- Mu'amalah (Hukum Perdata) Akad dan Jual beli Penjual dan pembeli berhak memilih meneruskan atau membatalkan akad selama keduanya belum berpisah (khiyar majlis)

Penjual dan pembeli berhak memilih meneruskan atau membatalkan akad selama keduanya belum berpisah (khiyar majlis)

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَخْتَارَا قَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا ابْتَاعَ بَيْعًا وَهُوَ قَاعِدٌ قَامَ لِيَجِبَ لَهُ الْبَيْعُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ وَحَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمُرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا الْفُرْقَةُ بِالْأَبْدَانِ لَا بِالْكَلَامِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا يَعْنِي الْفُرْقَةَ بِالْكَلَامِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ لِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ هُوَ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَعْنَى مَا رَوَى وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُوجِبَ الْبَيْعَ مَشَى لِيَجِبَ لَهُ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ

بىزگە [ۋەشىل بىن ئابدۇل ئەئلا] بىزگە [مۇھەممەد بىن فۇدەيل] دىن [يەھيا بىن سەئىد] دىن [نافى] دىن [ئىبنى ئۆمەر] دىن مۇنداق دېدى: مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم: «سېتىۋالغۇچى بىلەن سېتىۋالغۇچى ئايرىلمىغان ياكى قارار قىلمىغان ۋاقىت ئىچىدە خىيار قىلىش ھوقۇقىغا ئىگە». ئۇ مۇنداق دېدى: «ئىبنى ئۆمەر بىر نەرسە سېتىۋالغاندا، ئولتۇرۇپ، ئاندىن ئورنىدىن تۇرۇپ سېتىۋېلىش-سېتىش سودىسىنى قىلىدۇ». ئەبۇ ئەيسا مۇنداق دېدى: بۇ ئەھۋالدا ئەبۇ بەرزە، ھاكىم بىن ھىزام، ئابدۇللاھ بىن ئابباس، ئابدۇللاھ بىن ئەمرۇ، سەمۇرە ۋە ئەبۇ ھۇرەيرەدىن ئوخشاش ھەدىسلەر بار. ئەبۇ ئەيسا مۇنداق دېدى: «ئىبنى ئۆمەرنىڭ ھەدىسى ھەسەن سەھىھ ھەدىس بولۇپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ساھابىلىرى ئىچىدىكى بەزى ئالىملارنىڭ قارىشىچە، خەير-ساخاۋەت ئۈچۈن يېتەكچىلىك رولىنى ئوينايدۇ، ئۇلاردىن باشقا، بۇ ئەش سىيافىئىي، ئەھمەد ۋە ئىسھاقنىڭ قارىشى، ئۇلار مۇنداق دېدى: ئايرىلىش بەدەن بىلەن بولىدۇ، سۆز بىلەن ئەمەس. قانداقلا بولمىسۇن، بەزى ئالىملار مۇنداق دەپ قارايدۇ؛ پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ سۆزىنىڭ مەنىسى: «ئايرىلمىسىڭىزلا». يەنى سۆزلەر بىلەن ئايرىلىش. قانداقلا بولمىسۇن، بىرىنچى قاراش تېخىمۇ توغرا، چۈنكى ئىبنى ئۆمەر بۇنى پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن رىۋايەت قىلغان ئادەم بولۇپ، ئۇ ئۆزىنىڭ رىۋايەت قىلغان نەرسىسىنىڭ مەنىسىنى تېخىمۇ ياخشى بىلەتتى. ئۇنىڭدىن يەنە، ئۇ سېتىۋېلىش-سېتىش سودىسىنى قىلماقچى بولغاندا، سودىنى ئېلىپ بېرىش ئۈچۈن ماڭغانلىقى رىۋايەت قىلىنغان، بۇ ئەبۇ بەرزە ئەل ئەسلامىدىن رىۋايەت قىلىنغان.