Hadith Representative
Tata cara haji wada' Rasulullah
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Em i tokim mipela [Hisyam bin Ammar]; i tokim mipela [Hatim bin Isma'il]; i bin tokim mipela [Ja'far bin Muhammad] long [papa bilong em], em i tok; 'Wanpela taim mi bin kam lukim [Jabir bin Abdullah]. Taim mipela i bungim em, em i save askim ol manmeri i stap olsem wanem, inap em i askim long mi. Olsem na mi bekim; 'Mi Muhammad bin Ali bin Husain'. Olsem na em i putim han bilong em long het bilong mi taim em i opim baten antap na daunbilo bilong mi, na bihain em i putim solda bilong em namel long bros bilong mi na long dispela taim mi pikinini yet na mi kamap bikpela pinis. Em i tok; 'Welkam, askim wanem samting yu laikim'. Mi askim em bikos em i aipas. Inap long taim bilong beten, em i sanap antap long prea mat bilong em, we, sapos em i putim lek bilong em long sait bilong prea mat, em bai pulim bikos prea mat i liklik, na 'shawl' bilong em i hangamap antap long solda bilong em na em i beten na lidim mipela.' Orait mi askim; 'Tokim mipela long hau Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i bin mekim Hajj! ' Olsem na em i mekim mak long han bilong em na em i stretim 9-pela pinga bilong em, na i tok; Tru tumas, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i no bin go long Hajj inap long 9-pela yia, bihain em i singautim ol manmeri long mekim Hajj long namba 10 yia. Profet i bin go long Hajj, bihain planti manmeri i kam long Medina, olgeta i laik bung wantaim Profet na mekim olsem em i bin mekim. Olsem na em i go, na mipela i go wantaim em. Taim mipela i kamap long Dzul Hulaifah, Asma' bint Umais i karim Muhammad bin Abu Bakr, olsem na ol i salim em i go askim; 'Mi mas mekim wanem? ' Orait em i tokim Asma: 'Yu mas waswas na pasim strong wantaim laplap na go insait long ihram'. Orait Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i beten insait long haus lotu bilong ol Muslim na bihain em i kalap long Qashwa kamel, na kamel i sanap stret na karim em i go antap long ples drai bilong Sahara. Jabir i tok; 'Mi lukim planti manmeri i stap long fran bilong em, namel long ol draiva bilong kar na ol manmeri i wokabaut long lek, na tu long rait sait, lephan na baksait bilong em - planti manmeri i stap ples klia -. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i bin stap namel long mipela, taim Qur'an i kam daun long em, na em i save gut long takwil bilong en. Wanem samting em i mekim, yumi tu i save mekim. Em i apim nek bilong em long bilipim wanpela God tasol na i tok: 'Mi inapim singaut bilong Yu, O Allah. Mi inapim singaut bilong Yu, mi inapim singaut bilong Yu. I no gat poroman bilong Yu, mi inapim singaut bilong Yu. Tru tumas, litimapim nem, amamas na kingdom em bilong Yu tasol, Yu no gat poroman. Ol pipel tu i apim nek bilong ol wantaim ol 'recitation' ol i wok long kolim, na em sallallaahu 'alaihi wasallam i no tok wanpela samting long ol pasin bilong ol. Em i wok long ritim talbiyah bilong em. Jabir radiallahu 'anhu i tok gen; 'Mipela i no gat tingting tasol long mekim Hajj, na mipela i no save yet long Umrah. Taim mipela i kamap long Baitullah wantaim em, em i rabim -kisim- Rukun -stat bilong Tawaf-, na bihain em i ran tripela lap na wokabaut wankain long ol narapela foapela lap. Bihain em i go long Maqam Ibrahim, taim em i ritim dispela ves: 'Na mekim Maqam Ibrahim i kamap ples bilong prea'. Em i putim em yet namel long Maqam Ibrahim na Baitullah -Kaaba-. -Papa bilong mi i tok; - 'na mi no save sapos em i no kolim long Profet sallallaahu 'alaihi wasallam, olsem Profet i bin ritim sura Al Kaafiruun na Al Ikhlaash insait long tupela rak'ah prea -long Maqam Ibrahim-. Bihain em i go bek long Baitullah, bihain em i rapim - kis o tok gude - long Rukun - stat bilong Tawaf -, bihain em i go aut long dua bilong - Kaaba - i go long maunten bilong Shafa. Na taim em i go klostu long Shafa, em i ritim: 'Tru tumas Shafa na Marwa em ol mak bilong Allah, mipela i statim -sa'i- wantaim wanem samting Allah Sub Hanahu Wa Ta'ala i stat'. Em i stat long mekim prea long Safa, bihain em i go antap long maunten inap em i lukim Kaaba, bihain em i tok takbir, tahlil na tahmid taim em i tok: 'I no gat wanpela god tasol Allah tasol husat i no gat poroman. Kingdom i stap long Em na olgeta litimapim nem bilong Em i stap. -Em- em i God I Gat Olgeta Strong husat i save givim laip na Em I Gat Olgeta Strong husat i save kilim man, na Em i gat olgeta strong antap long olgeta samting. I no gat wanpela god tasol Allah tasol, husat i no gat poroman, husat i save inapim ol promis bilong Em, helpim ol wokman bilong Em na daunim olgeta lain wanpela tasol'. Bihain em i beten namel long ol riding, na bihain em i mekim riding tripela taim. Bihain em i go daun long Marwa, taim em i wokabaut olsem na taim lek bilong em i stret, em i ran namel long veli. Taim lek bilong em i go antap pinis, em i wokabaut i go inap long em i kamap long Marwa. Long Marwa em i mekim wanem samting em i mekim long Shafa. Na taim Tawaf bilong em i pinis long Marwa, em i tok: 'Sapos mi bungim wanem samting mi stap baksait long en, orait mi no inap go pas long animal ol i kilim -al hadyu-, na bai mi mekim em i kamap Umrah. Sapos wanpela bilong yupela i no bringim wanpela animal bilong ofa, orait yupela i mas kisim na mekim olsem wanpela pasin bilong lotu. Olsem na olgeta manmeri i tahallul na sotim gras bilong ol tasol Profet sallallaahu 'alaihi wasallam na ol manmeri husat i bringim ol animal ol i kilim i kam. Orait Suraqah bin Malik bin Ju'syum i sanap na i tok; "O Man bilong bringim tok bilong Allah, dispela i stret long dispela yia, o oltaim oltaim?" -Man i stori- i tok; 'Profet sallallaahu 'alaihi wasallam i pasim ol pinga bilong em wantaim ol pinga bilong em na bekim olsem: 'Umrah i stap insait long Hajj - hajj tamattu' - dispela em i pasin bilong mekim'. Em i tok tupela taim na bihain em i tok: 'Nogat - dispela i stret long dispela yia tasol - tasol oltaim oltaim''. -Man i stori- i tok; 'Ali radliallahu 'anhu i kam wantaim wanpela kamel -al hadyu- Profet sallallaahu 'alaihi wasallam, bihain em i painim Fatima, wanpela bilong ol lain husat i sanap namel long werim ol klos i gat kala na pasim ai bilong em. Ali i sutim tok long em, olsem na Fatimah i tok; 'Papa bilong mi - Profet sallallaahu 'alaihi wasallam - i tokim mi long mekim dispela'. Ali radiallahu 'anhu i tok olsem taim em i stap long Irak: 'Bihain mi go askim Man bilong bringim tok bilong Allah long givim edvais na mi komplen long ol pasin bilong Fatimah we mi tok nogat long en. Olsem na em i bekim tok olsem: 'Em - Fatimah - i tok tru, em i tok tru. Mi bin tok wanem taim yu laik mekim Hajj pastaim? ' Ali i bekim; 'Mi tok; 'O Allah, mi apim nek we Man bilong Yu i bin apim. Em i tok: 'Tru tumas, mi bringim wanpela animal bilong mekim ofa, olsem na noken insait long tahallul'. -Man i stori- i tok; Namba bilong ol animal bilong mekim ofa we Ali i bringim i kam long Yemen na we Profet sallallaahu 'alaihi wasallam i bringim i kam long Medina em i wan handet. Orait olgeta i putim het bilong ol wantaim na sotim gras bilong ol tasol Profet sallallaahu 'alaihi wasallam na ol manmeri husat i bringim ol animal bilong mekim ofa i no stap. Taim de bilong Tarwiyah i kamap olgeta i go long Mina na singaut long tingting bilong ol long mekim Hajj. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i kalap long wanpela kar, na long dispela hap em i mekim ol beten bilong belo, Asr, Maghrib, Isha' na Fajr. Orait wet liklik inap san i kamap, na bihain givim oda long ol i mas sanapim 'dome' long Mash'aril, em i haram, olsem na ol i planim long Namirah. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i wokabaut olsem ol Quraysh i save mekim, tasol em i stop long Mash'aril Haram o Muzdalifah. Profet sallallaahu 'alaihi wasallam i larim em long kamap long Arafat. Na taim em i go klostu long 'dome' we ol i bin sanapim long Namirah, em i stop long dispela hap. Taim san i go daun, em i tokim ol long bringim kamel bilong em - Qashwa - i kam, na bihain em i ron long en inap em i kamap long as bilong veli. Bihain em i autim tok long ol manmeri olsem: 'Tru tumas, blut, mani, ona na amamas bilong yupela - glori bilong yupela - em i haram olsem em i haram long de bilong yupela, long mun bilong yupela na long graun bilong yupela. Long dispela, tingim, tru tumas olgeta samting bilong jahiliyyah i sem aninit long lek bilong mi, blut bilong jahiliyyah i sem pinis na blut we mi bin tok nogut long en pastaim em i blut bilong Rabi'ah bin Harith - husat i save askim long kisim kaikai long Bani Sa'ad na bihain em i bin dai long han bilong Hudzail -, 'usury' bilong jahiliyya i bin pinis taim Isury pastaim ol i rausim 'usury' bilong mipela, em 'usury' we Abbas bin Abdul Muthallib i bin mekim, olgeta samting i pinis. Olsem na yu mas pret long ol meri long Allah, long wanem, yu bin mekim ol i kamap meri wantaim tok bilong Allah na yu bin mekim farji i kamap lo wantaim tok bilong Allah. Tru tumas, rait bilong yu long ol em olsem ol i no ken larim ol narapela manmeri yu no laikim ol i slip long bet bilong yu. Sapos ol meri bilong yu i mekim olsem, orait paitim ol wantaim wanpela 'blow' we i no inap bagarapim ol. Na long ol i ken lukautim yu na bilasim yu long gutpela rot. Mi lusim tupela samting long yu we, sapos yu holim strong, bai yu no inap lus, em Buk bilong Allah. Na yu gat asua long mi. Orait yu laik tok wanem? ' Ol i bekim; 'Mipela i tokaut olsem yu bin autim, karimaut ol wok na givim edvais. Olsem na em i tok, na em i soim pinga bilong em i go long skai: 'O Allah, was gut! O Allah, witnes'. Em i tok tripela taim. Orait Bilal i kolim singaut bilong beten, bihain em i mekim 'iqamat', na bihain em i mekim prea bilong Zhuhur. -Bihain long dispela- Bilal i go bek long qamat, bihain em i mekim Asr prea na em i no mekim wanpela prea namel long tupela. Orait Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i draivim kar bilong em inap long em i kamap long ples bilong wukuf. Bihain em i sindaunim kamel bilong em - olsem na bel bilong kamel i tatsim gaden - na putim wanpela rop bilong wokabaut long fran bilong em, bihain em i lukluk i go long Qibla. Em i wok long mekim wukuf inap long san i go daun na yelopela lait i pinis liklik na bal bilong san i go daun. Bihain em i holim bek Usamah bin Said na i go. Em i pasim tu Qashwa wantaim ol rop, olsem na het bilong em i klostu tatsim as bilong lek bilong kar em i ron long en. Taim em i mekim sain long han sut bilong em, em i tok: 'O ol manmeri, stap isi, stap isi! ' Olgeta taim em i stretim rop bilong kamel bilong em, em i save malolo liklik na bai kamel i go antap liklik. Bihain em i kamap long Muzdalifah, na bihain em i mekim ol prea bilong Maghrib na Isha' long hap wantaim wanpela singaut na tupela iqamat. Na em i no mekim wanpela prea namel long tupela. Orait em i slip i go inap long tulait. Em i mekim prea bilong moning taim em i klia olsem em i moning, wantaim wanpela singaut long prea na wanpela 'iqamat'. Bihain em i ron long Qashwa inap em i kamap long Mash'aril Haram, bihain em i go antap long maunten na litimapim nem bilong Allah -bertahmid-, litimapim nem bilong Em -bertakbir- na strongim Em -bertahlil-. Em i wok long mekim Wukuf inap long san i lait gut tru, na bihain em i lusim ples pastaim long san i kamap. Em i karim Fadl bin Abbas - wanpela man i gat gutpela gras, waitpela skin na naispela - long baksait bilong em. Taim Profet sallallaahu 'alaihi wasallam i wok long go, em i abrusim ol meri husat i ran, olsem na em i lukluk long ol na bihain putim han bilong em i go long narapela sait. Long dispela taim, Fadl i tanim pes bilong em i go long narapela sait. Taim em i kamap long Muhassar, em i muv liklik na bihain em i kisim sotkat i go long Kubra -Aqabah- Jumrah, na kwiktaim em i kamap long Jumrah we i stap long sait bilong diwai. Bihain em i tromoi 7-pela liklik ston wantaim wanpela takbir long olgeta taim em i tromoi, -wantaim- ol liklik ston we i bikpela olsem ol liklik ston bilong slingshot. Na em i tromoi long bel bilong veli. Bihain em i go long ples we ol i save kilim ol abus bilong mekim ofa. Long dispela hap em yet i kilim 63 animal bilong mekim ofa, na em i givim ol narapela animal wantaim ol animal bilong mekim ofa long Ali. Bihain em i tokim olgeta abus bilong ofa em i kilim i mas kisim wanpela hap mit yes, putim long sait na putim long sospen, na kukim. Rasulullah na Ali tu i kaikai na dringim sos. Orait Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i go long Kaaba - long mekim Tawaf Ifadhah -, bihain em i mekim Noon Prayer long Makkah na em i kam long Bani Abdul Muththalib husat i wok long kisim wara bilong Zamzam. Em i tok: 'Kisim, O Bani Muthtalib. Sapos ol pipel i no bin winim yu long givim dring bilong yu, bai mi pait wantaim yu long dispela. Orait ol i givim em wanpela baket, na em i dring long en.'