Hadith solontena
Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Efa nilaza taminay [Hisyam bin Ammar]; efa nilaza taminay [Hatim bin Isma'il]; efa nilaza taminay [Ja'far bin Muhammad] avy amin'ny [drainy], hoy izy; 'Indray mandeha aho dia tonga nitsidika [Jabir bin Abdullah]. Rehefa nihaona taminy izahay dia nanontany ny olona izy hoe manao ahoana, mandra-panontaniany momba ahy. Dia namaly aho hoe: 'Izaho no Muhammad bin Ali bin Husain'. Dia nametraka ny tanany teo amin'ny lohako izy sady nanala ny bokotro ambony sy ambany, avy eo dia nametraka ny sorony teo anelanelan'ny tratrako ary tamin'izany fotoana izany dia mbola zaza aho izay efa lehibe. Hoy izy: 'Tongasoa, anontanio izay tianao'. Nanontany azy aho satria jamba izy. Mandra-pahatongan'ny fotoanan'ny vavaka, dia nijoro teo amin'ny tsihy fivavahana izy, izay, raha nametraka ny voditongony teo amin'ny sisin'ny tsihy fivavahana izy, dia ho voasintona noho ny haben'ny tsihy fivavahana kely, raha ny satroka nataony kosa dia nihantona teo an-tsorony ary nivavaka nitarika anay izy.' Dia nanontany aho hoe: 'Lazao anay ny fomba nanaovan'ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ny Hajj!' Dia nanao fihetsika tamin'ny tanany izy ary naninjitra ny rantsan-tànany sivy, ary niteny hoe: 'Marina tokoa fa tsy nanao Hajj nandritra ny sivy taona ny Mpaminany shallallahu 'alaihi wasallam, avy eo dia niantso ny olona hanao ny Hajj tamin'ny taona fahafolo. Nandeha nanao Hajj ny Mpaminany shallallahu 'alaihi wasallam, avy eo dia maro ny olona tonga tany Medina, samy te-hivory niaraka tamin'ny Mpaminany shallallahu 'alaihi wasallam izy rehetra ary hanao izay nataony. Dia lasa izy, ary niaraka taminy izahay. Rehefa tonga tao Dzul Hulaifah izahay, dia niteraka an'i Muhammad bin Abu Bakr i Asma' bint Umais, ka nirahina izy hanontany hoe: 'Inona no tokony hataoko?' Dia hoy izy tamin'i Asma: 'Mandroa ary afatory mafy amin'ny lamba ary midira ihram'. Dia nivavaka tao amin'ny moske ny Mpaminany shallallahu 'alaihi wasallam avy eo dia nitaingina rameva Qashwa, ary nijoro mahitsy ny rameva nitondra azy nanerana ny efitr'i Sahara. Hoy i Jabir: 'Nahita hatrany amin'ny tavako aho olona maro teo anoloany, teo anelanelan'ny mpamily fiara sy ny mpandeha an-tongotra, teo ankavanana, ankavia ary tao aoriany - olona maro no hita -.' Teo anivontsika ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, raha nidina taminy ny CORAN, ary fantany tsara ny takwil ao anatiny. Na inona na inona ataony dia ataontsika koa izany. Nanandratra ny feony maneho ny finoana an'Andriamanitra tokana izy tamin'ny filazana hoe: 'Manatanteraka ny antsonao aho, ry Allah ô. Manatanteraka ny antsonao aho, manatanteraka ny antsonao aho. Tsy misy mpiara-miasa aminao, manatanteraka ny antsonao aho. Marina tokoa fa ny fiderana, ny fahafinaretana ary ny fanjakana dia Anao irery ihany, tsy manana mpiara-miasa aminao ianao'. Nanandratra ny feony ihany koa ny olona tamin'ny fanononana izay novakian'izy ireo, ary i sallallaahu 'alaihi wasallam dia tsy nilaza na inona na inona momba ny zavatra nataony. Nanohy namaky ny talbiyah-ny i sallallaahu 'alaihi wasallam'. Hoy indray i Jabir radiallahu 'anhu; 'Tsy manana fikasana afa-tsy ny hanao ny Hajj izahay, ary mbola tsy fantatray ny momba ny Umrah. Rehefa tonga tao Baitullah niaraka taminy izahay, dia nanoroka avy hatrany ny Rukun -ny fiandohan'ny Tawaf- izy, avy eo dia nihazakazaka intelo ary nandeha ara-dalàna tamin'ireo efatra fihodinana hafa. Dia nankany amin'ny Maqam Ibrahim izy, sady namaky ny andininy hoe: 'Ary ataovy toerana fivavahana ny Maqam Ibrahim'. Napetrany teo anelanelan'ny Maqam Ibrahim sy Baitullah -Kaaba- ihany koa izy. -Hoy ny raiko; - 'ary tsy fantatro raha tsy nolazainy avy amin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam, fa namaky ny surah Al Kaafiruun sy Al Ikhlaash ny Mpaminany tamin'ny vavaka rak'ah roa -tao amin'ny Maqam Ibrahim-. Dia niverina tany Baitullah izy, avy eo nikosoka - nanoroka na niarahaba - Rukun - ny fiandohan'ny Tawaf -, dia nivoaka ny varavaran'ny - Kaaba - nankeny amin'ny havoanan'i Shafa izy. Ary rehefa nanatona an'i Shafa izy dia namaky hoe: 'Marina tokoa fa ny Shafa sy Marwa dia anisan'ny famantarana an'i Allah, manomboka -sa'i- amin'izay natombok'i Allah Subhanahu Wa Ta'ala isika'. Nanomboka nanao ny vavaka avy tao Safa izy, avy eo niakatra ny havoana mandra-pahitany ny Kaaba, avy eo dia nanao takbir, tahlil ary tahmid izy sady niteny hoe: 'Tsy misy andriamanitra afa-tsy i Allah irery ihany izay tsy manana mpiara-miasa. Ho Azy ny fanjakana ary ho Azy ny fiderana rehetra. -Izy- no Tsitoha izay manome aina sy Tsitoha izay mamono, ary Izy no manana ny fahefana faratampony amin'ny zava-drehetra. Tsy misy andriamanitra afa-tsy i Allah irery ihany, izay tsy manana mpiara-miasa, izay manatanteraka ny fampanantenany, manampy ny mpanompony ary mandresy ny vondrona rehetra irery'. Avy eo dia nivavaka teo anelanelan'ny famakiana izy, avy eo dia nanao ny famakiana intelo. Avy eo dia nidina tany Marwa izy, sady nandeha an-tongotra ka rehefa mahitsy ny tongony dia nihazakazaka teo afovoan'ny lohasaha izy. Rehefa niakatra ny tongony dia nandeha an-tongotra izy mandra-pahatongany tany Marwa. Tao Marwa dia nanao izay nataony tao Shafa izy. Ary rehefa nifarana tao Marwa ny Tawaf-ny dia hoy izy: 'Raha miatrika izay ao aoriana aho, dia tsy hitarika ny biby novonoina -al hadyu- aho, ary hataoko Umrah izany.' Na iza na iza aminareo tsy mitondra biby natao sorona dia ekeo izany ary ataovy ho fanompoam-pivavahana'. Dia tahallul ny rehetra ary nanafohy ny volony afa-tsy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam sy ireo olona nitondra biby novonoina. Dia nitsangana i Suraqah bin Malik bin Ju'syum ary niteny hoe: "Ry Iraka Allah ô, mihatra amin'ity taona ity ve izany, sa mandrakizay?" -Ny mpitantara- hoy; 'Ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam dia nampifamatotra ny rantsan-tànany tamin'ny rantsan-tànany ary namaly hoe: 'Ny Umrah dia tafiditra ao anatin'ny Hajj - hajj tamattu' - toy izao no fomba fanaovana azy'. Nilaza izany indroa izy ary avy eo dia niteny hoe: 'Tsia - mihatra amin'ity taona ity ihany izany - fa mandrakizay''. -Ny mpitantara- hoy; 'Ali radliallahu 'anhu dia tonga niaraka tamin'ny rameva -al hadyu- ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam, dia nahita an'i Fatima izy, iray tamin'ireo olona izay nijoro teo afovoany nanao akanjo miloko sy nisaron-maso. Nanome tsiny azy i Ali, ka hoy i Fatimah; 'Ny raiko - ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam - no nilaza tamiko hanao izany'. Ali radiallahu 'anhu nilaza izany fony tany Irak: 'Dia nandeha nangataka torohevitra tamin'ny Iraka aho ary nitaraina momba ny fihetsik'i Fatimah izay nolaviko. Ka dia namaly izy hoe: 'Marina izy - Fatimah -, marina izy. Inona no nolazaiko fony ianao te-hanao ny Hajj voalohany?' Namaly i Ali; 'Hoy aho; 'Andriamanitra ô, asandratro ny feo izay nasandratry ny Irakao sallallaahu 'alaihi wasallam'. Hoy izy: 'Marina tokoa fa nitondra biby sorona aho, koa aza mandray anjara amin'ny tahallul'. -Ny mpitantara- nilaza hoe; Ny isan'ny biby sorona nentin'i Ali avy any Yemen sy nentin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam avy any Medina dia zato. Dia nanangona ny lohany ny rehetra ary nanafohy ny volony afa-tsy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam sy ny olona nitondra ny biby sorona. Rehefa tonga ny andron'ny Tarwiyah dia nankany Mina avokoa izy rehetra ary niantsoantso ny fikasany hanao Hajj. Niditra tao anaty fiara ny Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ary tao no nanaovany ny vavaka mitataovovonana, Asr, Maghrib, Isha' ary Fajr. Avy eo dia niandry kely mandra-piposaky ny masoandro, dia nasainy natsangana tao Mash'aril ny dome, haram izany, ka nambolena tao Namirah. Dia nandeha an-tongotra araka ny fanaon'ny Quraysh ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, saingy nijanona tao Mash'aril Haram na Muzdalifah izy. Navelan'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam ho tonga tao Arafat izy. Ary rehefa nanakaiky ny dome izay efa natsangana tao Namirah izy dia nijanona teo. Rehefa nilentika ny masoandro dia nasainy nentina ny ramevany - Qashwa - avy eo dia nitaingina azy izy mandra-pahatongany teo amin'ny faran'ny lohasaha. Dia nitory tamin'ny vahoaka izy hoe: 'Marina tokoa fa ny ranareo, ny harenareo, ny voninahitrareo ary ny fahasambaranareo - ny voninahitrareo - dia haram toy ny haram amin'ity andro ity, amin'ny volanareo ary amin'ny firenenareo, tsarovy fa ny zavatra rehetra amin'ny jahiliyyah dia esorin'ny tongotro, ny ran'ny jahiliyyah dia efa esorin'ny henatra ary ny ran'i Rabi'ah bin Harith izay nangataka sakafo tamin'ny Bani Sa'ad ary novonoina ho faty Hudzail -, ny zanabola jahiliyyah dia efa nofoanana raha ny zanabola voalohany izay nofoanako dia ny zanabolantsika, dia ny zanabola nataon'i Abbas bin Abdul Muthallib, efa nofoanana avokoa izy rehetra. Koa matahora an'i Allah amin'ny vehivavy, satria efa nataonareo vady izy ireo araka ny didin'i Allah ary efa nataonareo ara-dalàna ny farji amin'ny tenin'i Allah. Raha ny marina, ny zonareo amin'izy ireo dia ny tsy hamelany ny olon-kafa halanareo hatory eo am-pandrianareo. Raha manao izany ny vadinareo dia asio kapoka tsy maharary azy ireo. Ary mba hamelomany anareo sy hitafiany anareo amin'ny fomba tsara.' Mamela zavatra roa ho anareo aho, izay raha arahinareo tsara dia tsy ho very ianareo, dia ny Bokin'i Allah. Ary tompon'andraikitra amiko ianareo. Koa inona no tianao holazaina?' Namaly izy ireo hoe: 'Mijoro ho vavolombelona izahay fa efa nampita sy nanatanteraka ny asa ary nanome torohevitra ianareo. Dia hoy izy sady nanondro ny lanitra tamin'ny rantsan-tànany: 'Andriamanitra ô, jereo! Andriamanitra ô, vavolombelona'. Intelo no nilazany izany. Dia nanao antso ho amin'ny vavaka i Bilal, avy eo dia nanao iqamat, avy eo dia nanolotra ny vavaka Zhuhur. -Rehefa afaka izany- dia niverina tany amin'ny qamat i Bilal, avy eo dia nanolotra ny vavaka Asr ary tsy nanao vavaka teo anelanelan'izy roa. Dia nitondra ny fiarany ny Mpaminany Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam mandra-pahatongany teo amin'ny toerana fanaovana wukuf. Dia nipetraka ny ramevany izy - ka nikasika ny saha ny kibon'ny rameva - ary nametraka tady fandehanana teo anoloany, avy eo dia nitodika tany amin'ny Qibla. Nanohy nanao wukuf izy mandra-pilentiky ny masoandro ary nihena kely ny hazavana mavo ary nilentika ny masoandro. Dia nitaingina an'i Usamah bin Said izy ary lasa. Namatotra an'i Qashwa tamin'ny lamboridy koa izy, ka saika nikasika ny fototry ny tongotry ny fiara izay nitaingenany ny lohany. Sady nanao fihetsika tamin'ny tanany ankavanana izy no niteny hoe: 'Ry olona, tony, tony!' Isaky ny manenjana ny lamboridin'ny ramevany izy dia miala sasatra kely ka miakatra kely ny rameva. Avy eo dia tonga tao Muzdalifah izy, avy eo dia nanao ny vavaka Maghrib sy Isha tao niaraka tamin'ny antso ho amin'ny vavaka iray sy iqamat roa. Ary tsy nanao vavaka teo anelanelan'ireo roa ireo izy. Dia nandry mandra-pahamarain'ny andro i Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam. Nanolotra ny vavaka maraina izy rehefa nazava taminy fa maraina ny andro, niaraka tamin'ny antso ho amin'ny vavaka iray sy iqamat iray. Avy eo dia nitaingina ny Qashwa izy mandra-pahatongany tao Mash'aril Haram, avy eo dia niakatra ny havoana izy ary nidera an'i Allah -bertahmid-, nanome voninahitra Azy -bertakbir- ary nanamafy Azy -bertahlil-. Nanohy nanao Wukuf izy mandra-pahazavan'ny masoandro tanteraka, avy eo dia niala talohan'ny niposahan'ny masoandro. Nitondra an'i Fadl bin Abbas - lehilahy tsara volo, fotsy hoditra ary tsara tarehy - teo an-damosiny izy. Rehefa niala ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam dia nandalo vehivavy nihazakazaka izy, ka nijery azy ireo izy ary avy eo nametraka ny tanany tamin'ny ilany. Nandritra izany fotoana izany, dia nitodika tany amin'ny ilany i Fadl. Rehefa tonga tao Muhassar izy dia nihetsika kely ary naka hitsin-dalana nankany amin'ny Kubra -Aqabah- Jumrah, ary tonga avy hatrany tao amin'ny Jumrah izay teo amin'ny sisin'ny hazo. Avy eo dia nanipy vatokely fito niaraka tamin'ny takbir isaky ny nanipy izy, -miaraka amin'ny- vatokely izay lehibe toy ny vatokely avy amin'ny antsamotady. Ary nanipy izany avy tao an-kibon'ny lohasaha izy. Avy eo dia nankany amin'ny toerana namonoana ireo biby natao sorona izy. Tao izy no namono biby natao sorona telo amby enimpolo, ary nanolotra an'i Ali ny ambiny niaraka tamin'ireo biby natao sorona. Avy eo dia nandidy izy mba hanavahana sombin-kena avy amin'ny biby natao sorona tsirairay izay novonoiny, avy eo dia napetraka tao anaty vilany, ary avy eo dia nahandro. Nihinana sy nisotro ny saosy koa i Rasulullah sy Ali. Dia nankany amin'ny Kaaba ny Mpaminany Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam - mba hanao Tawaf Ifadhah -, avy eo dia nanao ny Vavaka Antoandro tao Makkah izy ary tonga teo amin'ny Bani Abdul Muththalib izay nanangona rano Zamzam. Hoy izy: 'Raiso izany, ry Bani Muthtalib. Raha tsy nandresy anao ny olona tamin'ny fanomezanao anao ny rano fisotro, dia ho niady taminao momba izany aho'. Dia nomen'izy ireo azy siny iray izy sallallaahu 'alaihi wasallam, ary nisotro tamin'izany izy.'