Hadith Representative
Makan dan minum hingga ibnu ummi maktum mengumandangkan adzan subuh
Imam Tirmidzi : 187حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلَا يُعِيدُ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلَالًا أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادِيَ إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ مُؤَذِّنًا لِعُمَرَ أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُعِيدَ الْأَذَانَ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا لِأَنَّهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عُمَرَ مُنْقَطِعٌ وَلَعَلَّ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ أَرَادَ هَذَا الْحَدِيثَ وَالصَّحِيحُ رِوَايَةُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَغَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَوْ كَانَ حَدِيثُ حَمَّادٍ صَحِيحًا لَمْ يَكُنْ لِهَذَا الْحَدِيثِ مَعْنًى إِذْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَإِنَّمَا أَمَرَهُمْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُ و قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ وَلَوْ أَنَّهُ أَمَرَهُ بِإِعَادَةِ الْأَذَانِ حِينَ أَذَّنَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ لَمْ يَقُلْ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
ነጊሩና ኣሎ [ቁታይባ] ኢሉ፤ ከምዚ ኢሉና ኣሎ [ኣል ላይትስ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ካብ [ሳሊም] ካብ [ኣቡኡ] ነቢይ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም:- ብሓቂ ጻውዒት ሰላት ብለይቲ ምስ ዝግበር: ናይ ኢብን ኡሚ መክቱም ጻውዒት ስግደት ክሳብ እትሰምዕ ምብላዕን ምስታይን ክትቅጽል ይግባእ’። ኣቡ ዒሳ ከምዚ ኢሎም፤ 'ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ካብ ኢብን መሱድ፡ 'ኣይሲያ፡ ኡናይሳ፡ ኣናስ፡ ኣቡ ድዛርን ሰምራን' ዝተረኽበ ታሪኽ'ውን ኣሎ። ኣቡ ዒሳ ከምዚ ኢሎም፤ ናይ ኢብን ዑመር ሓዲስ ሓሰን ጭቡጥ ኢዩ። ሊቃውንቲ ድማ ብዛዕባ ጻውዒት ጸሎት ብለይቲ ኣይተሰማምዑን። ገለ ካብኣቶም ድማ 'ሓደ ሙዕዚን ብለይቲ ጻውዒት ሰላት እንተሂቡ ሽዑ እዚ እኹል እዩ ምድጋሙ ኣየድልን እዩ' ኢሎም። እዚ ርእይቶ እዚ ብማሊክ፡ ቢን ኣል ሙባረክ፡ ኣሕመድን ኢስሓቕን ዝተወስደ እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ገለ ካልኦት ሊቃውንቲ 'ብለይቲ ጻውዒት ጸሎት እንተገይሩ ክደግሞ ኣለዎ' ይብሉ። እዚ ርእይቶ ብሱፍያን ኣፅስ ፃውሪ ዝተወሰደ እዩ። ሓመድ ቢን ሰላማ ካብ ኣዩብ፡ ካብ ናፊ’ ካብ ኢብን ዑመር ከም ዘዘንትዎ፡ ቢላል ሓደ እዋን ብለይቲ ጻውዒት ሰላት ከም ዝሃበ፡ ስለዚ ነቢይ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ‘ብሓቂ ባርያ ደቂሱ’ ክብል ኣዘዝዎ። ኣቡ ዒሳ ከምዚ ኢሎም፤ 'እዚ ሓዲስ ቅኑዕ ኣይኮነን። እቲ ሓቀኛ ግን እቲ ብ[ዑበይዱላህ ቢን ዑመር] ዝተረከቦ ሓዲስን ብዘይካ’ዚ ካብ [ናፊ’] ካብ [ኢብን ዑመር] ነቢይ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከም ዝበልዎን ኢዩ፤ 'ብሓቂ ቢላል ብለይቲ ንሰላት ይጽውዕ ስለዚ ናይ ኢብን ኡሚ ማክቱም ጻውዒት ክሳብ ትሰምዕ ምብላዕን ምስታይን ክትቅጽል ይግባእ'። ከምኡ ውን ዓብዱል ዓዚዝ ቢን ኣቡ ራውዋድ ካብ ናፊዕ፡ ሓደ እዋን ጸዋዒ ዑመር ብለይቲ ጻውዒት ሰላት ከም ዝሃበ፡ ስለዚ ክደግሞ ከም ዝኣዘዞ፡ እንተኾነ ግን እዚ ሓዲስ እዚ ውን ቅኑዕ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣብ መንጎ ናፊዕን ዑመርን እቲ ሳናድ ተበቲኹ። ምናልባት ሓማድ ቢን ሰላማ ነዚ ሓዲስ ደልዩ ይኸውን። እቲ ሓቂ ዑበይዱላህን ካልኦትን ካብ ናፊ’ ካብ ኢብን ዑመርን ኣዝ ዙህሪን ካብ ሳሊም ቢን ዑመርን ዘዘንትውዎ ሓዲስ እዩ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም:- ብሓቂ ቢላል ገና ለይቲ ኣብ ዝኾነሉ ግዜ እዩ ንሰላት ዝጽውዕ’። ኣቡ ዒሳ ከምዚ ኢሎም፤ 'ሓማድ ዘዘንትዎ ሓዲስ ጭቡጥ ካብ ኮነ ብርግጽ እዚ ሓዲስ ትርጉም የብሉን። ምኽንያቱ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም: ብሓቂ ቢላል ዓድሃን ገና ብለይቲ እዩ’ ስለ ዝበለ: ንሰሓባ ገለ ክመጽእ ኣዘዞም:: ከምኡ ውን ከምዚ በለ:- ብሓቂ ቢላል ገና ለይቲ ከሎ እዩ ንሰላት ዝጽውዕ’: ቅድሚ ወጋሕታ ጻውዒት ሰላት ምስ ተፈጸመ ጻውዒት ሰላት ክደግሞ እንተዝእዝዝ: ነቢይ: 'ብሓቂ ቢላል ገና ለይቲ ከሎ እዩ ንሰላት ዝጽውዕ' ኣይምበለን:: ዓሊ ቢን ኣል ማዲኒ ከምዚ ኢሎም፤ 'ሓዲስ ሓመድ ቢን ሰላማ ካብ ኣዩብ፡ ካብ ናፊ'፡ ካብ ኢብን ዑመር ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ትኽክል ኣይኮነን፡ ሓማድ ቢን ሰላማ ድማ ኣብኡ ጌጋታት ፈጺሙ'።