Hadith Representative
Wahai Muhammad, katakanlah kamu akan didengar dan berilah syafa'at kamu diberi izin memberi syafa'at
Imam Tirmidzi : 2358أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ فَأَكَلَهُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً ثُمَّ قَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ هَلْ تَدْرُونَ لِمَ ذَاكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ مِنْهُمْ فَبَلَغَ النَّاسُ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَلَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ النَّاسُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ نُوحٌ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ كَذَبْتُ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ عَلَى الْبَشَرِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ قَالَ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الْأَنْبِيَاءِ وَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَخِرُّ سَاجِدًا لِرَبِّي ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالَ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرَ وَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَىوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَأَنَسٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدِ بْنِ حَيَّانَ كُوفِيٌّ وَهُوَ ثِقَةٌ وَأَبُو زُرْعَةَ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ اسْمُهُ هَرِمٌ
[ސުވައިދު ބިން ނަޝްރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުالله ބިން އަލް މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޙަޔާން ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޛުރާ ބިން ޢަމްރު ބިން ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ އެއީ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަންނަކީ ޤިޔާމަތް ދުވަހު އިންސާނުންގެ ލީޑަރު، އެއީ ކީއްވެކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ފުރަތަމަ އިންސާނުން ފެށިގެން އެންމެ ފަހު އިންސާނުންނަށް الله ދަނޑެއްގައި ޖަމާކޮށް، ގޮވާލާ މީހާ އަޑު އިއްވައި، މަންޒަރު އެމީހުންގެ ތެރެއަށް ވަދެ އިރު ކައިރިވެ، އިންސާނުންގެ ހިތާމައާއި އުނދަގޫ ކެތްނުކުރެވޭ އަދި ކެތްނުކުރެވޭ ހައްދަކަށް އަރާނެއެވެ. މީސްތަކުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބުނާނެއެވެ. މީސްތަކުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބުނާނެ: އާދަމްގެ އަރިހަށް ދާށެވެ. އެމީހުން އާދަމްގެފާނުގެ އަރިހަށް ގޮސް ބުނީ: ކަލޭއަކީ އިންސާނުންގެ ކާބަފައިން، الله ކަލޭގެފާނުގެ އަތުން ހެއްދެވި، އެކަލާނގެ ރޫޙު ކަލޭގެ ތެރެއަށް ވައްދަވައި މަލާއިކަތުންނަށް އަމުރު ކުރައްވައި އެބޭކަލުން ކަލޭގެފާނަށް ސަޖިދަ ކުރެއްވި، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެމެންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވެ، އަހަރެމެންގެ ޙާލަތު ނުފެނޭތޯއެވެ؟ އާދަމް އެމީހުންނަށް ވިދާޅުވީ: އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މިހާރު ހަގީގަތުގައި ރުޅިއައީ، މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް އެހާ ރުޅި އައިސްފައި ނުވާނެ އަދި ފަހުންވެސް އެގޮތަށް ރުޅިއަރުވާފައި ނުވާނެ، ކުރިން އަހަރެން ގަހާއި ކައިރިވުން މަނާކުރެއްވި ނަމަވެސް އަހަރެން ނުކިޔަމަންތެރިވީ، އަމިއްލައަށް، އަމިއްލައަށް، އަމިއްލައަށް. އަހަރެން ނޫން އެހެން މީހެއްގެ ގާތަށް ގޮސް، ނޫޙުގެ ގާތަށް ދާށެވެ. އެމީހުން ނޫޙުގެފާނުގެ އަރިހަށް ގޮސް ބުނީ: އޭ ނޫޙު، ކަލޭއަކީ ދުނިޔޭގެ އަހުލުވެރިންނަށް ފުރަތަމަ ރަސޫލާ، الله ކަލޭގެފާނަށް ގޮވާލައްވަނީ ވަރަށް ޝުކުރުވެރި އަޅަކަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެމެންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވެލައްވާ، އަހަރެމެންގެ ޙާލަތު ނުފެނޭތޯއެވެ؟ ނޫޙު އެމީހުންނަށް ވިދާޅުވީ: އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މިހާރު ހަގީގަތުގައި ރުޅިއައީ، މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް އެހާ ރުޅި އައިސްފައި ނުވާނެ އަދި އޭގެ ފަހުންވެސް އެހާ ރުޅި އައިސްފައި ނުވާނެ، އަހަރެން ކުރިން ނުބައި ދުޢާ ކުރަމުން ދިޔައީ އަހަރެންގެ މީސްތަކުންނަށްޓަކައި، އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް، އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް، އަހަރެން ނޫން އެހެން މީހެއްގެ ގާތަށް ގޮސް، އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އަރިހަށް ދާށެވެ. އެމީހުން އިބްރާހީމްގެ އަރިހަށް އައިސް ބުނީ: އޭ އިބްރާހީމް ތިޔައީ الله ގެ ނަބިއްޔާ އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ލޮބުވެތި ބިމުގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއިން ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވެ، އަހަރެމެންގެ ޙާލަތު ނުފެނޭތޯއެވެ؟ ނޫޙު އެމީހުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ: އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މިހާރު ޙަޤީޤަތުގައި ރުޅިއައީ، މީގެ ކުރިން މިގޮތަށް ރުޅި އައިސްފައި ނުވާނެ އަދި އޭގެ ފަހުންވެސް މިހެން ނުހުންނާނެ، އަހަރެން ތިން ފަހަރު ދޮގު ހަދާފައި - އަބޫ ޙަޔާން މި ޙަދީޘްގައި މި ތިން ވާހަކަވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން މޫސާގެފާނުގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ މޫސާ ކަލޭގެފާނަކީ الله ގެ ރަސޫލާ، الله ހުރިހާ މީސްތަކުންނަށްވުރެ އެކަލާނގެ ރިސާލަތާއި ވާހަކަފުޅުން ކަލޭގެފާނަށް އިސްކަންދެއްވައި، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެމެންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވެ، އަހަރެމެންގެ ޙާލަތު ނުފެނޭތޯއެވެ؟ މޫސާގެފާނު އެމީހުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ: އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މިހާރު ހަގީގަތުގައިވެސް ރުޅިގަދަވެވަޑައިގަންނަވަނީ، މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް މިގޮތަށް ރުޅިއައިސްފައި ނުވާނެ އަދި އޭގެ ފަހުންވެސް މިހެން ނުހުންނާނެއެވެ. އެމީހުން އީސާގެފާނުގެ އަރިހަށް އައިސް ބުނީ: އޭ އީސާގެފާނަކީ ކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލާ، މަރިޔަމްގެފާނަށް ދެއްވި ބަސްފުޅު، އެކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން ރޫޙެއް، ކަލޭގެ އުނދޯލީގައި ހުއްޓާ އިންސާނުންނާ ވާހަކަ ދެއްކެވި، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކައިރީގައި އަހަރެމެންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވެލައްވާ، އަހަރެމެންގެ ޙާލަތު ނުފެނޭތޯއެވެ؟ އީސާގެފާނު އެމީހުންނަށް ވިދާޅުވީ: އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މިހާރު ހަގީގަތުގައިވެސް ރުޅިއައީ، މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް މިގޮތަށް ރުޅި އައިސްފައި ނުވާނެ އަދި އޭގެ ފަހުންވެސް މިހެން ނުހުންނާނެ، ފާފަގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާ، އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު، އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު، އަހަރެން ނޫން އެހެން މީހެއްގެ ގާތަށް ގޮސް، މުޙައްމަދުގެ އަރިހަށް ދާށެވެ. އެމީހުން މުޙައްމަދުގެ އަރިހަށް އައިސް ބުނީ: އޭ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނަކީ މާތްރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާ، ނަބިއްޔުންގެ މުއްދަތު، ކަލޭގެފާނުގެ ފާފަތައް ފާއިތުވެ ފުއްސަވައިފި، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކިބައިން އަހަރެމެންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވެ، އަހަރެމެންގެ ޙާލަތު ނުފެނޭތޯއެވެ. ދެން އަހަރެން ދިޔައީ އަރުޝްގެ އަޑިއަށް ވާސިލްވާންދެން، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކުރިމަތީގައި ސަޖިދަ ޖަހާފައި الله ފެށުނީ އަހަރެންގެ ކުރިން އެއްވެސް މީހަކަށް ފޯރުކޮށްދީފައި ނުވާ ޙަމްދާއި ފަޚުރުވެރިކަމުންނެވެ. ދެން އަހަރެން ބޯ އުފުލާލީމެވެ، އަހަރެން ބުނީމެވެ: އޭ ރަސްކަލާނގެ، އަހަރެންގެ ޤައުމު، އޭ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެންގެ ޤައުމު، އޭ ރަސްކަލާނގެ، އަހަރެންގެ ޤައުމު. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ ނަފްސު އެކަލޭގެފާނުގެ އަތްޕުޅުގައި ވާ ރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން، ސުވަރުގެ ދޮރުތަކުގެ ދެ ފަތުގެ ދުރުމިނަކީ މައްކާއާއި ޙާޖަރާއި ދެމެދުގައިވާ ދުރުމިނާއި، މައްކާއާއި ބަޞްރާއާއި ދެމެދުގައިވާ ދުރުމިނެއް ފަދައިންނެވެ’. މިހާލަތުގައި އަބޫބަކުރު އަޝް ޞިއްދީޤު، އަނަސް، ޢުޤްބާޙް ބިން ޢާމިރު، އަބޫ ސަޢީދުގެ އަރިހުންވެސް މިފަދަ ޙަދީޘެއް ވެއެވެ. އަބޫ ޢީސާ ވިދާޅުވިއެވެ: މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙް އަދި އަބޫ ޙަޔާންގެ ނަމަކީ ޠާޢީމީ އަކީ ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު ބިން ޙަޔާން، ކޫފީއެއް، އިތުބާރު ކުރެވޭ، އަދި އަބޫ ޛުރާ ބިން ޢަމްރު ބިން ޖަރީރުގެ ނަމަކީ ޙަރީމްއެވެ.