Hadith Representative
Urusan najih (keberhasilan), pada yang fasih
Imam Bukhari : 3577حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَلِشَيْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كَذَا إِلَّا كَانَ كَمَا يَظُنُّ بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلَّا مَا أَخْبَرْتَنِي قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلَاسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلَاصِ وَأَحْلَاسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ
[ޔަޙްޔާ ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢުމަރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސަލީމް] އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއްފަހަރަކު ޢުމަރު އިށީނދެގެން އިންދާ ކުއްލިއަކަށް ރީތި ފިރިހެނަކު އެތަނުން ފާއިތުވެގެން ދިޔައެވެ. ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ ޝައްކު ގޯސް،' ނުވަތަ 'މި މީހާ އަދިވެސް ޖާހިލުކަމުގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން އޭނާގެ ދީނަށް ތަބާވާ' ނުވަތަ 'އެކަލޭގެފާނަކީ އެމީހުންގެ ފަލަކީ' އެވެ. އޭނާ މިތަނަށް ގެންނަވާށެވެ.' އެމީހާ އުމަރުގެ އަރިހަށް ގޮވާލުމުން އޭނާގެ ޝައްކު ހުށަހަޅައިގެން ބުނީ، މުސްލިމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ވާހަކައަކާ މިއަދު ފަދަ ކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނޭ ކަމަށެވެ. ޢުމަރު އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެންނަށް ޔަޤީން - އަހަރެންގެ ޝައްކުގެ މައްޗަށް - ކަލޭގެފާނާ މެދު، ކަލޭ އަހަރެންނަށް އެހެން އެއްޗެއް ކިޔައިދީފިނަމަ ނޫނީ.' އެމީހާ ބުނީ: 'އަހަރެން ކުރިން ޖާހިލިއްޔާ ޒަމާނުގައި އެމީހުންގެ ޝަމާންއަކަށް ވީ' ކަމަށެވެ. ޢުމަރު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ؛ 'ކަލޭގެ ޖިންނި މިހާތަނަށް ގެނެސްދިން އެންމެ އަޖައިބު ކުރުވަނިވި އެއްޗަކީ ކޮބައިތޯ؟'. އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އެއްދުވަހަކު އަހަރެން ބާޒާރުގައި ހުއްޓާ ޖިންނި އަހަރެންގެ ގާތަށް އައެވެ. އޭނާ ބިރުގަތްކަން އަހަންނަށް އެނގުނެވެ. އެ ޖިންނި ބުންޏެވެ؛ 'އެމީހުންގެ ސެޑެލްގައި ތިބި ޒުވާން ޖަމަލުތައް ފެނުމުން ފަސްޖެހުމަށްފަހު ޖިންނި ހުރީ އޮޅުން ބޮޅުން ބޮޑުވެ މާޔޫސްކަމެއްގެ ތެރޭގައިކަން ނޭނގެނީތަ'. ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޖިން ބުނީ ތެދެއް. އަހަރެން އެމީހުންގެ ބުދުތަކުގެ ކައިރީގައި ނިދާފައި އޮއްވާ، - ހުވަފެނެއްގައި - ކުއްލިއަކަށް މީހަކު އައިސް ކަނބުލޮއެއް ގެނެސް ކަތިލިއެވެ. ދެން މީހަކު ހަޅޭއްލަވައިގަތީ އެމީހާގެ އަޑުފަދަ ބާރަށް އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އަޑުއަހާފައި ނުވާ ރުއިމަކުންނެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އޭ ޖާލިހު - ދުޝްމަނުންނާ ހަނގުރާމަކުރުމުގައި ސީރިއަސް މީހާ - ހަމަކަށަވަރުން ނާޖީހުގެ މައްސަލަ - ކާމިޔާބީ - އޮތީ ވާހަކަ ދައްކާ ފަރިތަ، ބުނާ މީހެއްގެ ކިބައިންނެވެ؛ 'ލާ އިލާހާ އިއްލާ''. އެހެންކަމުން ރައްޔިތުން ހައިރާންކަމާއެކު ފުންމާލިއެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ފަހަތުގައި ވާގޮތް ނޭނގޭހާ ހިނދަކު އަހަރެން އޭނާ ދޫކޮށްނުލާނަން'. ދެން އެމީހާ އަނެއްކާވެސް ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ؛ 'އޭ ޙިކުމަތްތެރިޔާ، ހަމަކަށަވަރުން ނާޖިހުގެ ވިޔަފާރި އޮތީ، ފަރިތަ، ބުނާ މީހެއްގެ ކިބައިންނެވެ؛ 'ލާ އިލާހާ އިއްލާ' އެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ތެދުވެ މާގިނައިރުތަކެއް ނުވެ ބުނީމެވެ؛ 'މި މީހާއަކީ ރަސޫލާ'.