Hadith Representative
Doa dalam tahiyyat - 10: ALLAHUMMA A'IDZHU MIN 'ADZAABILQABRI
Imam Abu Dawud : 4127حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَهَذَا لَفْظُ هَنَّادٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْمِنْهَالِ عَنْ زَاذَانَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَبْرِ وَلَمَّا يُلْحَدْ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ كَأَنَّمَا عَلَى رُءُوسِنَا الطَّيْرُ وَفِي يَدِهِ عُودٌ يَنْكُتُ بِهِ فِي الْأَرْضِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ اسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ هَاهُنَا وَقَالَ وَإِنَّهُ لَيَسْمَعُ خَفْقَ نِعَالِهِمْ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ حِينَ يُقَالُ لَهُ يَا هَذَا مَنْ رَبُّكَ وَمَا دِينُكَ وَمَنْ نَبِيُّكَ قَالَ هَنَّادٌ قَالَ وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ دِينِيَ الْإِسْلَامُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ قَالَ فَيَقُولُ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولَانِ وَمَا يُدْرِيكَ فَيَقُولُ قَرَأْتُ كِتَابَ اللَّهِ فَآمَنْتُ بِهِ وَصَدَّقْتُ زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا }الْآيَةُ ثُمَّ اتَّفَقَا قَالَ فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ السَّمَاءِ أَنْ قَدْ صَدَقَ عَبْدِي فَأَفْرِشُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى الْجَنَّةِ وَأَلْبِسُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ فَيَأْتِيهِ مِنْ رَوْحِهَا وَطِيبِهَا قَالَ وَيُفْتَحُ لَهُ فِيهَا مَدَّ بَصَرِهِ قَالَ وَإِنَّ الْكَافِرَ فَذَكَرَ مَوْتَهُ قَالَ وَتُعَادُ رُوحُهُ فِي جَسَدِهِ وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ السَّمَاءِ أَنْ كَذَبَ فَأَفْرِشُوهُ مِنْ النَّارِ وَأَلْبِسُوهُ مِنْ النَّارِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى النَّارِ قَالَ فَيَأْتِيهِ مِنْ حَرِّهَا وَسَمُومِهَا قَالَ وَيُضَيَّقُ عَلَيْهِ قَبْرُهُ حَتَّى تَخْتَلِفَ فِيهِ أَضْلَاعُهُ زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ قَالَ ثُمَّ يُقَيَّضُ لَهُ أَعْمَى أَبْكَمُ مَعَهُ مِرْزَبَّةٌ مِنْ حَدِيدٍ لَوْ ضُرِبَ بِهَا جَبَلٌ لَصَارَ تُرَابًا قَالَ فَيَضْرِبُهُ بِهَا ضَرْبَةً يَسْمَعُهَا مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ إِلَّا الثَّقَلَيْنِ فَيَصِيرُ تُرَابًا قَالَ ثُمَّ تُعَادُ فِيهِ الرُّوحُحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا الْمِنْهَالُ عَنْ أَبِي عُمَرَ زَاذَانَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] އަންގަވައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއް ސަފުހާއެއްގައި އެވާހަކަ ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަންނަދު އަސް ސާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] -އަދި މިއީ ހަންނަދުގެ ބަސްފުޅު- [އަލްއަޢްމާސީ] އިން [އަލް މިންހާލް] އިން [ޒަދުޒާން] އިން [އަލްބަރާ ބިން އަޒީބު] އިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ އަންސާރު މީހާ، އަދި އަހަރެމެން ޤަބުރަށް އާދެވުނެވެ. ޤަބުރު ވަޅު ކޮނެގެން ދިޔައިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިށީނދެވަޑައިގަތުމުން، އަހަރެމެން އެކަލޭގެފާނުގެ ކައިރީގައި އިށީނީމެވެ. އަހަރެމެންގެ ބޮލުގެ މަތީގައި ދޫނިތަކެއް ހުރި ފަދައިން އަހަރެމެން ހިމޭންވެލީމެވެ. އެވަގުތު އޭނާ ބިމުގައި ތާށިވެފައި އޮތް ދަނޑިއެއް ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ، ދެން ބޯ އުފުލާލަމުން ބުންޏެވެ: 'ޤަބުރުގެ އަދަބުން الله ގެ ޙަޟްރަތުން ހިމާޔަތް ހޯދާށެވެ'. އެ ޖުމްލަ ދެތިން ފަހަރު ވިދާޅުވި އެވެ. މިއީ ޖާރިރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރު ކުރެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ހަމަކަށަވަރުން، މަރުވެފައިވާ ހަށިގަނޑަށް އެމީހުންގެ ސެންޑަލްގެ ފިޔަވަޅު އަޑު އިވޭނެ، އެމީހުން ގެއަށް ހިނގާފައި ދާއިރު؛ އެއީ، އޭ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަކީ ކާކުތޯ ސުވާލު ކުރެވުމުންނެވެ. ތިބާގެ ދީނަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އަދި ކަލޭގެފާނުގެ ނަބިއްޔާއަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟' -ހަންނާދު ފާހަގަކުރެއްވި؛ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މަލާއިކަތާ ސުވާލުކުރެއްވީ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަކީ الله އެވެ. މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލު ކުރެއްވީ ތިބާގެ ދީނަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ 'އަހަރެންގެ ދީނަކީ އިސްލާމް ދީން' ކަމަށެވެ. މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެކަލޭގެފާނަކީ الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ރަސޫލާ ޢަލައިހި ވަޞިއްޔަތް އެވެ. މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ، 'އަހަރެން الله ގެ ފޮތް ކިޔާ، އަހަރެން އެ ފޮތުގައި އީމާންވެ، އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދެމެވެ'. ޖާރިރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރުވެފައިވަނީ، 'އެހެންކަމުން މިއީ الله ގެ ބަސްފުޅުގެ މާނައެވެ: '-الله އީމާންވާ މީހުންގެ -އީމާންތެރިކަން- ވަރުގަދަކުރައްވައެވެ...- ' އާޔަތުގެ ނިމުމާއި ހަމައަށް. -ސ. އިބްރާހީމް: 27- ދެން ދެ ރިވާވެރިންވެސް އެއްބަސްވީ މި ބަސްފުޅާ މެދު، 'އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ދެން އުޑުމަތިން ގޮވާލި އަޑެއް އިވުނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ދެން ސުވަރުގެ ވަސް އޭނާއަށް ގެނެސް، ދެން އޭނާގެ ގަބުރު ލޮލަށް ފެންނަ މިންވަރަށް ފުޅާކޮށްލައްވައެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'މަރުވެފައިވާ މީހާއަކީ ކާފަރެއް ނަމަ، އެކަލޭގެފާނުގެ ނަފްސު އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް އަނބުރާ ގެންދެވޭނެއެވެ. އެވަގުތު ދެ މަލާއިކަތުން އައިސް އޭނާ އިށީނދެވަޑައިގަތެވެ. ދެ މަލާއިކަތުން ސުވާލު ކުރެއްވީ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ ހާހް، ހާހް، ހާހް އެވެ. އަހަންނަކަށް ނޭގޭ'. މަލާއިކަތާ ސުވާލު ކުރެއްވީ ތިބާގެ ދީނަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ ހާހް، ހާހް އެވެ. އަހަންނަކަށް ނޭގޭ'. މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ ހާހް، ހާހް އެވެ. އަހަންނަކަށް ނޭގޭ'. އެއަށްފަހު އުޑުމަތިން އަޑު އިވުނެވެ: 'އޭނާ ވަނީ ދޮގުހަދާފައެވެ. ނަރަކައިން ކާޕެޓެއް ދެއްވައި، ނަރަކައިގެ ހެދުން ދެއްވައި، ނަރަކައިގެ ދޮރުތައް ހުޅުވާލައްވާށެވެ.' އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ދެން ނަރަކައިގެ ހޫނާއި ވަސް އޭނާއަށް ގެނެސްދެވޭނެއެވެ.' ދެން އޭނާގެ ކަށިތައް ފިއްތާލާންދެން އޭނާގެ ގަބުރު ހަނިވާނެއެވެ.' ޖާރިރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރުވެފައިވަނީ، 'އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އަދި ދަގަނޑު ދަނޑިއެއް އޭނާއަށް ތައްޔާރު ކުރެވޭނެ، އެ ދަނޑި ފަރުބަދައެއްގައި ޖަހާނަމަ، އެ ދަނޑި ދޮންވެލިގަނޑަކަށް ބަދަލުވާނެކަން ޔަގީނެވެ.' އެކަލޭގެފާނު ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ކާފަރު މީހާގެ އަޑު ހުރިހާ މަޚްލޫޤުންނަށް އިވޭހާ ހިނދަކު އެ ދަނޑިން ޖަހާނެއެވެ. އެންމެ ދުރު އިރުމަތިން ފެށިގެން އެންމެ ދުރު ހުޅަނގަށް - ޖިންނިއާއި އިންސާނުން ފިޔަވައި - ދޮންވެލިގަނޑަކަށް ބަދަލުވާންދެން.' އޭނާގެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ: 'އޭގެ ފަހުން އޭނާގެ ނަފްސު އަނެއްކާވެސް އަނބުރާ ލިބޭނެއެވެ.' އަޅުގަނޑުމެން [ޙަންނަދު ބިން އަސް ސާރީ] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ޢަޢްމާސީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އަލްބަރާ] އަޑުއެހިން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.... ދެން އޭނާ މި ޙަދީޘް ފަދަ އެއްޗެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ'.