Hadith Representative
Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Era atugambye [Zuhair bin Harb] ne [Ali bin ujr As Sa’di] so nga lafadz okuva e Zuhair bombi bagamba, atugambye [Isma’il bin Ibrahim] atugambye [Ayyub] okuva ku [Abu Qilabah] okuva ku [Abu Al Muhallib] okuva ku [’Imran bin Hushain] yagamba, nti Tsaqif yali muweereza wa Bani ‘Uqail, olwo aba Bani Tsaqif yawamba emikwano ebiri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ate baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nebawamba omuntu okuva mu bani ‘Uqail wamu n’engamiya ye. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’ajja gy’ali ng’asibiddwa, omusibe n’agamba nti, ‘Owange Muhammad!’. Yaddamu nti: ‘Kiki ekikutawaanya?’. Omusajja n’agamba nti, ‘Ensonga ki ey’okunkwata, era nsonga ki ey’okuwamba engamiya yange ey’empaka ezidduka amangu?’. yamuddamu nti: ‘Ekyo nakikola ng’okwesasuza olw’ebibi by’omukwano gwo, Tsaqif!’. Oluvannyuma yagenda. Omusajja nate n’amukoowoola ng’agamba nti, ‘Ayi Muhammad, Ayi Muhammad!’. -Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yali muntu wa kwagala era wa mpisa- olwo n’akomawo gy’ali n’amugamba nti: ‘Okyetaaga ki?’. omusajja n’addamu nti, ‘Kati ndi Musiraamu’. Yagamba nti: ‘By’oyogera bwe biba bituufu, era ng’osobola okufuga ensonga zo, ddala ojja kufuna omukisa gwonna’. Olwo n’atandika okugenda, naye omusajja n’amukoowoola ng’agamba nti, ‘Ayi Muhammad, Ayi Muhammad’. Oluvannyuma yamusisinkana n’amugamba nti: ‘Kiki kye weetaaga?’. omusajja n’agamba nti, ‘Enjala ennuma kale mundiisa, era nange nnina ennyonta kale mpa eky’okunywa!’. Yagamba nti: ‘Kino kye kyetaagisa kyo’. Oluvannyuma, omusajja yanunulibwa abantu babiri -mikwano gya Nabbi-'. Imran yagamba nti, ‘Awo omukazi Omuansar n’awambibwa omulabe wamu n’engamiya ye, etera okuyitibwa Adlba`. Omukazi w’e Ansar yasibiddwa, ng’ababbi bawummudde, ate nga eŋŋamira enzibe zisibiddwa mu maaso g’ebifo mwe bawummulira. Olwo omukazi Ansar n’asobola okwesumulula okuva mu ttaayi ye era amangu ago n’agenda mu kiyumba ky’engamiya, naye buli lwe yagendanga eŋŋamira okugivuga, ng’efuuwa enduulu, bw’atyo n’agireka okutuusa lwe yasanga ‘adlba’. Bwatyo n’avuga engamiya ewulize eyali etendekeddwa emabega waayo. Oluvannyuma n’aginenya okutuusa lwe yadduka amangu. Abantu abaabadde beebase baawuniikirira olw’okutoloka kw’omukazi Ansar, olwo ne bamugoba, kyokka ne batasobola kumukwata. Omukazi yali akoze obweyamo, nti Allah bwamuwonya, olwo ajja kusala eŋŋamira ‘adlba’. Nga batuuse e Madiina, abantu baalaba engamiya, olwo nebagamba nti, ‘Ono ye Al Adlba’, engamiya ya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam!’. Omukazi yagamba - mu ngeri y’omuwandiisi - nti, ‘Allah bw’anaamuwonya, ddala ajja kusala eŋŋamira’. Olwo abantu nebasisinkana Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nebamubuulira ku nadzar ye. Kale Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Subhanallah, nga okwesasuza kwe kujja kuba kubi ku ye, yalayira Allah nti Allah bw’amuwonya, olwo ajja kumusala, tewali buvunaanyizibwa kutuukiriza bweyamo mu bujeemu eri Allah so si wadde ku kintu ekitali kya muddu’. Mu byafaayo bya Ibn Hujr, kigambibwa nti; 'Tewali nadzar mu bujeemu eri Allah'. Atugambye [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki] atugambye [Hammad] -kwe kugamba Ibn Zaid-. -Mu ngeri endala kyogerwako- Kitugambye [Ishaq bin Ibrahim] ne [Ibn Abu Umar] okuva ku [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] bombi okuva ku [Ayyub] nga balina sanad bweti. Era mu hadith ya Hammad, agamba nti, ‘Adlba’ yali engamiya eya emu ku Bani ‘Uqail, era yali emu ku ngamiya ezadduka amangu ennyo.’ Era mu hadith era kigambibwa nti, ‘Awo omukazi - Ansar - yajja eri engamiya eyatendekebwa obulungi ennyo’. Era mu hadith ya At Tsaqafi kyogerwako n’omutwe omuwandiisi, ‘Naqatun Mudarrabatun - Engamiya eyatendekebwa -’.