Hadith Representative
Tata cara haji wada' Rasulullah
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
ང་ཚོར་[ཧི་སི་ཡམ་བྷིན་ཨ་མར་];; ང་ཚོར་[ཧ་ཏིམ་བྷིན་ཨིསི་མཱ་ཡིལ་];; ང་ཚོར་ [ཇཱ་ཕར་བྷིན་མུ་ཧ་མཱད་] ལ་གསུངས་ཡོད། ཁོང་གི་ཨ་ཕ་ནས་;, ཁོང་གིས་བཤད། 'ང་ཐེངས་གཅིག་[ཇ་བྷིར་བྷིན་ཨབ་ཏུ་ལ་]ལ་ལྟ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན། ང་ཚོ་ཁོང་ལ་ཐུག་སྐབས་ཁོང་གིས་མི་རྣམས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དྲིས་པ་དང་། ཁོང་གིས་ངའི་སྐོར་དྲིས་བར་དུ། དེར་བརྟེན་ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། ང་ནི་མུ་ཧ་མཱད་བྷིན་ཨ་ལི་བྷིན་ཧུ་སེན་ཡིན། དེ་བས་ཁོང་གིས་ངའི་མགོ་དང་འོག་གི་མཐེབ་གཞོང་ཕྱེ་སྐབས་ངའི་མགོ་ལ་ལག་པ་བཞག་སྟེ། དེ་ནས་ངའི་བྲང་ཁོག་གི་བར་དུ་དཔུང་པ་བཞག་སྟེ། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། 'དགའ་བསུ་ཞུ། ཁྱེད་རང་ལ་གང་དགོས་དྲིས་དང་།' ངས་ཁོང་ལ་དྲིས་པ་ནི་ཁོང་ལོང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་རེད། མཆོད་འབུལ་གྱི་དུས་ཚོད་མ་སླེབས་བར་ཁོང་གིས་མཆོད་འབུལ་གྱི་སྟེགས་བུའི་སྟེང་ལ་ལངས་ནས་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོང་གིས་མཆོད་འབུལ་གྱི་སྟེགས་བུའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་རྐང་པ་གཡུག་ན། མཆོད་འབུལ་གྱི་སྟེགས་བུའི་ཆེ་ཆུང་ཆུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུད་ཐུབ། དེ་ནས་ངས་དྲིས་པ་ནི། 'ར་སུ་ལུ་ལ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ཧ་ཇི་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ང་ཚོར་གསུངས། '; དེ་བས་ཁོང་གིས་ལག་པས་བརྡ་སྟོན་ནས་མཛུབ་མོ་དགུ་བརྐྱངས་ནས་བཤད། 'དོན་དངོས་ཐོག་རཱ་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ལོ་དགུའི་རིང་ལ་ཧ་ཇི་ལ་མ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ནས་ཁོང་གིས་མི་རྣམས་ལ་ལོ་བཅུ་པའི་ནང་ཧ་ཇི་བྱེད་པར་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་རེད། ར་སུ་ལུ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཝ་ས་ལམ་ཧ་ཇི་ལ་སོང་རྗེས་མི་མང་པོ་མེ་ཌི་ན་ལ་ཡོང་ནས་ཁོང་ཚོ་ཚང་མ་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཝ་ས་ལམ་དང་མཉམ་དུ་འཛོམས་ནས་ཁོང་གིས་བྱས་པ་ལྟར་བྱེད་འདོད་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁོ་ཕྱིན་པ་དང་ང་ཚོ་ཁོ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ང་ཚོ་རྫུལ་ཧུ་ལའེ་ཧྥ་ལ་སླེབས་སྐབས་ཨ་སི་མ་དང་། བིན་ཊི་ཨུ་མའེ་སི་ཡིས་མུ་ཧ་མཱད་བྷིན་ཨ་བྷུ་བྷ་ཀར་སྐྱེས་པས་ཁོ་མོ་དྲིས་པར་བཏང་བ་རེད། 'ངས་ག་རེ་བྱེད་དགོས་སམ། '; དེ་ནས་ཁོས་ཨ་ས་མ་ལ་སྨྲས་པ། 'ཁྲུས་བྱས་ནས་རས་ཆས་ཀྱིས་དམ་པོར་བསྡམས་ནས་ཨིཧ་རམ་བྱེད་དགོས།' དེ་ནས་རཱ་སུ་ལུ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་ནང་སྨོན་ལམ་བཏབ་རྗེས་ཁ་ཤྭ་རྔ་མོང་ལ་བསྡད་ནས་རྔ་མོང་དེ་ས་ཧ་ར་བྱེ་ཐང་ཐོག་ཁོང་ལ་འཁྱེར་ནས་ཡར་ལངས་ནས་བསྡད་ཡོད། ཇ་བྷིར་གྱིས་གསུངས་དོན། 'ངས་མཐོང་ཐུབ་པའི་ཚད་ལ་ཁོང་གི་མདུན་དུ་མི་མང་པོ་མཐོང་བ་དང་། རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་དང་རྐང་ཐང་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ། དེ་བཞིན་ཁོང་གི་གཡས་གཡོན་དང་། རྒྱབ་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མི་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། རཱ་སུ་ལུ་ལ་ཤ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་ང་ཚོའི་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ལ་ཁ་ཆེའི་དཔེ་ཆ་བསྟན་པའི་སྐབས་ཁོང་གིས་དེའི་ཀ་ཝིལ་ལ་ཧ་ཅང་ཤེས་རྟོགས་ཡོད། ཁོས་ཅི་ཞིག་བྱས་ཀྱང་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་གིས་ཁོང་གི་ལྷ་གཅིག་ལ་དད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་གསུངས་དོན། 'ངས་ཁྱེད་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། ངས་ཁྱེད་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། ངས་ཁྱེད་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། ཁྱེད་ལ་རོགས་ཟླ་མེད། ངས་ཁྱེད་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག བསྟོད་པ་དང་བདེ་སྐྱིད་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁྱེད་ལ་དབང་བ་དང་། ཁྱེད་ལ་རོགས་ཟླ་མེད། མི་ཚོས་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་བཤད་བཞིན་པའི་ཀློག་དེབ་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་མཐོ་རུ་བཏང་བ་དང་། ཁོང་གིས་ཁོང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་སྐོར་ལ་གང་ཡང་བཤད་མ་སོང་། ཁོས་མུ་མཐུད་དུ་ཁོའི་ཏལ་བྷི་ཡ་ཀློག་བཞིན་ཡོད། ཇ་བྷིར་རད་ལི་ཡ་ལ་ཧུ་ཨན་ཧུ་ཡིས་ཡང་བསྐྱར་གསུངས་དོན། 'ང་ཚོས་ཧ་ཇི་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་བསམ་པ་གང་ཡང་མེད་ལ། ད་དུང་ཨུམ་ར་(Umrah)སྐོར་ལ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོ་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་བྷའི་ཏུ་ལ་ལ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་གིས་མྱུར་དུ་རུ་ཀུན་ལ་འོ་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་སྐོར་གསུམ་བརྒྱབ་ནས་སྐོར་བཞི་གཞན་པ་དེ་སྤྱིར་བཏང་ལྟར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཨིབ་རཱ་ཧམ་གྱི་མ་ཁམ་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་ཚིག་དུམ་དེ་ཀློག་བཞིན་ཡོད། '; མ་ཁམ་ཨིབ་རཱ་ཧམ་དེ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སའི་ས་ཆ་ཞིག་ཏུ་བཟོས། ཁོང་གིས་མ་ཁམ་ཨིབ་རཱ་ཧམ་དང་བྷའི་ཏུ་ལ་ཀ་བྷ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་རང་ཉིད་གནས་བབ་བརྒྱབ་ཡོད། -ངའི་ཨ་ཕས་བཤད་དོན། - 'དང་ཁོང་གིས་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཝ་ས་ལམ་ནས་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་ངས་ཤེས་ཀྱི་མེད། ལུང་སྟོན་པས་མ་ཁམ་ཨིབ་རཱ་ཧམ་གྱི་མཆོད་འབུལ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་སུ་ར་ཨལ་ཀ་ཕི་རུན་དང་ཨལ་ཨིཀ་ལ་ཤ་གཉིས་ཀློག་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་བྷའི་ཏུ་ལ་ལ་ལོག་ནས་རུ་ཀུན་ལ་འོ་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པ་དང་། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཀ་བྷ་ཡི་སྒོ་ནས་ཤ་ཕ་རི་བོའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་སོང་། ཤ་ཕའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་གིས་ཀློག་པ་དང་། '; ཤ་ཕ་དང་མར་ཝ་ནི་ཨ་ལཱ་ཧའི་རྟགས་མཚན་གྱི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད། ཧ་ན་ཧུ་ཝ་ཏཱ་ལ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ས་ཕ་ནས་མཆོད་འབུལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། དེ་ནས་རི་རྩེར་འཛེགས་ནས་ཀ་བྷ་མཐོང་མ་ཐུབ་བར་དུ། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཏཀ་བྷིར་དང་། 'མཉམ་འབྲེལ་མེད་པའི་ཨ་ལཱ་ཧ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ལྷ་གཞན་མེད། རྒྱལ་ཁམས་ཁོང་ལ་ཡོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་ཚང་མ་ཁོང་ལ་ཡོད། -ཁོང་ནི་ཚེ་སྲོག་སྤྲོད་མཁན་དང་བསད་མཁན་གྱི་སྟོབས་ལྡན་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་ཡོད་ཚད་ལ་དབང་ཆ་ཡོད། ལྷ་གཞན་མེད་པས་ཨ་ལཱ་ཧ་གཅིག་པུ་ཡིན། ཁོང་ལ་རོགས་ཟླ་མེད་པ་དང་། ཁོང་གི་ཁས་ལེན་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁོང་གི་ཞབས་ཞུ་བ་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་པ། སྡེ་ཚན་ཚང་མ་གཅིག་པུས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་པ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཀློག་འདོན་གྱི་བར་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་རྗེས་ཀློག་འདོན་ཐེངས་གསུམ་གསུངས། དེ་ནས་ཁོང་གིས་མར་ཝ་ལ་མར་འབབ་ནས་གོམ་པ་རྒྱག་སྐབས་ཁོང་གི་རྐང་པ་ཐད་ཀར་ཡོད་པའི་སྐབས་ལུང་གཤོངས་དཀྱིལ་དུ་རྒྱུག་ཤར་རྒྱག་བཞིན་ཡོད། རྐང་པ་ཡར་འཛེགས་རྗེས་ཁོང་གིས་མར་ཝ་ལ་མ་སླེབས་བར་དུ་གོམ་པ་བརྒྱབ་པ་རེད། མར་ཝ་ལ་ཁོང་གིས་ཤ་ཕ་ལ་བྱས་པ་ལྟར་བྱས། དེ་ནས་ཁོང་གི་ཏ་ཝ་ཕ་མར་ཝ་ལ་མཇུག་སྒྲིལ་སྐབས་ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། གལ་ཏེ་ངས་རྒྱབ་ལ་གཡོལ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། དེ་ནས་ངས་བསད་པའི་སེམས་ཅན་-ཨལ་ཧ་ཌུ་-དེ་སྣེ་ཁྲིད་མི་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་ཨུམ་ར་(Umrah)བཟོ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱོད་ཚོའི་ནང་ནས་སུ་ཞིག་གིས་མཆོད་འབུལ་གྱི་སེམས་ཅན་མ་འཁྱེར་ན། དེར་བརྟེན་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་དང་བསད་པའི་སེམས་ཅན་འཁྱེར་མཁན་གྱི་མི་ཚོ་མ་གཏོགས་མི་ཚང་མ་ཐ་ཧལ་ལུལ་ཡིན་པ་དང་སྐྲ་ཐུང་དུ་བཏང་ཡོད། དེ་ནས་སུ་ར་ཀ་བྷིན་མ་ལིག་བྷིན་ཇུ་སི་ཡུམ་ཡར་ལངས་ནས་གསུངས་དོན། "ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧའི་སྐུ་ཚབ་ལགས། འདི་ལོ་འདི་ལ་འཇུག་ཐུབ་བམ། ཡང་ན་རྟག་ཏུ་འཇུག་ཐུབ་བམ།" -གཏམ་བཤད་པས་- བཤད། ར་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ལན་བཏབ་སྐབས་ཁོང་གི་མཛུབ་མོ་མཛུབ་མོ་དང་མཉམ་དུ་བསྡམས་ཡོད། 'ཨུམ་ར་(Umrah)ནི་ཧ་ཇིའི་ནང་དུ་ཚུད་ཡོད། ཁོས་ཐེངས་གཉིས་བཤད་རྗེས་བཤད་དོན། "མ་རེད། འདི་ད་ལོ་ལ་རྐྱངམ་གཅིག་འཇུག་ཐུབ། འོན་ཀྱང་རྟག་ཏུ་འཇུག་ཐུབ།" -གཏམ་བཤད་པས་- བཤད། 'Ali Radliallahu Anhu ལུང་སྟོན་པ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱི་རྔ་མོང་ -ཨལ་ཧ་ཌུ་- ཞིག་འཁྱེར་ནས་ཡོང་བས། ཨ་ལི་ཡིས་མོ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པས་ཕ་ཊི་མ་ཡིས་བཤད། ངའི་ཨ་ཕས་ང་ལ་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་ཡོད། ཨ་ལི་རཌ་ལི་ཡ་ལ་ཧུ་ཨན་ཧུ་ཡིས་ཨི་རག་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་བརྗོད་ཡོད། དེ་ནས་ང་རཱ་སུ་ལུ་ལ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་ལ་སློབ་སྟོན་ཞུ་བར་སོང་ནས་ཕ་ཊི་མ་ཡི་བྱ་སྤྱོད་སྐོར་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་དེ་ངས་ཁས་མ་བླངས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་ལན་བཏབ། 'མོ་ - ཕ་ཊི་མ་ - བདེན་པ་རེད། མོ་བདེན་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཐོག་མར་ཧ་ཇི་བྱེད་འདོད་ཡོད་སྐབས་ངས་ག་རེ་བཤད་པ་རེད། '; ཨ་ལི་ཡིས་ལན་བཏབ། 'ངས་བཤད་དོན། 'ཨོ་ཨཱ་ལཱ་ཧ། ངས་ཁྱེད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་བསྒྲེངས་པའི་སྐད་སྒྲ་དེ་མཐོ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད།' ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། 'དོན་དངོས་ཐོག་ངས་མཆོད་འབུལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་བས་ཏ་ཧ་ལུལ་ལ་མཉམ་ཞུགས་མ་བྱེད།' -གཏམ་བཤད་པས་- བཤད། 'ཨ་ལི་ཡིས་ཡེ་མེན་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བའི་མཆོད་འབུལ་གྱི་སེམས་ཅན་དང་མེ་ཌི་ན་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བའི་རཱ་སུ་ལུ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ཁྱོན་བསྡོམས་མཆོད་འབུལ་གྱི་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། དེ་ནས་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལེ་ཧི་ཝ་ས་ལམ་དང་མཆོད་འབུལ་གྱི་སེམས་ཅན་འཁྱེར་མཁན་གྱི་མི་ཚོ་མ་གཏོགས་མི་ཚང་མས་ཏ་ཧ་ལུལ་བཟོས་ནས་སྐྲ་ཐུང་དུ་བཏང་ཡོད། ཏར་ཝི་ཡའི་ཉིན་མོ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་ཚོ་ཚང་མ་མི་ན་ལ་སོང་ནས་ཧ་ཇི་ལ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པའི་སྐད་ཅོར་རྒྱག་པ་རེད། རཱ་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་རླངས་འཁོར་ཞིག་གི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་དེར་ཁོང་གིས་ཉིན་གུང་དང་། དེ་ནས་ཉི་མ་མ་ཤར་བར་དུ་དུས་ཡུན་འགའ་ཤས་སྒུག་རྗེས་མ་ཤ་རིལ་དུ་ཟླུམ་གཟུགས་དེ་བཞེངས་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་བ་དང་། དེ་ཧ་རམ་ཡིན་པས་ན་མི་ར་ལ་འཛུགས་དགོས། དེ་ནས་རཱ་སུ་ལུ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ཀུ་རེ་ཤི་ཡིས་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ལྟར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་གིས་མ་ཤ་རིལ་ཧ་རམ་ཡང་ན་མུ་ཛ་ཌ་ལི་ཕ་ལ་མཚམས་འཇོག་བྱས། རཱ་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ཁོང་ཨ་ར་ཕ་ཊི་ལ་འབྱོར་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ན་མི་ར་ལ་བསྐྲུན་པའི་ཟླུམ་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་དེར་མཚམས་འཇོག་བྱས། ཉི་མ་ནུབ་རྗེས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་རྔ་མོང་ - ཁ་ཤ་ཝ་ - འཁྱེར་ཡོང་བའི་བཀའ་བཏང་རྗེས་ཁོང་གིས་དེ་ལ་བཞོན་ནས་ལུང་གཤོང་གི་མཐིལ་དུ་སླེབས་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་མི་ཚོགས་ལ་ཆོས་བཤད་པ་དང་། ཁྱེད་ཀྱི་ཁྲག་དང་། རྒྱུ་ནོར། གཟེངས་རྟགས་དང་བདེ་སྐྱིད། ཁྱེད་ཀྱི་གཟི་བརྗིད། ཁྱེད་ཀྱི་ཉིན་མོ་དང་། ཟླ་བ་འདིའི་ནང་། ཁྱེད་ཀྱི་ས་ཆར་ཡང་ཧ་རམ་ལྟར་ཧ་རམ་ཡིན། དོན་དངོས་ཐོག ཇ་ཧི་ལི་ཡའི་གནད་དོན་ཚང་མ་ངའི་རྐང་འོག་ཏུ་བརྙས་བཅོས་བྱས་ཡོད། ཇ་ཧི་ལི་ཡའི་ཁྲག་བརྙས་བཅོས་བྱས་པ་དང་། ངས་ཐོག་མར་བརྙས་བཅོས་བྱས་པའི་ཁྲག་དེ་རྦི་ཡ་བྷིན་ཧ་རི་ཐི་ཡི་ཁྲག་ཡིན། བུན་གཡར་དེ་ཨ་བྷ་སི་བྷིན་ཨབ་ཏུལ་མུ་ཐ་ལིབ་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་བུན་གཡར་དེ་ཚང་མ་མེད་པར་བཟོས་ཡོད། དེར་བརྟེན་བུད་མེད་ལས་ཨ་ལཱ་ལ་འཇིགས་སྣང་སྐྱེད་རོགས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོ་ཨ་ལཱ་ཧའི་བཀའ་རྒྱ་ལྟར་ཨམ་སྲུ་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡི་ཚིག་གིས་ཕར་ཇི་ཁྲིམས་མཐུན་བཟོས་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་ཚོའི་ཐོག་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ནི་ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱིས་སྡང་བའི་མི་གཞན་ཁྱེད་ཀྱི་ཉལ་ཁྲིའི་སྟེང་ལ་གཉིད་ཁུག་མི་བཅུག་པ་དེ་རེད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཚོའི་ཆུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱས་ན། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་ཁྱེད་ལ་གྱོན་ཆས་ཡག་པོ་གྱོན་པའི་ཆེད་དུ། ངས་ཁྱེད་ལ་དངོས་པོ་གཉིས་བཞག་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་དམ་པོར་བསྡད་ན་ཁྱེད་རང་ལམ་ནོར་ལ་འགྲོ་མི་ཐུབ། དེ་ནི་ཨ་ལཱ་ཧའི་དེབ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ང་ལ་འགན་འཁྲི་ཡོད། དེ་ནས་ག་རེ་གསུང་འདོད་ཡོད་དམ། '; ཁོང་ཚོས་ལན་བཏབ། ང་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་། ལས་འགན་སྒྲུབ་པ། བསླབ་བྱ་སྤྲད་པར་དཔང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བས་ཁོང་གིས་མཛུབ་མོ་ནམ་མཁའ་ལ་སྟོན་བཞིན་དུ་བཤད། 'ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧ། ལྟོས་དང་། ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧ། དཔང་པོ། ཁོས་ཐེངས་གསུམ་གསུངས། དེ་ནས་བྷི་ལཱལ་གྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་རྗེས་ཨི་ཁ་མཱ་ཐི་བཤད་རྗེས་ཟུ་ཧུར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རེད། -དེའི་རྗེས་སུ་- བི་ལཱལ་ཁ་མཏ་ལ་ལོག་ནས་ཨ་སར་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་སྨོན་ལམ་གང་ཡང་མ་བརྒྱབ་པ་རེད། དེ་ནས་རཱ་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ཁོང་གི་རླངས་འཁོར་བཏང་ནས་ཝུ་ཀུ་ཧྥ་ཡི་ས་ཆར་སླེབས་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་རྔ་མོང་དེ་བསྡད་ནས་རྔ་མོང་གི་གྲོད་པ་ས་ཞིང་ལ་ཐུག་པའི་ཆེད་དུ་ཁོང་གི་མདུན་དུ་གོམ་པ་རྒྱག་པའི་ཐག་པ་བཞག་རྗེས་ཁོང་གིས་ཁིབ་ལ་ལ་གདོང་གཏད་པ་རེད། ཉི་མ་ནུབ་ནས་འོད་སེར་པོ་དེ་ཅུང་ཟད་འཕྱུར་ནས་ཉི་མའི་སྤོ་ལོ་དེ་ནུབ་བར་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་ཝུ་ཀུ་ཕ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཨུ་ས་མ་བྷིན་སེ་ཌི་ལ་ཕག་པ་བརྒྱབ་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱས། ཁོང་གིས་ཁ་ཤྭ་ལ་ལྕགས་ཐག་གིས་བསྡམས་ནས་ཁོང་གི་མགོ་དེ་ཁོང་གིས་བཞོན་པའི་རླངས་འཁོར་གྱི་རྐང་པའི་གཞི་ལ་ཧ་ལམ་ཐུག་ཡོད། ལག་པ་གཡས་པས་བརྡ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། 'ཨོ་མི་རྣམས་ལྷོད་པོ་བྱོས་ཤིག ལྷོད་པོ་བྱོས། '; ཁོས་རྔ་མོང་གི་ལྕགས་ཐག་བརྐྱངས་ཐེངས་རེ་རེར་ཁོས་རྔ་མོང་དེ་ཅུང་འཕར་བར་བྱས་ནས་ཅུང་ལྷོད་པོ་བཟོས་ཡོད། དེ་ནས་མུ་ཟ་ཌ་ལི་ཕ་ལ་ཕེབས་རྗེས་མག་རིབ་དང་ཨི་ཤའི་སྨོན་ལམ་བཏབ། དེར་མཆོད་འབུལ་གཅིག་དང་ཨི་ཁ་མ་ཊི་གཉིས་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་སྨོན་ལམ་གང་ཡང་མ་བརྒྱབ་པ་རེད། དེ་ནས་ཁོ་ས་ལ་ལཱ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་ཞོགས་པ་མ་ཤར་བར་དུ་ཉལ་འདུག ཞོགས་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ཁོང་ལ་གསལ་པོ་ཆགས་སྐབས་སྨོན་ལམ་གྱི་འབོད་སྐུལ་གཅིག་དང་ཨི་ཁ་མ་ཊི་གཅིག་བཅས་ཕུལ་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཁ་ཤ་ཝ་ལ་བསྡད་ནས་མ་ཤ་རིལ་ཧ་རམ་ལ་སླེབས་རྗེས་རི་རྩེར་འཛེགས་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་-བར་ཏ་ཧིད་-ལ་བསྟོད་པ་ཕུལ་བ་དང་། ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་ཝུ་ཀུ་ཕ་དེ་ཉི་མ་ཧྲིལ་པོ་མ་ཤར་བར་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་ཉི་མ་མ་ཤར་གོང་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས། ཁོང་གིས་སྐྲ་ཡག་པོ་དང་པགས་པ་དཀར་པོ་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཕ་ཌལ་བྷིན་ཨ་བྷ་སི་རྐང་པའི་སྟེང་ལ་འཁྱེར་ཡོད། རཱ་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་འགྲོ་སྐབས་ཁོང་གིས་རྒྱུག་བཞིན་པའི་བུད་མེད་ཚོའི་འགྲམ་ནས་བརྒྱུད་དེ་ཁོང་ཚོ་ལ་ལྟ་བཞིན་ལག་པ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ་བཞག་སྟེ། དུས་མཉམ་དུ་ཕ་ཌལ་གྱིས་གདོང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ་བསྒྱུར། མུ་ཧ་སར་ལ་སླེབས་ནས་ཁོང་གིས་ཅུང་ཟད་སྤོ་ནས་ཀུ་བྷ་ར་-ཨ་ཀ་བྷ་-ཇུམ་ར་ལ་མགྱོགས་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཤིང་སྡོང་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་ཇུམ་ར་ལ་འཕྲལ་མར་སླེབས་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་རྡོ་ཆུང་ཆུང་བདུན་འཕངས་པ་དང་། འཕེན་ཐེངས་རེ་རེར་ཏག་བྷིར་རེ་ཡོད། ལུང་གཤོང་གི་ཁོག་པ་ནས་འཕངས་སོ། དམར་མཆོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་བསད་པའི་གནས་སུ་ཕེབས་ནས། དེར་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་འབུལ་གྱི་སེམས་ཅན་དྲུག་ཅུ་གསུམ་བསད་ནས་མཆོད་འབུལ་གྱི་སེམས་ཅན་དང་མཉམ་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཨ་ལི་ལ་སྤྲད་པ་རེད། དེ་ནས་ཁོས་བསད་པའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་རེ་རེའི་ཤ་དུམ་བུ་རེ་ཟུར་དུ་བཞག་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་བ་རེད། n དེ་ནས་ཚལ་སླང་ནང་དུ་བཞག་རྗེས་བཙོས་པ་རེད། ར་སུ་ལུ་ལ་དང་ཨ་ལི་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟས་ཟོས་ནས་ཚྭ་ཁུ་འཐུང་བ་རེད། དེ་ནས་རཱ་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་ཀ་བྷ་ལ་ཕྱིན་ནས་ཏ་ཝ་ཕ་ཨི་ཕ་དྷ་(Tawaf Ifadhah) བྱས་རྗེས་མཀ་ཀ་ལ་ཉིན་གུང་མཆོད་འབུལ་བྱས་ཏེ་ཟམ་ཟམ་ཆུ་བསྡུ་བཞིན་པའི་བཱ་ནི་ཨབ་ཏུལ་མུ་ཐ་ཐ་ལིབ་ལ་ཕེབས་ཡོད། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། 'ཨོ་བྷ་ནི་མུ་ཐ་ལིབ་ལགས། གལ་ཏེ་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁྱེད་ལ་འཐུང་ཆུ་སྤྲོད་པའི་སྐབས་ཁྱེད་ལས་ལྷག་པ་མ་བྱུང་ན། ངས་ཁྱེད་དང་མཉམ་དུ་འཛིང་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་ཁོང་ལ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱི་ཆུ་ཁོལ་ཞིག་སྤྲད་ནས་ཁོང་གིས་དེ་ནས་ཆུ་འཐུང་བ་རེད།