ wele ko Adlba`. Ansar muso in sirilen don, ka binkannikɛlaw lafiɲɛ, ka sɔrɔ ɲɔgɔmɛ sonyalenw tun sirilen bɛ u ka lafiɲɛbɔyɔrɔw ɲɛfɛ. O kɛlen, Ansar muso sera k'a yɛrɛ Bɔ a ka sirili la, o yɔrɔnin bɛɛ a Taara ɲɔgɔmɛda la, nka n'a bɛ Taa ɲɔgɔmɛ la k'a Taa, a bɛ sɔgɔsɔgɔ, o de la a y'a To yen fo k'a ‘adlba' Sɔrɔ. O la sa, a ye ɲɔgɔmɛ kanminɛli min dege a kɔfɛ, a ye o kan. O kɔ, a y'a kɔrɔfɔ fo a bolila joona. Mɔgɔ minnu tun bɛ sunɔgɔ la, olu kabakoyara Ansar muso bolicogo fɛ, o kɔfɛ, u y’a nɔfɛ, nka u ma se k’a minɛ. Muso tun ye layidu ta, ko ni Allah y’a kisi, o tuma na, a bɛna ‘adlba’ ɲɔgɔmɛ faga. U selen Madina, jama ye ɲɔgɔmɛ ye, o kɔfɛ u ko : ‘Nin ye Al Adlba ye’, kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka kami!’. Muso ko - editorially - ko : 'ni Allah y'a kisi, tiɲɛ na, a bɛna ɲɔgɔmɛ faga'. O kɔ, jama ye Rasulullah sallallaahu alahi wasallam kunbɛn k’a ka nadzar fɔ a ye. O la, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a jira ko: ‘Subhanallah, a ka waleɲumandɔn bɛna juguya a ma cogo min na, a ye layidu ta Allah ye ko ni Allah y’a kisi, o tuma na, a bɛna a faga, wajibi si tɛ ka layidu ta ka Ala kan bilalibaliya la ani hali fɛn min tɛ baarakɛla ta ye’. Ibn Hujr ka tariku kɔnɔ, a fɔra ko; 'Nadzar tɛ Allah kanminɛbaliya la'. A y’a fɔ an ye [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki] y’a fɔ an ye [Hammad] - n’o ye Ibn Zaid ye -. -Cogo wɛrɛ la a kofɔra- A fɔra anw ye [Ishaq bin Ibrahim] ani [Ibn Abu Umar] ka bɔ [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] la u fila bɛɛ bɔra [Ayyub] ni sanad ye nin cogo la. Wa Hammad ka hadisi kɔnɔ, a b’a fɔ ko ‘Adlba’ tun ye ɲɔgɔmɛ ye min tun ye Banu ‘Uqail dɔ ta ye, wa a tun ye ɲɔgɔmɛ dɔ ye min tun bɛ boli teliya la kosɛbɛ. Wa hadisi kɔnɔ a fɔra fana ko : ‘O kɔfɛ muso - Ansar - nana ɲɔgɔmɛ dɔ fɛ min dege kosɛbɛ’. Wa At Tsaqafi hadisi kɔnɔ a fɔra ni sɛbɛnnikɛlan ye, ‘Naqatun Mudarrabatun - Kami kalanlen -’.