-

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ أَنَّهُ قَالَمَكَثْتُ سَنَةً أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعْنَا وَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الْأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ قَالَ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَاسْأَلْنِي فَإِنْ كَانَ لِي عِلْمٌ خَبَّرْتُكَ بِهِ قَالَ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ قَالَ فَبَيْنَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَتَأَمَّرُهُ إِذْ قَالَتْ امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَقُلْتُ لَهَا مَا لَكَ وَلِمَا هَا هُنَا وَفِيمَ تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ مَكَانَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ فَقُلْتُ تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بُنَيَّةُ لَا يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا حُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيَّاهَا يُرِيدُ عَائِشَةَ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى تَبْتَغِيَ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَزْوَاجِهِ فَأَخَذَتْنِي وَاللَّهِ أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ وَنَحْنُ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا فَقَدْ امْتَلَأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ فَإِذَا صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ فَقَالَ افْتَحْ افْتَحْ فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ بَلْ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَزْوَاجَهُ فَقُلْتُ رَغَمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ فَأَخَذْتُ ثَوْبِي فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يَرْقَى عَلَيْهَا بِعَجَلَةٍ وَغُلَامٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ لَهُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَذِنَ لِي قَالَ عُمَرُ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَيْءٌ وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَصْبُوبًا وَعِنْدَ رَأْسِهِ أَهَبٌ مُعَلَّقَةٌ فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِهِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَا يُبْكِيكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمْ الدُّنْيَا وَلَنَا الْآخِرَةُ

ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ [ਸੁਲੇਮਾਨ ਬਿਨ ਬਿਲਾਲ] ਨੇ [ਯਾਹੀਆ] ਤੋਂ [ਉਬੈਦ ਬਿਨ ਹੁਨੈਨ] ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਅੱਲ੍ਹਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ] ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਰੁਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਮਰ ਬਿਨ ਅਲ ਖਤਸਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਇਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਝਿਜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਹੱਜ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਗਿਆ। ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਲਈ ਅਰਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਕਮਾਂਡਰ ਆਫ਼ ਈਮਾਨਦਾਰ, ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਕੌਣ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ?" ਤਾਂ [ਉਮਰ] ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਫਸ਼ਾ ਅਤੇ ਆਇਸਯਾਹ ਹਨ।" ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸੌਂਹ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਸੀ।" ਉਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ।" ਫਿਰ ਉਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸੌਂਹ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਜਾਂ ਸੁਝਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਆਇਤ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਸਨੇ ਵੰਡੇ ਸਨ।" ਉਮਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ 'ਤੇ ਮੈਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਾਸ਼ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਉਹ!' ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਦਖਲ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਦਖਲ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋ ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ?' ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਓ?'" ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਲੈਣ ਲਈ ਭੱਜਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹਫਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲਲਾਹ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਬਿਤਾ ਰਿਹਾ।" ਹਫ਼ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਕਸਮ, ਅਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇਵਾਂਗੇ।" ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਤਸੀਹੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ। ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰ ਕਿ ਤੂੰ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਉਸ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਆਇਸਯਾਹ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ। ਉਮਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਉਮ ਸਲਾਮਾਹ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਮ ਸਲਾਮਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਜੀਬ ਹੈਂ, ਹੇ ਇਬਨੁਲ ਖਤਸਬ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਉਮ ਸਲਾਮਾਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਕ ਖੰਡਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਸਦਾ ਨਿਵਾਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਅੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਜੇਕਰ ਮੈਂ (ਪੈਗੰਬਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ) ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ਬਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਨਵੀਂ ਖ਼ਬਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਸੀਂ ਘੱਸਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸੀ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਫੈਲ ਗਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ, ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਅੰਸਾਰ ਦੋਸਤ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹੋ।" ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਰਾਜਾ ਅਲ ਘੱਸਾਨੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ?" ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਭੈੜਾ। ਦਰਅਸਲ, ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਫਸ਼ਾ ਅਤੇ ਆਇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਲਏ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਪੌੜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸੱਲੱਲਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਦਾ ਸੇਵਕ ਅਸਵਦ ਪੌੜੀਆਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਸਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਇਹ ਉਮਰ ਬਿਨ ਅਲ ਖਤਸਬ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ। ਜਦੋਂ ਕਹਾਣੀ ਉਮ ਸਲਾਮਾਹ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਤਾਂ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲਾਹਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਮੁਸਕਰਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਚਟਾਈ 'ਤੇ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਚਮੜੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਸਿਰਹਾਣਾ ਸੀ ਜੋ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ 'ਤੇ ਪੱਤੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਚਮੜੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਚਟਾਈ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਖੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਰੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਰੋਇਆ?" ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸਰਾ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ..." ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਰਲੋਕ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੈ?"