Hadith Representative
Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah
Imam Bukhari : 1578حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A falaxi nE [Yahya bin Bukair] a fala nE [Al Laits] kelife ['Uqail] kelife [Ibnu Shihab] kelife [Salim bin Abdullah] a [Ibnu Umar Radliallahu Anhuma] a falaxi nE; Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam naxa haji tamattu raba hajii wada waxati a nun a xa nEtE -berihram- 'umrah nun hajji a nun a naxa fa sErE sube ra. A naxa a xa sErE xuruse ra keli Dzul Hulaifah na xanbi a naxa ihram fOlO a nun umrah na xanbi a naxa ihram raba Hajji bE. Na waxati, mixee hajji tamattu raba ma annabi sallallahu alaihi wasallam ra ihram 'umrah ra e xa hajji ra bama. Mixi ndee na e ya ma naxee fama sɛrɛxɛ ra, ndee fan na naxee mu fama sɛrɛxɛ ra. Annabi sallallaahu alaihi wasallam to so makka, a naxa a fala ɲama bE: ' wo ya ma mixi yo fa sErE sube ra, a tan bE a mu halal, fe yo mu na a bE fo a xa hajj birin rakamali a nun wo ya ma naxan mu fa sErE sube ra, wo xa a raba tawala a nun baa' sa'iy Shafaa nun Marwah geyae tagi a fa a xun sExE a fa Tahallul raba. Na xanbi a naxa ihram raba Hajji bE. Naxan mu sErE xuruse sOtOxi a lan ma a xa sunbu xi saxan haji waxati a nun xi solofere a gbilen ma a xabilE yire. Fe nde a lan ma a xa naxan naba a to so Makka, a lan ma a xa Tawaf raba Ar-Rukun -Al Hajar Al Aswad- naxan findixi a xa Tawaf ra a gnErE ma mafuren gnErE saxan a nun a gnErE ma gnErE naani gbEtE, na xanbi a to gEgEn a xa Tawaf ra Baitullah Kaaba, a lan ma a xa sali rakama firin Ibrahim xanbi ra, a fa a fala a na A to gEgEn, a lan ma a xa siga Ash-Shafaa geya fari a sa'iy raba Shafaa nun Marwah geyae tagi waxati solofere bun ma, na xanbi a naxa fe nde raba naxan mu lanma a xa raba, han a xa a xa biyaasi rakamali a nun a xa sube faxa Nahar lOxE. Na dangi xanbi a naxa siga makE, a naxa tawaf raba, na xanbi fe birin naxan nu bara tOrO a bE a naxa findi halal ra. Na kui mixi naxee sErE bama a nun naxee fama sErE subee ra e na rabama alo annabi sallallahu alaihi wasallam a raba ki nE. A nun [Urwah] naxan [Aisyah Radliallahu Anha] a falaxi Annabi Shallallahu Alaihi Wasallam nan ma Hajji Tamattu waxati a nun Umra xa Hajji waxati, na nan a ra ɲama naxa Hajji Tamattu raba a tan nun a ra alo Salim naxan falaxi n bE kelife Ibnu Umar Radliallahu Alahulahu Alahulahu Wasallam.