Hadith Representative
Nabi tidak menceraikan istri-istrinya, melainkan bersumpah menjauhi mereka selama satu bulan
Imam Bukhari : 2288حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَلَمْ أَزَلْ حَرِيصًا عَلَى أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ لَهُمَا{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا }فَحَجَجْتُ مَعَه فَعَدَلَ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ حَتَّى جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمَا{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا }فَقَالَ وَا عَجَبِي لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ ثُمَّ اسْتَقْبَلَ عُمَرُ الْحَدِيثَ يَسُوقُهُ فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ وَجَارٌ لِي مِنْ الْأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ وَهِيَ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ مِنْ خَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنْ الْأَمْرِ وَغَيْرِهِ وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَهُ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى الْأَنْصَارِ إِذَا هُمْ قَوْمٌ تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَأْخُذْنَ مِنْ أَدَبِ نِسَاءِ الْأَنْصَارِ فَصِحْتُ عَلَى امْرَأَتِي فَرَاجَعَتْنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ وَلِمَ تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ليُرَاجِعْنَهُ وَإِنَّ إِحْدَاهُنَّ لَتَهْجُرُهُ الْيَوْمَ حَتَّى اللَّيْلِ فَأَفْزَعَنِي فَقُلْتُ خَابَتْ مَنْ فَعَلَ مِنْهُنَّ بِعَظِيمٍ ثُمَّ جَمَعْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَيْ حَفْصَةُ أَتُغَاضِبُ إِحْدَاكُنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَوْمَ حَتَّى اللَّيْلِ فَقَالَتْ نَعَمْ فَقُلْتُ خَابَتْ وَخَسِرَتْ أَفَتَأْمَنُ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَهْلِكِينَ لَا تَسْتَكْثِرِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تُرَاجِعِيهِ فِي شَيْءٍ وَلَا تَهْجُرِيهِ وَاسْأَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكَ هِيَ أَوْضَأَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ عَائِشَةَ وَكُنَّا تَحَدَّثْنَا أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ النِّعَالَ لِغَزْوِنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي يَوْمَ نَوْبَتِهِ فَرَجَعَ عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا وَقَالَ أَنَائِمٌ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ وَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ مَا هُوَ أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لَا بَلْ أَعْظَمُ مِنْهُ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ قَالَ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ هَذَا يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ فَجَمَعْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي فَصَلَّيْتُ صَلَاةَ الْفَجْرِ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ مَشْرُبَةً لَهُ فَاعْتَزَلَ فِيهَا فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي قُلْتُ مَا يُبْكِيكِ أَوَلَمْ أَكُنْ حَذَّرْتُكِ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي هُوَ ذَا فِي الْمَشْرُبَةِ فَخَرَجْتُ فَجِئْتُ الْمِنْبَرَ فَإِذَا حَوْلَهُ رَهْطٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ مَعَهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ الْمَشْرُبَةَ الَّتِي هُوَ فِيهَا فَقُلْتُ لِغُلَامٍ لَهُ أَسْوَدَ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ فَكَلَّمَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْصَرَفْتُ حَتَّى جَلَسْتُ مَعَ الرَّهْطِ الَّذِينَ عِنْدَ الْمِنْبَرِ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَجَلَسْتُ مَعَ الرَّهْطِ الَّذِينَ عِنْدَ الْمِنْبَرِ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَلَمَّا وَلَّيْتُ مُنْصَرِفًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي قَالَ أَذِنَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى رِمَالِ حَصِيرٍ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فِرَاشٌ قَدْ أَثَّرَ الرِّمَالُ بِجَنْبِهِ مُتَّكِئٌ عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ قُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ طَلَّقْتَ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ بَصَرَهُ إِلَيَّ فَقَالَ لَا ثُمَّ قُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ رَأَيْتَنِي وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى قَوْمٍ تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَذَكَرَهُ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قُلْتُ لَوْ رَأَيْتَنِي وَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْضَأَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ عَائِشَةَ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَجَلَسْتُ حِينَ رَأَيْتُهُ تَبَسَّمَ ثُمَّ رَفَعْتُ بَصَرِي فِي بَيْتِهِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ غَيْرَ أَهَبَةٍ ثَلَاثَةٍ فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ فَلْيُوَسِّعْ عَلَى أُمَّتِكَ فَإِنَّ فَارِسَ وَالرُّومَ وُسِّعَ عَلَيْهِمْ وَأُعْطُوا الدُّنْيَا وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَ اللَّهَ وَكَانَ مُتَّكِئًا فَقَالَ أَوَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرْ لِي فَاعْتَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ الْحَدِيثِ حِينَ أَفْشَتْهُ حَفْصَةُ إِلَى عَائِشَةَ وَكَانَ قَدْ قَالَ مَا أَنَا بِدَاخِلٍ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حِينَ عَاتَبَهُ اللَّهُ فَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَبَدَأَ بِهَا فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا وَإِنَّا أَصْبَحْنَا لِتِسْعٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَعُدُّهَا عَدًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ وَكَانَ ذَلِكَ الشَّهْرُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأُنْزِلَتْ آيَةُ التَّخْيِيرِ فَبَدَأَ بِي أَوَّلَ امْرَأَةٍ فَقَالَ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا وَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَعْجَلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ قَدْ أَعْلَمُ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا يَأْمُرَانِي بِفِرَاقِكَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ{ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِلَى قَوْلِهِ عَظِيمًا }قُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ ثُمَّ خَيَّرَ نِسَاءَهُ فَقُلْنَ مِثْلَ مَا قَالَتْ عَائِشَةُ
ޔަޙްޔާ ބިން ބުކައިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އަލްލައިތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އުޤައިލްގެ އަރިހުން އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ތައުރު އަޅުގަނޑަށް ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސްގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ whom Allah said: ތިޔަ ދެމީހުންވެސް الله އަށް ތައުބާވެއްޖެނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ހިތްތައް ހެޔޮކަމަށް ޖެހިއްޖެ... ސޫރަތުލް ތަޙްރީމް 4. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެކަލޭގެފާނަށް ޒިޔާރަތް ކުރަން ދިޔަ ނަމަވެސް އޭނާ އަހަރެންނާ ދުރުހެލިވެ އޭނާ އަންނަންދެން ފެން ފުރިފައިވާ ހަމުގެ ކޮތަޅެއް ހިފައިގެން އޭނާގެ ފަހަތުން ދިޔައީމެވެ. ދެން އަޅުގަނޑު ސުވާލުކުރީމެވެ ހަފްސާ' އެވެ. ދެން ޢުމަރު ޙަދީޘް ޙަދީޘް ކުރެއްވުމުން ވިދާޅުވިއެވެ. އެއްދުވަހަކު އަހަރެންނަށް އޭނާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެ، އަދި އަނެއްދުވަހަކު އޭނާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. އޭނާ ފެނުމުގެ ނަންބަރު ޖެހުމުން އެދުވަހު ފައިބައިގެން އައި ވަޙީއާއި އެހެނިހެން ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރާނަމެވެ. އަދި އަހަރެންގެ އެކުވެރިޔާ ފެނުމުގެ ނަންބަރު ޖެހުމުން އޭނާވެސް އެކަން ކުރާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އެމީހުންގެ އަނބިން އަޅުވެތިކުރެވޭނެ ޤުރައިޝުން، އަޅުގަނޑުމެން އަންސާރަށް އައިއިރު، އެއީ އެމީހުންގެ އަނބިން އަޅުވެތިކޮށްފައިވާ ބައެއްކަން އެނގުމާ ހަމައަށް. ދެން އަހަރެމެންގެ އަނބިން ވަގުތުން އަންސާރު އަންހެނުންގެ އާދަތަކަށް ނަކަލު ކުރިއެވެ. އެއްދުވަހަކު އަހަރެންގެ އަންހެނުންނަށް ނަސޭހަތްތެރިވި ނަމަވެސް އަނބިމީހާ އަހަންނާ ފުށުއަރާ ކަމަށާއި އަހަރެންނާ ފުށުއެރުން މަނާކުރި ނަމަވެސް އަނބިމީހާ ބުނީ: 'ކީއްވެ އަހަރެން ކަލޭގެފާނާ ފުށުއަރާކަން މަނާކުރަނީ؟ الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މިއަދު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން އެކަލޭގެފާނާ ފުށުއަރާ ކަމަށާއި އޭގެ ތެރެއިން އެކަކުވެސް ހަވީރު ވަންދެން އެކަލޭގެފާނާ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާ ކަމަށެވެ. އެ އަޑު އިވުމުން އަހަރެން ސިއްސައިގެން ދިޔައީމެވެ. ދެން އަހަރެން އަވަސްވެގަތީ ހަފްސާގެ އަރިހަށް ކަމަށާއި އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: އޭ ޙަފްސާ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު މިއަދު ހަވީރު ވަންދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ފުށުއަރާ ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ' އެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ. އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރުޅިއައިސްގެން ތިބާ ހަލާކުވެގެން ދިއުމުން الله ގެ ކޯފާއިން ރައްކާތެރިކަން އިޙްސާސް ކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން މާބޮޑަށް ޑިމާންޑް ނުކުރުމާއި އެއްވެސް ކަމަކާ ޒުވާބު ނުކުރުމާއި ވާހަކަ ދެއްކުމުން ދުރުނުވާށެވެ. ތިބާއަށް ބޭނުންވާ އެއްޗެއް އަހަރެންގެ ކިބައިން އެދި ހަސަދަވެރި ނުވާށެވެ -ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން، ތިބާގެ ހަވާދު، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މާ ރީތި އަދި ލޯބިވާ މީހެކެވެ. އޭނާ ބުނަން އުޅުނު އެއްޗަކީ ޢާއިޝާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެވެ. އެއްދުވަހަކު އަޅުގަނޑުމެން ދައްކަމުން ދިޔައީ ޣޯސާން ޤަބީލާއަކީ ކުރިން ހަނގުރާމައަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ބޫޓު ތައްޔާރުކުރާ ބޫޓު އުފައްދާ މީހުންގެ ވާހަކައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ އެކުވެރިޔާ ދިޔައީ -الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ބައްދަލުކުރައްވަން- އޭނާގެ ދައުރުވާ ދުވަހު ކަމަށާއި އޭނާ އެނބުރި އައިސް 'އީޝާ' ގަޑިން އަހަރެންގެ ގެއަށް ވަރަށް ބާރަށް ޓަކިޖަހާފައި ބުނީ: 'އޭނާ ނިދާފައިވޭތޯ؟' އަހަރެން ހައިރާންވެ އޭނާއާ ބައްދަލުކުރަން ނުކުތީމެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ 'ބޮޑު މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެ' ކަމަށެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: 'ކޮބާ މައްސަލައަކީ؟ ޣައްސާން ޤަބީލާ އައިސްފިތަ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'ނޫން، މާބޮޑަށް މައްސަލައަކީ އެއަށްވުރެ މުހިންމު އަދި ދިގު ކަމެއް.' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިން ވަރިކުރެއްވިއެވެ. ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ މިހެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ހެދުން ފަޅާލައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކު ފަޖުރު ނަމާދުކޮށް އުސް ކޮޓަރިއަކަށް ވަދެ އެތަނުގައި އެކަހެރިވިއެވެ. އެހެންކަމުން ހަފްސާ ރޮމުން ދިޔަތަން ފެނުމުން އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އަހަރެން ކަލެއަށް އިންޒާރު ނުދިނީ ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަރިކުރައްވާފައިވޭތޯއެވެ؟' އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަހަންނަކަށް ނޭނގެ، އޭނާ މިހާރު ހުރީ އޭނާގެ އެކަހެރި ތަނެއްގަ އެވެ.' އެހެންކަމުން އަހަރެން ނުކުމެ ޕަލްޕިޓަށް ގޮސް ބެލިއިރު އޭނާގެ ވަށައިގެން ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން - ދިހަ މީހުންނަށް ވުރެ މަދު - އެއްވެފައި ތިބިއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ރޮމުން ދިޔައެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުންނާއެކު އިރުކޮޅަކު އިށީނދެގެން އިންއިރު އަހަރެން ވަރަށް ބޭނުންވީ އޭނާ އުޅޭ އެކަހެރި ތަނަށް ދާށެވެ. އަހަރެން އޭނާގެ އަޅާގެ ޒުވާން ދަރިފުޅު އަސްވާދަށް ބުނީމެވެ: 'އުމަރުގެފާނުގެ އަރިހުން ހުއްދަ ހޯދާށެވެ؟' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު އެތެރެއަށް ވަދެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ވާހަކަ ދައްކަވައި ނުކުމެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބޭފުޅުންގެ ނިޔަތް އަޅުގަނޑު ފޯރުކޮށްދިނީމެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެނބުރި އައިސް ޕަލްޕިޓް ކައިރީގައި ތިބި މީހުންނާއެކު އެއްވެލީމެވެ. އޭގެ އިރުކޮޅެއް ފަހުން އަނެއްކާވެސް އަހަރެންގެ އެދުން އުފެދިގެން އައިސް ކުޑަކުއްޖާއާ ބައްދަލުވެ އަހަރެން ބުނަން އުޅުނު އެއްޗެއް ކިޔައިދިނުމުން އޭނާ ވެސް ޖަވާބު ދިނީ ހަމަ އެގޮތަށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެނބުރި ދިޔައީ ޕަލްޕިޓް ކައިރީގައި ތިބި މީހުންނާއެކު އިށީނދެގެންނެވެ. އެނގުނީ އަހަރެންގެ އެދުން އަނެއްކާވެސް އުފެދުނު ކަމުން އަނެއްކާވެސް ކުޑަކުއްޖާ ކައިރިއަށް އައިސް އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'އުމަރުގެފާނުގެ އަރިހުން ހުއްދަ ހޯދާށެވެ؟' އެހެންކަމުން ކުރިއެކޭ އެއްފަދައިން ޖަވާބު ދިނެވެ. އަހަރެން އެނބުރި އަންނަން އުޅެނިކޮށް ކުޑަކުއްޖާ އަހަންނަށް ގޮވާލަމުން ބުނީ: 'ރަސޫލުالله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ވަދެގެން ދިޔައީ އެވަގުތު އޭނާގެ މެޓްރެސްގެ ގޮތުގައި ވެލިގަނޑުގައި އޮށޯވެގެން އޮތް އޭނާ ބަލާށެވެ، އަދި ވެލިގަނޑާއި އޭނާއާ ދެމެދު ވެލިގަނޑުން އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެއްފަރާތުގައި ނިޝާނެއް ދޫކޮށްލާ ގޮތަށް މެޓްރެސްއެއް ނެތުމުން، އޭނާ ލެނގިލައިގެން ހުރީ ހަމުގެ ބާލީހެއްގައި ކޮއިރެއް ޖަހާފައެވެ. އަހަރެން އޭނާއާ ސަލާމް ކުރިން ދެން އަހަރެން ކޮޅަށް ހުރެގެން ބުނީމެވެ: 'ތިޔަ އަނބިން ވަރިކޮށްފިންތަ'؟ އެހެންކަމުން އަހަންނަށް ބަލާލަމުން ބުންޏެވެ: 'ނޫން'. ދެން އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'އަހަރެން ފެނުމުން ދެރަ ހެއްޔެވެ؟' އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ކުރިން އަނބިން އަޅުވެތިކޮށް އުޅުނު ޤުރައިޝް ބައެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މިތަނަށް އައިއިރު، އެމީހުންގެ އަނބިން އަޅުވެތިކޮށްފައިވާ ބަޔަކާ ބައްދަލުކުރަން'. ފަހެ ޢުމަރު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ހިނިތުންވެލެއްވިއެވެ. ދެން އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'ތިބާއަށް އަހަރެން ހަފްސާއާ ބައްދަލުވާތަން ފެނިގެން އަހަރެން އޭނާއަށް ބުނީމެވެ: 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން -، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މާ ރީތި އަދި ލޯބިވާ ކަލޭގެ ހަވާދު ހުރިނަމަ ހަސަދަވެރި ނުވާށެވެ. ޢުމަރު ބުނަން އުޅުނު އެއްޗަކީ ޢާއިޝަތު ރަދުލިއަﷲ އަންހާއެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ހިނިތުންވެލިއެވެ. ދެން އަހަރެން އިށީނީ އޭނާ ހިނިތުންވެލައިގެން ހުރިތަން ފެނުމުން އޭނާގެ ގެއަށް ބަލާލެވުނެވެ. الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަޅުގަނޑަށް އެތަނުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެނުނީ، އަހަރެންގެ ދެލޯ ކުރިއަށް ފަހަތަށް ބަލާލެވުނީ ތިންފަހަރަށްވުރެ މަދުނުވާތީއެވެ. ދެން އަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ އުއްމަތަށް ދުނިޔެ ފުޅާކޮށްދެއްވުމަށް الله އަށް އެދެން، ސަބަބަކީ ފާރިސީންނާއި ރަމަވީން الله އަށް އަޅުކަން ނުކޮށް ތިއްބަވައިގެން ދުނިޔެ ފުޅާކޮށް ދެއްވި ކަމަށް ވާތީ'. އެވަގުތު އޭނާ އޮށޯވެލައިގެން ހުރެ ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ މިދުނިޔޭގެ ޙަޔާތުގައި އެމީހުންގެ ހެޔޮކަން އަވަސްވެފައިވާ މީހުންނެވެ'. އަހަރެން ބުނީމެވެ. އެނގުނު ގޮތުގައި އެއީ އަހަރެންގެ އެފަދަ ބަސްތަކުގެ ސަބަބުން ޙަފްޝާހު އެކަން ޢާއިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަހެރިވެވަޑައިގަތެވެ. އެކަލޭގެފާނު ކުރިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: الله ތަޢާލާ އެކަލޭގެފާނަށް ފާޑުވިދާޅުވުމަށްފަހު އެއުރެންނާމެދު ރުޅިއައުމުގެ ސަބަބުން އަހަރެން އެއުރެންނާއެކު މަހެއްހާ ދުވަހު ނުހުންނާނަމެވެ. ނުވަދިހަ ނުވަ ދުވަސް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު އެންމެ ފުރަތަމަ އޭނާ ގާތަށް އައި މީހަކީ ޢާއިޝާއެވެ. 'އައިޝާ އޭނާއަށް ބުނީ: 'ކަލޭ އަހަރެމެންގެ ގާތަށް ނާންނަން މަހެއްހާ ދުވަސް ވަންދެން ހުވާކޮށްފިން، އަދި މިއަދު އަހަރެމެންނަށް ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ ހަމައެކަނި ނުވަދިހަ ވަނަ ރޭ، އަހަރެން ގުނާލީމެވެ.' ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެ މަހު ހަމަ ގައިމުވެސް އެއަށް ނުވަދިހަ ނުވަ ދުވަސް ލިބުނެވެ. ދެން ޢާއިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާގެ އަނބިންގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ އަނބިމީހާގެ ގޮތުގައި އަހަރެންނާއެކު އޭނާ ފެށީއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އައިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން الله ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: -'އޭ ނަބިއްޔާ، ތިޔަބައިމީހުންގެ އަނބިންނަށް ކިޔައިދީ... ތިޔަބައިމީހުން އެކަލާނގެ ބަސްފުޅަށް ވާސިލްވާންދެން... ބޮޑު ސަވާބެއް- QS Al Ahzab: 28 -29-. ޢާއިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން އިސްކަންދެނީ الله، އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އަދި އާޚިރަތެވެ.' ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލުންވެސް ހަމަ އެކައްޗެއް ޚިޔާރުކުރައްވައި، ޢާއިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ.