Hadith Representative
Seorang wanita yang dicerai suami tiga kali, dia tidak berhak atas tempat tinggal dan nafkah
Imam Tirmidzi : 1100حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
[ހަންނާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން [މުޣީރާ] ގެ އަރިހުން [އަޝް ޝަޢުބީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ފާތިމަތު ބިންތު ޤައިސް] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުގައި އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ އަހަރެން ތިން ފަހަރު ވަރިކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'އަޅުގަނޑު އެކަން އިބްރާހީމަށް ފޯރުކޮށްދިނީ، އޭނާ ކޮމެންޓް ކުރި؛ އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނޭނގޭ އަންހެނަކު ހިތުދަސްކޮށްފައިވާކަން ނުވަތަ ހަނދާންނެތިފައިވާ އަންހެނެއްގެ ހައްގުގައި اللهގެ ފޮތާއި އަހަރެމެންގެ ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތް ދޫކޮށްނުލާނަމެވެ.'' ޢުމަރު ކުރިއަށް ގެންދެވީ ތިން ފަހަރު ވަރިވެފައިވާ މީހަކަށް ދިރިއުޅުމާއި ބެލެހެއްޓުމުގެ ތަނެއް ހޯދައިދިނުމަށެވެ.'' [އަޙްމަދު ބިން މާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙޫޝައިމް]، [ޙުސައިން]، ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [އިސްމާޢީލް] އާއި [މުޖާލިދު] [ޙުޝައިމް] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އަދި [ދާއޫދު] ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަޝް ޝަޢުބީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން [ފާތިމަތު ބިންތު ޤައިސް] އާއި ބައްދަލުވިއެވެ. މާތް ﷲ ގެ ރަސޫލާގެ ނިންމެވުމާ ބެހޭގޮތުން އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. ޖަވާބުގައި ބުނީ ފިރިމީހާ ތިން ފަހަރު ވަރިކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، ދެން ބޯހިޔާވަހިކަމާއި ބެލެހެއްޓުމުގެ މައްސަލަ އޭނާގެ ގާތުގައި ޝަކުވާ ކުރި ކަމަށެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދިރިއުޅެވޭނެ ތަނަކާއި ދިރިއުޅުން ހޯދައިދިނުމަށް ނިންމެވީކީ ނޫނެވެ. ދާއޫދުގެ ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން ފާޠިމަތު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭނާ އަހަރެން ގާތު ބުނީ އިބްނު އުމީ މަކްތޫމްގެ ގެއަށް ދާން'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިއީ ޞައްޙަ ޙަސަން ޙަދީޘެކެވެ. މިއީ ބައެއް ޢިލްމުވެރިންގެ ރައުޔެވެ. އެމީހުންގެ ތެރޭގައި؛ އަލް ޙަސަން އަލް ބަޝްރީ އާއި ޢަތާ` ބިން އަބޫ ރަބާ އާއި އަޝްޝަޢުބީ އެވެ. މިއީ އަޙްމަދާއި އިސްހާޤުގެ ރައުޔުވެސް މެއެވެ. އެމީހުން ބުނީ؛ 'ވަރިވެފައިވާ މީހާއަށް ދިރިއުޅެވޭނެ ތަނެއް ނެތި، ސަޕޯޓް ކުރާނެ ތަނެއް ނެތް، ފިރިމީހާއަށް މަޝްވަރާ ކުރުމުގެ ހައްގު ދެން ނެތް ނަމަ'. ރަސޫލާގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން އުމަރާއި ޢަބްދުالله ހިމެނޭ ގޮތަށް ބައެއް ޢިލްމުވެރިންގެ ނަޒަރުގައި ތިން ފަހަރު ވަރިވެފައިވާ އަންހެނުންނަށް ދިރިއުޅެވޭނެ ތަނެއް ހޯދައި ދިރިއުޅެވޭނެއެވެ. މިއީ މާލިކު ބިން އަނަސް އާއި ލައިތުސް ބިން ސަޢާދާއި ޝަޔާފީގެ ރައުޔެވެ. މިއީ ސުފްޔާން އަތުއްސައުރީ އާއި ކޫފާގެ ރައްޔިތުން ވެސް ހޮވާފައިވާ ރައުޔެވެ. އެހެން ޚިޔާލެއްގެ ގޮތުގައި؛ ދިރިއުޅޭނެ ތަނެއް ލިބުނު ނަމަވެސް ދިރިއުޅުން ނުލިބެއެވެ. މިއީ މަލިކު ބިން އަނަސް އާއި ލައިތު ބިން ސަޢާދު އަދި ޝާފިޢީ ވެސް ބޭނުން ކުރައްވާ ރައުޔެކެވެ. ޝާފިޢީ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެން މިވަނީ ﷲ ގެ ފޮތުގައިވާ ދަލީލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދިރިއުޅެވޭނެ ތަނެއް ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. الله ތަޢާލާ ޙަދީޘްކުރައްވަނީ: '..އެމީހުންގެ ގެއިން ބޭރު ނުކުރައްވާށެވެ އަދި ސާފު ފާޙިޝް ޢަމަލެއް ކޮށްގެން ނޫނީ ބޭރަށް ނުކުތުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދެއްވާށެވެ.' އެމީހުން ބުނީ؛ އަލް ބަދުޒާ` ގެ މާނައަކީ ފިރިމީހާއާ ފާޙިޝް ވާހަކަ ދެއްކުމާއި އޭނާ ދަލީލު ކުރެއްވީ ފާތިމަތު ބިންތު ޤައިސް އަށް ދިރިއުޅެވޭނެ ތަނެއް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެއްވީ ފިރިމީހާއާ ފާޙިޝް ވާހަކަ ދެއްކުމުން ކަމަށެވެ. ޝާފިޢީ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެކަމަނާއަށް ދިރިއުޅުން ނުލިބުނީ ފާތިމަތު ބިން ޤައިސްގެ ވާހަކައާ ބެހޭގޮތުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކަމަށް ވާތީއެވެ.