Hadith Representative
Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah
Imam Bukhari : 1578حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Bukair] acï lɛ̈k ɣook [Al Laits] tënë [‘Uqail] tënë [Ibn Shihab] tënë [Salim bin ‘Abdullah] lɔn [Ibnu’Umar radliallahu ‘anhuma] acï lueel; Raan cï lɔc ku dɔc acï thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ku acï län ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Acï län deen ye thɔ̈l bɛ̈n thɔ̈ɔ̈r tënë Dzul Hulaifah ku jɔl ïhram jɔɔk ke nɔŋ kë wïc bï looi ku looi ïhram tënë Hajji. Në ye mɛn, ke kɔc aye röök de tamattu looi kenë Raan cï lɔc ku dɔc ke nɔŋ kë wïckë bïk looi në kë de röök den. Në ke yiic anɔŋ kɔc ye läi ë thɔ̈r bɛ̈i ku anɔŋ kɔc cie läi ë thɔ̈r bɛ̈i. Nawën cï Raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈n ɣet Mecca, ke lueel, tënë kɔc juëc: ‘Na ye raan tök kamkun bïï län ë thɔ̈r, ke yen acie halal tënë yeen, këriëëc ëbën acï thiaan tënë yeen agut cï bï käk ë röök ke Hajj thöl ku raan tök kamkun bïï län ë thɔ̈r ë Kaaba, acïï lëu bï län ë thɔ̈r bɛ̈i. Ku ëcï nhiɛ̈mde thöl ku ëcï Tahallul looi. Ku looi ihram tënë Haji. Ku raan cïn län ë röök abï nïn kadiäk thöl ë nïn ke Hajj ku nïn kadhorou të cï yen dhuk tënë kɔc ke paanden. Kë lëu bï looi të cï yen ɣet Makkah ee bï Tawaf looi ke thɛ̈m Ar-Rukun -Al Hajar Al Aswad- yen ee Tawafde në cäthde yic në thää kadiäk ku cath ë thää kɔ̈k kaa ŋuan, ku na cï Tawafde thöl në Baitullah Kaaba, ke ka bï lɔ̈ŋ në thää kaa rou ke ye. thök, abï lɔ në kuur cɔl Ash-Shafaa ku looi sa’iy në kaam de kuur cɔl Shafaa ku Marwah në nïn kadhorou, ku ka cïn kë bï looi bï ya kë cï thiaan tënë yeen, agut cï bï cäthde thöl ku bï län cï nɔ̈k nɔ̈k në kööl de Nahar. Na wën cï yen lɔ Mecca, ku looi tawaf, ku këriɛ̈ɛ̈c ëbën cï thɛɛr gël tënë yeen acï bɛ̈n ya halal. Ku kɔc ye röök ku bïïk läi ë röök aye looi cïmën cï Raan cï lɔc ku dɔc looi’. Ku tënë [‘Urwah] lɔn [‘Aisyah radliallahu ‘anha] acï ye lueel tënë Raan cï lɔc ku dɔc në thɛɛr ke Hajj Tamattu’ ke wïc ‘Umrah në thɛɛr ke Hajj’, ku këya, kɔc aacï Hajj Tamattu looi kek Yeen cït man cï yen ye lueel tënë ɣɛn në Salim Rahumaul ‘Ibn’U. Sällähu'äläïhïwäsäläm.