- Rumah Tangga Sumpah menjauhi istri Nabi tidak menceraikan istri-istrinya, melainkan bersumpah menjauhi mereka selama satu bulan

Nabi tidak menceraikan istri-istrinya, melainkan bersumpah menjauhi mereka selama satu bulan

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَلَمْ أَزَلْ حَرِيصًا عَلَى أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ لَهُمَا{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا }فَحَجَجْتُ مَعَه فَعَدَلَ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ حَتَّى جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمَا{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا }فَقَالَ وَا عَجَبِي لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ ثُمَّ اسْتَقْبَلَ عُمَرُ الْحَدِيثَ يَسُوقُهُ فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ وَجَارٌ لِي مِنْ الْأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ وَهِيَ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ مِنْ خَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنْ الْأَمْرِ وَغَيْرِهِ وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَهُ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى الْأَنْصَارِ إِذَا هُمْ قَوْمٌ تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَأْخُذْنَ مِنْ أَدَبِ نِسَاءِ الْأَنْصَارِ فَصِحْتُ عَلَى امْرَأَتِي فَرَاجَعَتْنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ وَلِمَ تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ليُرَاجِعْنَهُ وَإِنَّ إِحْدَاهُنَّ لَتَهْجُرُهُ الْيَوْمَ حَتَّى اللَّيْلِ فَأَفْزَعَنِي فَقُلْتُ خَابَتْ مَنْ فَعَلَ مِنْهُنَّ بِعَظِيمٍ ثُمَّ جَمَعْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَيْ حَفْصَةُ أَتُغَاضِبُ إِحْدَاكُنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَوْمَ حَتَّى اللَّيْلِ فَقَالَتْ نَعَمْ فَقُلْتُ خَابَتْ وَخَسِرَتْ أَفَتَأْمَنُ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَهْلِكِينَ لَا تَسْتَكْثِرِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تُرَاجِعِيهِ فِي شَيْءٍ وَلَا تَهْجُرِيهِ وَاسْأَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكَ هِيَ أَوْضَأَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ عَائِشَةَ وَكُنَّا تَحَدَّثْنَا أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ النِّعَالَ لِغَزْوِنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي يَوْمَ نَوْبَتِهِ فَرَجَعَ عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا وَقَالَ أَنَائِمٌ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ وَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ مَا هُوَ أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لَا بَلْ أَعْظَمُ مِنْهُ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ قَالَ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ هَذَا يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ فَجَمَعْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي فَصَلَّيْتُ صَلَاةَ الْفَجْرِ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ مَشْرُبَةً لَهُ فَاعْتَزَلَ فِيهَا فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي قُلْتُ مَا يُبْكِيكِ أَوَلَمْ أَكُنْ حَذَّرْتُكِ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي هُوَ ذَا فِي الْمَشْرُبَةِ فَخَرَجْتُ فَجِئْتُ الْمِنْبَرَ فَإِذَا حَوْلَهُ رَهْطٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ مَعَهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ الْمَشْرُبَةَ الَّتِي هُوَ فِيهَا فَقُلْتُ لِغُلَامٍ لَهُ أَسْوَدَ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ فَكَلَّمَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْصَرَفْتُ حَتَّى جَلَسْتُ مَعَ الرَّهْطِ الَّذِينَ عِنْدَ الْمِنْبَرِ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَجَلَسْتُ مَعَ الرَّهْطِ الَّذِينَ عِنْدَ الْمِنْبَرِ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَلَمَّا وَلَّيْتُ مُنْصَرِفًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي قَالَ أَذِنَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى رِمَالِ حَصِيرٍ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فِرَاشٌ قَدْ أَثَّرَ الرِّمَالُ بِجَنْبِهِ مُتَّكِئٌ عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ قُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ طَلَّقْتَ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ بَصَرَهُ إِلَيَّ فَقَالَ لَا ثُمَّ قُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ رَأَيْتَنِي وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى قَوْمٍ تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَذَكَرَهُ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قُلْتُ لَوْ رَأَيْتَنِي وَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْضَأَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ عَائِشَةَ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَجَلَسْتُ حِينَ رَأَيْتُهُ تَبَسَّمَ ثُمَّ رَفَعْتُ بَصَرِي فِي بَيْتِهِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ غَيْرَ أَهَبَةٍ ثَلَاثَةٍ فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ فَلْيُوَسِّعْ عَلَى أُمَّتِكَ فَإِنَّ فَارِسَ وَالرُّومَ وُسِّعَ عَلَيْهِمْ وَأُعْطُوا الدُّنْيَا وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَ اللَّهَ وَكَانَ مُتَّكِئًا فَقَالَ أَوَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرْ لِي فَاعْتَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ الْحَدِيثِ حِينَ أَفْشَتْهُ حَفْصَةُ إِلَى عَائِشَةَ وَكَانَ قَدْ قَالَ مَا أَنَا بِدَاخِلٍ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حِينَ عَاتَبَهُ اللَّهُ فَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَبَدَأَ بِهَا فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا وَإِنَّا أَصْبَحْنَا لِتِسْعٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَعُدُّهَا عَدًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ وَكَانَ ذَلِكَ الشَّهْرُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأُنْزِلَتْ آيَةُ التَّخْيِيرِ فَبَدَأَ بِي أَوَّلَ امْرَأَةٍ فَقَالَ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا وَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَعْجَلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ قَدْ أَعْلَمُ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا يَأْمُرَانِي بِفِرَاقِكَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ{ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِلَى قَوْلِهِ عَظِيمًا }قُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ ثُمَّ خَيَّرَ نِسَاءَهُ فَقُلْنَ مِثْلَ مَا قَالَتْ عَائِشَةُ

[യഹ്‌യ ബിൻ ബുകൈർ] [ഉഖൈൽ] ൽ നിന്ന് [അൽ ലൈത്സ്] [ഇബ്നു ശിഹാബ്] ൽ നിന്ന് [അൽ ലൈത്സ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ബാസ് റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹുമ] ൽ നിന്ന് [ഉബൈദുള്ള ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബു തസൗർ] എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ഭാര്യമാരിൽ രണ്ടുപേരോടും അല്ലാഹു പറഞ്ഞ രണ്ട് സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ച് [ഉമറിനോട്] ചോദിക്കാൻ ഞാൻ എപ്പോഴും ഉത്സുകനായിരുന്നു; -'നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും അല്ലാഹുവിലേക്ക് പശ്ചാത്തപിച്ചാൽ, തീർച്ചയായും നിങ്ങളുടെ രണ്ട് ഹൃദയങ്ങളും നന്മ സ്വീകരിക്കാൻ ചായ്‌വുള്ളതായിരിക്കും- ...QS അത്തഹ്‌രീം 4-. അങ്ങനെ ഞാൻ അവനെ സന്ദർശിച്ചു, പക്ഷേ അവൻ എന്നെ ഒഴിവാക്കി, അവൻ വരുന്നതുവരെ വെള്ളം നിറച്ച ഒരു തുകൽ സഞ്ചിയുമായി ഞാൻ അവനെ പിന്തുടർന്നു, പിന്നെ അവൻ വുദു ചെയ്യുന്നതുവരെ ഞാൻ അവന്റെ രണ്ട് കൈകളിലും വെള്ള സഞ്ചിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഒഴിച്ചു' എന്നിട്ട് ഞാൻ ചോദിച്ചു; 'ഓ എമിറുൽ മുഅ്മിനീൻ, അല്ലാഹു നബി (സ) യുടെ ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞ രണ്ട് സ്ത്രീകളാണ് അവർ - 'നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും അല്ലാഹുവിലേക്ക് പശ്ചാത്തപിച്ചാൽ, തീർച്ചയായും നിങ്ങളുടെ രണ്ട് ഹൃദയങ്ങളും നന്മ സ്വീകരിക്കാൻ ചായ്‌വുള്ളതായിരിക്കും-...-, എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു അബ്ബാസ്, നിന്നെ കണ്ട് ഞാൻ അത്ഭുതപ്പെടുന്നു! അവൾ ആയിഷയും ഹഫ്ഷായുമാണ്'. തുടർന്ന് ഉമർ ഹദീസ് പരാമർശിച്ചു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അൻഷാറിൽ നിന്നുള്ള എന്റെ അയൽക്കാരും ഞാനും മദീനയിലെ വിശ്വാസ ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ട ബനു ഉമയ്യ ബിൻ സൈദ് ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു, ഞങ്ങൾ ഊഴമനുസരിച്ച് പ്രവാചകൻ (സ) യെ കണ്ടുമുട്ടി. ഒരു ദിവസം ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ ശല്ലാല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു, മറ്റൊരു ദിവസം അദ്ദേഹം ശല്ലാല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ കാണാനുള്ള എന്റെ ഊഴമായപ്പോൾ, ആ ദിവസം അവതരിച്ച വെളിപാടിനെക്കുറിച്ചും മറ്റ് കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഞാൻ ചോദിച്ചു. എന്റെ അയൽക്കാരന്റെ ഊഴമാകുമ്പോൾ, അവൻ അതുതന്നെ ചെയ്യുന്നു. ഞങ്ങൾ ഖുറൈശികളാണ്, അവരുടെ ഭാര്യമാരെ കീഴ്പ്പെടുത്താൻ കഴിവുള്ളവരാണ്, ഒടുവിൽ ഞങ്ങൾ അൻസാറുകളിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, അവർ അവരുടെ ഭാര്യമാരുടെ കീഴ്വഴക്കമുള്ള ഒരു ജനതയാണെന്ന് മനസ്സിലായി. അപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ ഭാര്യമാർ ഉടൻ തന്നെ അൻസാർ സ്ത്രീകളുടെ ശീലങ്ങൾ അനുകരിച്ചു. ഒരു ദിവസം ഞാൻ എന്റെ ഭാര്യയെ ഉപദേശിച്ചു, പക്ഷേ അവൾ എന്നെ നിഷേധിച്ചു, എന്നോട് തർക്കിക്കരുതെന്ന് ഞാൻ അവളോട് പറഞ്ഞു, പക്ഷേ അവൾ പറഞ്ഞു: 'എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ എന്നോട് തർക്കിക്കുന്നത് വിലക്കുന്നത്? അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഇന്ന് പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ ഭാര്യമാർ അദ്ദേഹത്തെ നിഷേധിച്ചു, അവരിൽ ഒരാൾ വൈകുന്നേരം വരെ അദ്ദേഹത്തോട് സംസാരിച്ചിട്ടുപോലുമില്ല.' അത് കേട്ട് ഞാൻ ഞെട്ടിപ്പോയി, എന്നിട്ട് ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്ക് കഷ്ടം'. പിന്നെ ഞാൻ ഹഫ്ഷയെ കാണാൻ ഓടി, എന്നിട്ട് ഞാൻ ചോദിച്ചു; 'ഓ ഹഫ്ഷാ, നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ഇന്ന് വൈകുന്നേരം വരെ റസൂലുല്ലാഹി (സ) യെ നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ടോ?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'അതെ'. ഞാൻ പറയുന്നു: 'കഷ്ടവും നഷ്ടവും! അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം കോപിച്ചതിനാൽ നിങ്ങൾ നശിച്ചതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷിതത്വം തോന്നുന്നുണ്ടോ? റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനോട് അധികം ചോദിക്കരുത്, ഒന്നിനെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തോട് തർക്കിക്കരുത്, അദ്ദേഹത്തോട് സംസാരിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കരുത്. നിങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് എന്നോട് ചോദിക്കുക, ഉണ്ടെങ്കിൽ അസൂയപ്പെടരുത് - പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ഭാര്യ - നിങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയാൽ കൂടുതൽ സുന്ദരിയും പ്രിയങ്കരിയുമായവളാണ്. അദ്ദേഹം ഉദ്ദേശിച്ചത് ആയിശ റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹ എന്നാണ്. ഒരു ദിവസം ഞങ്ങൾ ഗോസാൻമാരെ യുദ്ധത്തിനായി ഞങ്ങളുടെ ഷൂസ് തയ്യാറാക്കുന്ന ചെരുപ്പുകുത്തികളെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അങ്ങനെ എന്റെ സുഹൃത്ത് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കാണാൻ പോയി - അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഊഴമുള്ള ദിവസം, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം 'ഇഷാ സമയത്ത് എന്റെ വീട്ടിൽ വളരെ ഉച്ചത്തിൽ മുട്ടി ചോദിച്ചു: 'അവൻ ഉറങ്ങുകയാണോ?' ഞാൻ ഞെട്ടിപ്പോയി, തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഒരു വലിയ പ്രശ്‌നമുണ്ട്'. ഞാൻ ചോദിച്ചു; 'അതെന്താണ് പ്രശ്‌നം? ഗസ്സാനുകൾ ഇതുവരെ വന്നോ?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'അല്ല, വാസ്തവത്തിൽ ആ വിഷയം ആ പ്രശ്നത്തേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടതും നീണ്ടതുമാണ്. റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം തന്റെ ഭാര്യമാരെ വിവാഹമോചനം ചെയ്തു. ഉമർ പറഞ്ഞു; 'ഹഫ്ഷായ്ക്ക് എന്തൊരു ദുരന്തവും നഷ്ടവും. ഇത് സംഭവിക്കില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതി. അങ്ങനെ ഞാൻ എന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ മടക്കിവെച്ച ശേഷം നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമോടൊപ്പം ഫജ്ർ നമസ്കരിച്ചു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു ഉയർന്ന മുറിയിൽ കയറി അവിടെ ഒറ്റപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ ഞാൻ കരയുന്ന ഹാഫ്ഷായെ കണ്ടു, ഞാൻ ചോദിച്ചു; 'എന്താണ് നിങ്ങളെ കരയിപ്പിക്കുന്നത്, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയില്ലേ? റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം നിങ്ങളെ വിവാഹമോചനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'എനിക്കറിയില്ല, ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹം നാടുകടത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു'. അങ്ങനെ ഞാൻ പുറത്തുപോയി പ്രസംഗപീഠത്തിലേക്ക് പോയി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുറ്റും പത്തിൽ താഴെ ആളുകൾ ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി, അവരിൽ ചിലർ കരയുന്നു. അങ്ങനെ ഞാൻ അവരോടൊപ്പം കുറച്ചുനേരം ഇരുന്നു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം താമസിക്കുന്ന നാടുകടത്തപ്പെട്ട സ്ഥലത്തേക്ക് പോകാൻ ഞാൻ ശരിക്കും ആഗ്രഹിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറിയ ദാസനായ അസ്‌വദിനോട് ഞാൻ ചോദിച്ചു; 'ഉമറിന്റെ അനുവാദം ചോദിക്കണോ?' അങ്ങനെ അദ്ദേഹം അകത്തു കയറി നബി (സ) യോട് സംസാരിച്ചു, എന്നിട്ട് പുറത്തുവന്ന് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഉദ്ദേശ്യം അറിയിച്ചു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം മൗനം പാലിച്ചു.' അങ്ങനെ ഞാൻ മടങ്ങിവന്ന് മിമ്പറിന് സമീപം ആളുകളോടൊപ്പം ഒത്തുകൂടി. ഒരു നിമിഷം കഴിഞ്ഞ് എന്റെ ആഗ്രഹം വീണ്ടും ഉണർന്നു, അങ്ങനെ ഞാൻ ആ കൊച്ചുകുട്ടിയുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി എന്റെ ഉദ്ദേശ്യം മുമ്പത്തെപ്പോലെ തന്നെ അറിയിച്ചു, അവൻ മുമ്പത്തെപ്പോലെ തന്നെ ഉത്തരം നൽകി. അങ്ങനെ ഞാൻ വീണ്ടും മിമ്പറിന് സമീപം ആളുകളോടൊപ്പം ഇരിക്കാൻ പോയി. എന്റെ ആഗ്രഹം വീണ്ടും ഉണർന്നു, അങ്ങനെ ഞാൻ വീണ്ടും കൊച്ചുകുട്ടിയുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി ഞാൻ ചോദിച്ചു: 'ഉമറിന് അനുവാദം ചോദിക്കണോ?' അങ്ങനെ അവൻ മുമ്പത്തെപ്പോലെ തന്നെ ഉത്തരം നൽകി. ഞാൻ തിരികെ പോകാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ, ആ കുട്ടി എന്നെ വിളിച്ച് പറഞ്ഞു: 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ, അദ്ദേഹത്തിന് സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും ഉണ്ടാകട്ടെ, നിങ്ങളെ അകത്തു കടക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു.' അങ്ങനെ മണലിൽ കിടക്കയായി കിടക്കുന്ന അയാളെ കാണാൻ ഞാൻ അകത്തേക്ക് പോയി, അദ്ദേഹത്തിനും മണലിനും ഇടയിൽ ഒരു കിടക്കയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, അതിനാൽ മണൽ അവന്റെ വശത്ത് അടയാളങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിച്ചു, തേങ്ങാ നാരുകൾ നിറച്ച തുകൽ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു തലയിണയിൽ അദ്ദേഹം ചാരിയിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു, എന്നിട്ട് ഞാൻ നിന്നുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരെ വിവാഹമോചനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ?' അപ്പോൾ അദ്ദേഹം എന്നെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'ഇല്ല.' അപ്പോൾ ഞാൻ ചോദിച്ചു: 'എന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് വിഷമമുണ്ടോ?' ഞങ്ങൾ ഖുറൈശികളാണ്, ഞങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരെ കീഴ്പ്പെടുത്താൻ ശീലിച്ചവരാണ്. ഞങ്ങൾ ഇവിടെ വന്നപ്പോൾ ഭാര്യമാരാൽ കീഴ്പ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഒരു ജനതയെ കണ്ടുമുട്ടി. അങ്ങനെ ഉമർ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ പ്രവാചകൻ പുഞ്ചിരിച്ചു. അപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ ഹഫ്ഷായെ കണ്ടുമുട്ടുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു; 'നബി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം - നിങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന് കൂടുതൽ സുന്ദരിയും പ്രിയപ്പെട്ടവളുമായ ഭാര്യ ഉണ്ടെങ്കിൽ അസൂയപ്പെടരുത്'. ഉമർ ഉദ്ദേശിച്ചത് ആയിശ റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹ എന്നാണ്. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം വീണ്ടും പുഞ്ചിരിച്ചു. അദ്ദേഹം പുഞ്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ ഇരുന്നു, തുടർന്ന് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിലേക്ക് നോക്കി. അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഞാൻ അവിടെ ഒന്നും കണ്ടില്ല, കാരണം എന്റെ കണ്ണുകൾ മൂന്ന് തവണയെങ്കിലും മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും നോക്കി. അപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു; "അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും പേർഷ്യക്കാർക്കും റമാവിക്കും ലോകം നൽകപ്പെട്ടതിനാൽ നിങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിന് ലോകം വിശാലമാക്കാൻ അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുക." ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹം കിടന്നുറങ്ങുകയായിരുന്നു: 'ഓ ഇബ്നുൽ ഖത്തോബ്, നിങ്ങൾക്ക് സംശയമുണ്ടോ? അവർ ഈ ലോകജീവിതത്തിൽ അവരുടെ നന്മയെ തിടുക്കപ്പെടുത്തിയ ഒരു ജനതയാണ്.' ഞാൻ പറയുന്നു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, എനിക്ക് വേണ്ടി പാപമോചനം തേടുക'. എന്റെ അത്തരമൊരു വാചകം കാരണമാണ് ഹഫ്ഷാ അത് ആയിഷ റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹയോട് അറിയിച്ചപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം സ്വയം ഒറ്റപ്പെടുത്തിയത്. മുമ്പ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു: അല്ലാഹു അവനെ ശാസിച്ചതിന് ശേഷം അവൻ അവരോട് ദേഷ്യപ്പെട്ടതിനാൽ ഒരു മാസം ഞാൻ അവരോടൊപ്പം താമസിക്കില്ല. ഇരുപത്തിയൊമ്പത് ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ ആദ്യം കണ്ടത് ആയിഷയെ ആയിരുന്നു. അപ്പോൾ ആയിഷ അവനോട് പറഞ്ഞു; 'നീ ഒരു മാസം ഞങ്ങളുടെ അടുക്കൽ വരില്ലെന്ന് സത്യം ചെയ്തു, ഇന്ന് ഞങ്ങൾ ഇരുപത്തിയൊമ്പതാം രാത്രി മാത്രമേ കടന്നുപോയിട്ടുള്ളൂ, ഞാൻ അത് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു'. അപ്പോൾ പ്രവാചകൻ (സ) പറഞ്ഞു; 'ഈ മാസത്തിൽ ഇരുപത്തിയൊമ്പത് ദിവസങ്ങളുണ്ട്'. ആ മാസത്തിൽ ഇരുപത്തിയൊമ്പത് ദിവസങ്ങളുണ്ട്. അപ്പോൾ ആയിശ റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹ പറഞ്ഞു; 'പിന്നെ തഖ്‌യിർ - തിരഞ്ഞെടുപ്പ് - എന്ന വാക്യം ഇറങ്ങി. അങ്ങനെ അവൻ തന്റെ ഭാര്യമാരിൽ ആദ്യത്തേതായി എന്നെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ആരംഭിച്ചു. അവൻ പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും, ഞാൻ നിങ്ങളെ ഒരു കാര്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു, അതായത്, നിങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കളോട് അഭിപ്രായം ചോദിക്കുന്നതുവരെ തിരക്കുകൂട്ടരുത്'. ആയിശ റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹ പറഞ്ഞു; 'എന്റെ മാതാപിതാക്കൾ നിങ്ങളെ വിവാഹമോചനം ചെയ്യാൻ എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് എനിക്കറിയാം.' എന്നിട്ട് അവൻ പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും അല്ലാഹു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; -'പ്രവാചകരേ, നിങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരോട് പറയുക... അവന്റെ വചനത്തിൽ എത്തുന്നതുവരെ... ഒരു വലിയ പ്രതിഫലം-QS അൽ അഹ്‌സാബ്; 28 -29-. ആയിശ റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹ പറഞ്ഞു; 'അതാണോ എന്റെ മാതാപിതാക്കൾ കൽപ്പിച്ചത്? തീർച്ചയായും ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ ദൂതനെയും മരണാനന്തര ജീവിതത്തെയും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു'. അപ്പോൾ അവന്റെ ഭാര്യമാർ അതേ കാര്യം തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവർ പറഞ്ഞു; ആയിശ റദ്‌ലിയല്ലാഹു അൻഹ പറഞ്ഞതുപോലെ.