Hadith solontena
Makan dan minum hingga ibnu ummi maktum mengumandangkan adzan subuh
Imam Tirmidzi : 187حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلَا يُعِيدُ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلَالًا أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادِيَ إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ مُؤَذِّنًا لِعُمَرَ أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُعِيدَ الْأَذَانَ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا لِأَنَّهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عُمَرَ مُنْقَطِعٌ وَلَعَلَّ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ أَرَادَ هَذَا الْحَدِيثَ وَالصَّحِيحُ رِوَايَةُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَغَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَوْ كَانَ حَدِيثُ حَمَّادٍ صَحِيحًا لَمْ يَكُنْ لِهَذَا الْحَدِيثِ مَعْنًى إِذْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَإِنَّمَا أَمَرَهُمْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُ و قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ وَلَوْ أَنَّهُ أَمَرَهُ بِإِعَادَةِ الْأَذَانِ حِينَ أَذَّنَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ لَمْ يَقُلْ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
dia nilaza tamintsika [Qutaibah] hoe; dia nilaza tamintsika [Al Laits] avy tamin'i [Ibn Shihab] avy tamin'i [Salim] avy tamin'ny [rainy] fa hoy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Raha ny marina, rehefa atao ny antso ho amin'ny vavaka amin'ny alina, dia tokony hanohy hihinana sy hisotro ianareo mandra-pandrenesanareo ny antson'i Ibn Ummi Maktum ho amin'ny vavaka'. Hoy i Abu Isa; 'Ato amin'ity toko ity dia misy tantara avy amin'i Ibn Mas'ud, 'Aisyah, Unaisah, Anas, Abu Dzar ary Samrah'. Hoy i Abu Isa; 'Ny hadita an'i Ibn Umar dia hasan marina. Ary tsy nitovy hevitra momba ny antso ho amin'ny vavaka amin'ny alina ny manam-pahaizana. Ny sasany tamin'izy ireo dia nilaza hoe: 'Raha manao ny antso ho amin'ny vavaka amin'ny alina ny mu'ezzin dia ampy izany ary tsy ilaina ny mamerina izany'. Io hevitra io dia noraisin'i Malik, bin Al Mubarak, Ahmad ary Ishaq. Mandritra izany fotoana izany, ny manam-pahaizana sasany dia nilaza hoe: 'Raha manao ny antso ho amin'ny vavaka amin'ny alina izy dia tsy maintsy mamerina izany'. Io hevitra io dia noraisin'i Sufyan Ats Tsauri. Nitantara avy amin'i Ayyub i Hammad bin Salamah, avy amin'i Nafi' avy amin'i Ibn Umar fa i Bilal indray mandeha niantsoantso hivavaka tamin'ny alina, ka nandidy azy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam mba hilaza hoe: 'Marina tokoa fa nisy mpanompo natory'. Hoy i Abu Isa; 'Tsy marina ity hadita ity. Fa ny tena marina dia ny hadita notantarain'i [Ubaidullah bin Umar] ary ankoatra izany avy amin'i [Nafi'] avy amin'i [Ibn Umar] fa hoy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Marina tokoa fa miantso hivavaka amin'ny alina i Bilal, koa tokony hihinana sy hisotro ianao mandra-pandrenesanao ny antson'i Ibn Ummi Maktum hivavaka'. Voalaza ihany koa fa i Abdul Aziz bin Abu Rawwad avy amin'i Nafi', fa ilay niantso an'i Umar indray mandeha niantso hivavaka tamin'ny alina, ka nandidy azy hamerina izany izy, saingy tsy manan-kery koa ity hadita ity. Satria tapaka ny sanad teo anelanelan'i Nafi' sy Umar. Angamba i Hammad bin Salamah no naniry ity hadita ity. Ny marina dia ny hadita notantarain'i Ubaidullah sy ny hafa avy amin'ny Nafi' avy amin'i Ibn Umar, ary Az Zuhri avy amin'i Salim bin Umar, fa hoy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Marina tokoa fa miantso vavaka i Bilal amin'ny fotoana mbola alina'. Hoy i Abu Isa; 'Raha marina ny hadita notantarain'i Hammad, mazava ho azy fa tsy misy dikany ity hadita ity. Satria hoy ny Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Marina tokoa fa mbola alina i Bilal Adhan,' dia nandidy ireo mpiara-dia izy mba hisy zavatra ho avy. Ary hoy izy: 'Marina tokoa fa miantso vavaka i Bilal raha mbola alina,' raha nandidy ny hamerenana ny antso vavaka izy rehefa vita ny antso vavaka talohan'ny fiposahan'ny masoandro, dia tsy ho nilaza ny Mpaminany hoe: 'Marina tokoa fa miantso vavaka i Bilal raha mbola alina'. Hoy i Ali bin Al Madini; "Tsy marina ny hadita avy amin'i Hammad bin Salamah avy amin'i Ayyub, avy amin'i Nafi', avy amin'i Ibn Umar avy amin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam, ary nanao fahadisoana tamin'izany i Hammad bin Salamah."