Hadith Representative
Doa dalam tahiyyat - 10: ALLAHUMMA A'IDZHU MIN 'ADZAABILQABRI
Imam Abu Dawud : 4127حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَهَذَا لَفْظُ هَنَّادٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْمِنْهَالِ عَنْ زَاذَانَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَبْرِ وَلَمَّا يُلْحَدْ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ كَأَنَّمَا عَلَى رُءُوسِنَا الطَّيْرُ وَفِي يَدِهِ عُودٌ يَنْكُتُ بِهِ فِي الْأَرْضِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ اسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ هَاهُنَا وَقَالَ وَإِنَّهُ لَيَسْمَعُ خَفْقَ نِعَالِهِمْ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ حِينَ يُقَالُ لَهُ يَا هَذَا مَنْ رَبُّكَ وَمَا دِينُكَ وَمَنْ نَبِيُّكَ قَالَ هَنَّادٌ قَالَ وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ دِينِيَ الْإِسْلَامُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ قَالَ فَيَقُولُ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولَانِ وَمَا يُدْرِيكَ فَيَقُولُ قَرَأْتُ كِتَابَ اللَّهِ فَآمَنْتُ بِهِ وَصَدَّقْتُ زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا }الْآيَةُ ثُمَّ اتَّفَقَا قَالَ فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ السَّمَاءِ أَنْ قَدْ صَدَقَ عَبْدِي فَأَفْرِشُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى الْجَنَّةِ وَأَلْبِسُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ فَيَأْتِيهِ مِنْ رَوْحِهَا وَطِيبِهَا قَالَ وَيُفْتَحُ لَهُ فِيهَا مَدَّ بَصَرِهِ قَالَ وَإِنَّ الْكَافِرَ فَذَكَرَ مَوْتَهُ قَالَ وَتُعَادُ رُوحُهُ فِي جَسَدِهِ وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ السَّمَاءِ أَنْ كَذَبَ فَأَفْرِشُوهُ مِنْ النَّارِ وَأَلْبِسُوهُ مِنْ النَّارِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى النَّارِ قَالَ فَيَأْتِيهِ مِنْ حَرِّهَا وَسَمُومِهَا قَالَ وَيُضَيَّقُ عَلَيْهِ قَبْرُهُ حَتَّى تَخْتَلِفَ فِيهِ أَضْلَاعُهُ زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ قَالَ ثُمَّ يُقَيَّضُ لَهُ أَعْمَى أَبْكَمُ مَعَهُ مِرْزَبَّةٌ مِنْ حَدِيدٍ لَوْ ضُرِبَ بِهَا جَبَلٌ لَصَارَ تُرَابًا قَالَ فَيَضْرِبُهُ بِهَا ضَرْبَةً يَسْمَعُهَا مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ إِلَّا الثَّقَلَيْنِ فَيَصِيرُ تُرَابًا قَالَ ثُمَّ تُعَادُ فِيهِ الرُّوحُحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا الْمِنْهَالُ عَنْ أَبِي عُمَرَ زَاذَانَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
ነጊሩና ኣሎ [ዑስማን ቢን ኣቡ ስያይባ] ኢሉ፡ ነጊሩና ኣሎ [ጃሪር]። -ኣብ ካልእ መስመር ይጥቀስ- ነጊሩና ኣሎ [ሓናድ ኣስ ሳሪ] ዝበሎ፡ ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ሙዓዊያ] - እዚ ድማ ላፋድዝ እዩ ሓናድ- ካብ [ኣል ዓ'ማሲ] ካብ [ኣልሚንሃል] ካብ [ዛድዛን] ካብ [ኣልባራ ቢን ዓዚብ] ከምዚ ኢሉ፡ 'ንሕና ምስ ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ብሓባር ሬሳ ናይ ሓደ ኣንሳር ሰብኣይ ክንርኢ ወጺእና፡ ኣብታ... መካነ መቓብር። እቲ ጉድጓድ ምስ ተሰርሐ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኮፍ በለ፡ ድሕሪኡ ኣብ ጎኑ ኮፍ ኢልና። ኣብ ልዕሊ ርእስና ኣዕዋፍ ከም ዘለዋ ጌርና ስቕ ኢልና። ኣብቲ ግዜ እቲ ኣብ መሬት ተሸኺላ ዝነበረት በትሪ ሒዙ ነበረ፡ ድሕሪኡ ርእሱ ኣልዒሉ፡ 'ካብ ስቓይ መቓብር ምክልኻል ንኣላህ ለምኖ' በለ። ነታ ሓረግ ክልተ ሰለስተ ግዜ ተዛሪባ። ንሱ እዩ እቲ ተወሳኺ ሓዲስ ጃሪር። ኣስዒቡ ድማ፡ ‘ብሓቂ እቲ ሬሳ ናብ ገዝኦም ክኸዱ ከለዉ ምጭብባጥ ሳንዱቖም ክሰምዕ ይኽእል እዩ፤ ማለት ‘ኦ ንስኻ መን እዩ ረቢኻ? ሃይማኖትካ እንታይ እዩ? ነቢኹምከ መን እዩ? ' -ሃናድ ይጠቅስ፤ ከምዚ በለ፦ - ‘ሽዑ ክልተ መላእኽቲ መጺኦም ኮፍ ኣበሎ። እቲ መልኣኽ ድማ ረቢኻ መን እዩ?’ ኢሉ ሓተቶ። ንሱ ድማ 'ረቢየይ ኣላህ እዩ' ኢሉ መለሰሉ። እቲ መልኣኽ ደጊሙ ‘ሃይማኖትካ እንታይ እዩ፧’ ኢሉ ሓተተ። ንሱ ድማ 'ሃይማኖተይ እስልምና እዩ' ኢሉ መለሰሉ። እቲ መልኣኽ ደጊሙ ‘እዚ ናባኻ ዝተላእከ ሰብ መን እዩ? ' ንሱ ድማ 'ንሱ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም እዩ' ኢሉ መለሰሉ። እቲ መልኣኽ ደጊሙ ‘እንታይ ትፈልጥ፧’ ኢሉ ሓተተ። ንሱ ድማ 'መጽሓፍ ኣላህ ኣንቢበ ኣለኹ፡ ኣሚነሉ እየ ዘረጋግጽ' ኢሉ መለሰሉ። ኣብ ሓዲስ ጃሪር 'ስለዚ ትርጉም ቃል ኣላህ እዚ እዩ: '-ኣላህ ን -እምነት- ናይቶም ዝኣመኑ የረጋግጽ...-' ክሳብ መወዳእታ ኣያ ተወሰኸ። -ሕቶታት። ኢብራሂም፡ 27- ሽዑ እቶም ክልተ ኣዘንተውቲ ብዛዕባ ላፋድዝ ተሰማሚዖም፡ 'ሽዑ ካብ ሰማይ ድምጺ ተሰምዐ፡ 'ሓቂ እዩ እቲ ባርያይ ዝበሎ፡ ኣብ ሰማይ ምንጻፍ ዘርግሕሉ፡ ማዕጾ ሰማይ ከፊትሉ ሰማያዊ ክዳን ሃቦ' ኢሉ። ኣስዒቡ ድማ፡ ‘ድሕሪኡ ጨና ሰማይ ኣምጺኡሉ፡ ድሕሪኡ መቓብሩ ዓይኒ ክሳብ ዝረኣዮ ተሰፍሐ’። ቀጺሉ ድማ፡ ‘እቲ ዝሞተ ሰብ ዘይኣማኒ እንተ ዀይኑ፡ ነፍሱ ናብ ስጋኡ ትምለስ። በቲ ግዜ እቲ ክልተ መላእኽቲ መጺኦም ኮፍ ኣበሎ። እቶም ክልተ መላእኽቲ ‘መን እዩ ረቢኻ፧’ ኢሎም ሓተቱ። ንሱ ድማ ‘ሃህ፡ ሃህ፡ ሃህ’ ኢሉ መለሰ። ኣይፈልጥን'። እቲ መልኣኽ ድማ ‘ሃይማኖትካ እንታይ እዩ፧’ ኢሉ ሓተቶ። ንሱ ድማ ‘ሃህ ሃህ’ ኢሉ መለሰሉ። ኣይፈልጥን'። እቲ መልኣኽ ደጊሙ ‘እዚ ናባኻ ዝተላእከ ሰብ መን እዩ? ’ ኢሉ መለሰሉ ‘ሃህ ሃህ። ኣይፈልጥን'። ብድሕሪኡ ካብ ሰማይ ‘ሓሲዩ’ ዝብል ድምጺ መጸ። ካብ ሲኦል ምንጻፍ ሃቦ፡ ካብ ሲኦል ክዳን ሃቦ፡ ኣፍደገ ሲኦል ድማ ክፈቶ'። ኣስዒቡ ድማ፡ ‘ሽዑ ዋዒን ጨና ሲኦልን ኣብ ልዕሊኡ መጸ። ድሕሪኡ፡ እቲ መቓብር ኣዕጽምቲ ክሳዕ ዚቐርብ ጸበበ።’ ኢሉ መለሰሉ። ኣብ ሓዲስ ጃሪር ተወሰኸሉ፡ ‘ድሕሪኡ ብመቑሕ ተኣሲሩ፡ ዕዉርን ዓባስን ነበረ። ናይ ሓጺን በትሪ ድማ ተዳልዩሉ ነበረ፣ ኣብ እምባ እንተ ተሃሪሙ ብርግጽ ሓመድ ምኾነ።’ ኢሉ መለሰሉ። ኣስዒቡ ድማ፡ ‘ድሕሪኡ እቲ ካፍር ሰብኣይ እቲ ድምጺ ብዅሎም ፍጡራት ክሳብ ዝስማዕ በቲ በትሪ ይቕጥቀጥ ነበረ፤ ካብ ምብራቓዊ ጫፍ ክሳብ ምዕራባዊ ጫፍ - ብዘይካ ጂንን ደቂ ሰባትን - ክሳብ ሓመድ ዝኾኑ'። ነቲ ዛንታ ቀጺሉ፡ 'ድሕሪኡ ነፍሱ ከም ብሓድሽ ተመልሰት'። ነጊሩና ኣሎ [ሃናድ ቢን ኣስ ሳሪ] ዝበሎ፣ ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ኑማይር] ኢሉ፣ ነጊሩና ኣሎ [ኣል ኣማሲ] ኢሉ፣ ነጊሩና ኣሎ [ኣል ሚንሃል] ካብ [ኣቡ ዑመር ዛድዛን] ኢሉ፤ [ኣል ባራ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሰሚዐ ኣለኹ ኢሉ.... ድሕሪኡ ነቲ ሓዲስ ጠቒሱ።’ ኢሉ መለሰሉ።