Hadith Representative
Beliau menghadap kiblat dan terus berdoa hingga matahari terbenam
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Висьталіс миянлы [Хисям бин Аммарлы]; висьталіс миянлы [Хатим бин Исмаиллы]; висьталіс миянлы [Джафар бин Мухаммадлы] [батьыссянь], шуис; — Ме коркӧ локті [Джабир бин Абдулла] дорӧ. Кор ми сыкӧд аддзысьлім, сійӧ юаліс, кыдзи йӧзыс, кытчӧдз эз юась ме йылысь. Сідзкӧ, ме вочавидзи; — Ме — Мухаммад бин Али бин Хусейн. Сідзкӧ, сійӧ пуктіс кисӧ менам юр вылӧ, менам вылыс да улыс кнопкаяс разьигӧн, сэсся пуктіс морӧссӧ менам морӧс костӧ да сійӧ кадӧ ме нӧшта на ыджыд арлыдӧдз воӧм кага. Сійӧ шуис; — Добро пожаловать, юав, мый кӧсъян». Ме юалі сылысь, мый сійӧ синтӧм. Молитва кад кежлӧ сійӧ сулаліс аслас молитва ковёр вылын, коді, пуктас кӧ каблукъяссӧ молитва ковёр бокъяс вылӧ, кыскас молитва ковёрлӧн ичӧт ыдждаысь, а шальыс ӧшаліс морӧс вылас да сійӧ молитва нуӧдіс миянӧс нуӧдӧмӧн». Сэсся ме юалі; — Висьтав, кыдзи Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам нуӧдіс хадж! — Сідзкӧ, сійӧ кинас петкӧдліс да сійӧ нюжӧдіс нёль пельсӧ, шуис; — Збыльысь, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам нёль во чӧж эз мун хадж вылӧ, сэсся корис йӧзӧс дасӧд воын хадж вылӧ. Пророк саллаллаху алейхи васаллям муніс хадж вылӧ, сэсся уна йӧз локтісны Мединаӧ, ставныс кӧсйисны чукӧртчыны Пророккӧд саллаллаху алейхи васаллямкӧд да овны сідз, кыдзи сійӧ нуӧдіс. Сідзкӧ, сійӧ муніс, и ми сыкӧд тшӧтш мунім. Кор ми воим Дзул Хулайфаӧ, Асма бинт Умайс чужтіс Мухаммад бин Абу Бакрӧс, та понда сійӧс ыстіс юасьны; — Мый колӧ вӧчны? — Сэсся шуис Асмалы: — Ванна босьт да ёна йит сійӧс дӧраӧн да пыр ихрамӧ». Сэсся Расулуллах салляллаху алейхи васаллам юрбитіс мечетьын сэсся муніс Кашва верблюд вылын, а верблюд сувтіс веськыда нуӧмӧн сійӧс Сахара пустыня кузя. Джабир шуис; — Ме аддзи, кыдзи верми аддзыны уна йӧзӧс сы водзын, автомашинаӧн ветлысьяс да пешеходъяс костын, сідзжӧ веськыдвылас, шуйгавылын да сы бӧрын — уна йӧз тыдовтчисны —. Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям вöлi миян пöвстын, а Коран лэччис сы дорö, и сiйö зэв тöдiс сылöн таквильсö. Мый сійӧ вӧчӧ, ми тшӧтш вӧчам. Сійӧ лэптіс ӧти енэжвывса гӧлӧссӧ, шуис: «Ме збыльмӧда Тэнсьыд корӧмтӧ, о Аллах». Ме Тэнсьыд корӧмтӧ збыльмӧда, Тэнсьыд корӧмтӧ збыльмӧда. Тэныд абу партнер, ме збыльмӧда Тэнсьыд корӧмтӧ. Збыльысь, ошкӧм, гажлун да царство сӧмын Тэныд, Тэнад абу партнеръяс’. Йӧзыс тшӧтш лэптісны гӧлӧссӧ лыддьӧмъясӧн, и сійӧ салляллаху алейхи васаллям нинӧм эз шу налӧн действиеяс йылысь. Сійӧ салляллаху алейхи васаллям водзӧ лыддис ассьыс тальбиясӧ. Джабир радиаллаху 'анху бара шуис; — Миян нинӧм абу кӧсйӧм, хадж нуӧдӧмысь кындзи, а умра йылысь ми ог на тӧдӧй. Кор ми сыкӧд локтім Байтулла дорӧ, сійӧ пыр жӧ тыртіс -кисьтіс- Рукун -Таваф заводитчӧм-, сэсся котӧртісны куим гӧгӧр да мунісны нормальнӧя мӧд нёль гӧгӧрсӧ. Сэсся муніс Макам Ибрагим дорӧ, лыддигӧн стих: «И лӧсьӧд Макам Ибрагимӧс молитва местаӧн». Сійӧ тшӧтш сувтӧдіс асьсӧ Макам Ибрагим да Байтулла -Кааба- костын. -Менам бать шуис; - 'а ме ог тӧд, сійӧ кӧ эз казьтышт Пророксянь саллаллаху алейхи васаллямсянь, мый Пророк лыддис сураяс Аль Каафирун да Аль Ихлааш кык ракат молитваын -Макам Ибрагим вылын-. Сэсся сійӧ бӧр локтіс Байтулла дорӧ, сэсся тыртіс — чуймис либӧ чолӧмаліс — Рукун — Таваф заводитчӧм —, сэсся сійӧ петіс — Кааба ӧдзӧссянь — Шафа гӧра дорӧ. А Шафа дорӧ матыстчигӧн лыддис: «Збыльысь Шафа да Марва — Аллахлӧн пасъяс лыдын, ми заводитам -саи- сыысь, мый Аллах Суб . Ханаху Ва Та'ала заводитчӧ'. Сійӧ кутіс нуӧдны молитвасӧ Сафасянь, сэсся лэбзис гӧра вылӧ, кытчӧдз эз аддзыв Каабаӧс, сэсся шуис такбир, тахлил да тахмид шуигӧн: «Нинӧм абу ен, сӧмын Аллах, кодлӧн абу партнеръяс». Сылы царство да Сылы став ошкöмыс. -Сійӧ- став вын-эбӧс кутысь, коді сетӧ олӧм да став вын-эбӧс кутысь, коді виӧ, и Сійӧ быдтор вылын став вын-эбӧс кутысь. Ӧтнас Аллахысь кындзи ен абу, кодлӧн абу ёрт, коді збыльмӧдӧ Ассьыс кывкӧртӧдъяссӧ, отсасьӧ Аслас служитысьяслы да ӧтнас вермӧ став чукӧръяссӧ’. Сэсся кевмысьлiс лыддьöмъяс костын, сэсся куимысь шуис лыддьöмсö. Сійӧ сэсся лэччис Марва дорӧ, ветлігӧн сідз, медым кор кокъясыс веськыдӧсь, сійӧ котӧртӧ гӧра шӧрын. Кор кокъясыс лэбзисны, сійӧ муніс, кытчӧдз эз во Марва дорӧ. Марваын сійӧ сідз жӧ лои, кыдзи и Шафаын. А кор сылӧн Тавафыс помасис Марваын, сійӧ шуис: «Ме кӧ паныдасьлі сыкӧд, мый ме бӧрын, сэки ме ог нуӧд лыйӧм пемӧссӧ -ал хадю-, и ме эськӧ сійӧ лоис умраӧн». Кодi тiян пиысь оз вай жертваö вайöм пемöсöс, сiйö примитöй сiйöс да вöчöй сiйöс юрбитöмöн». Сідзкӧ быдӧн лоис тахалулӧн да дженьдӧдіс юрсисӧ, Пророк саллаллаху алейхи васаллямысь да йӧзысь кындзи, кодъяс вайисны лыйӧм пемӧсъясӧс. Сэсся Сурака бин Малик бин Джу'сюм сувтіс да шуис; — О, Аллахлӧн ыстӧм морт, тайӧ йитчӧма тавося вокӧд, либӧ нэм кежлӧ? -Висьталысь- шуис; — Пророк саллаллаху алейхи васаллам ӧтувтӧма пельяссӧ пельпомъясыскӧд да вочавидзӧма: «Умра пырӧ хаджӧ — хадж таматту» — тадзи сійӧ лоӧ». Сійӧ шуис тайӧс кыкысь да сэсся шуис: 'Но - тайӧ йитчӧма сӧмын тавося вокӧд - но нэм кежлӧ''. -Висьталысь- шуис; Али радлиаллаху анху локтіс верблюдӧн -ал хадю- Пророк саллаллаху алейхи васаллам, сэсся сійӧ аддзис Фатимаӧс, йӧз пиысь ӧтиӧс, коді сулаліс шӧрын рӧма паськӧмӧн да синъяссӧ ӧшӧдӧмӧн. Али мыжаліс сійӧс, сідзкӧ, Фатима шуис; — Менам бать — Пророк саллаллаху алейхи васаллям — тшӧктіс меным тадзи овны». Али радиаллаху анху шуис та йылысь Иракын дырйи: «Сэсся ме ветлі корны сӧвет Аллахлӧн Посланниксянь саллаллаху алейхи васаллямлысь да норасьлі Фатималӧн действиеяс вылӧ, кодъясӧс ме ӧткажитчи». Сідзкӧ вочавидзис: — Сійӧ — Фатима — прав, сійӧ прав. Мый ме шуи, кор тэ кӧсйин медводз нуӧдны хадж? — вочавидзис Али; — Ме шуи; — О Аллах, ме лэпта гӧлӧс, кодӧс лэптіс Тэнад Посланникыд саллаллаху алейхи васаллям. Сійӧ шуис: «Збыльысь, ме вайӧдлі жертва вылӧ пемӧс, сідзкӧ, эн пырӧдчы тахалулӧ». -Висьталысь- шуис; Жертва пемӧсъяслӧн лыдыс, кодъясӧс Али вайис Йеменысь да кодъясӧс вайис Пророк саллаллаху алейхи васаллям Мединаысь, лои сё. Сэсся ставӧн пуктісны юрнысӧ ӧтлаӧ да дженьдӧдісны юрсисӧ, Пророк саллаллаху алейхи васаллямысь да йӧзысь кындзи, кодъяс вайисны жертва пемӧсъяс. Кор воис Тарвия лун ставныс мунiсны Минаö да горöдiсны ассьыныс кöсйöмсö хаджö. Расулуллах салляллаху алейхи васаллам пуксис машинаӧ, сэні сійӧ нуӧдіс луншӧр, аср, магриб, иша да фаджр молитваяс. Сэсся недыр виччысьны, кор шондіыс петас, сэсся тшӧктыны лэптыны куполсӧ Машарилын, тайӧ харам, сідзкӧ, сійӧс садитлӧны Намираын. Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам сэсся ветліс, кыдзи тшӧкыда ветлӧны курейшъяс, но сувтіс Машарил Харам либӧ Муздалифа дорын. Пророк саллаллаху алейхи васаллям лэдзис сылы воӧдчыны Арафатӧ. А кор матыстчис Намираын лэптӧм купол дорӧ, сэні сувтіс. Кор шондіыс лэччис, тшӧктіс вайны ассьыс верблюдсӧ — Кашваӧс, сэсся сійӧ каньӧн муніс, кытчӧдз эз во гӧра пыдӧсас. Сэсся сійӧ велӧдіс йӧз чукӧрлы: «Збыльысь, тэнад вир-яйыд, озырлуныд, честьыд да шудыд — тэнад славаыд — харам, кыдзи харам тэнад лунӧ, тэнад тӧлысьын да тэнад муын. н тайӧ, помнита, збыльысь став джахилияыс унизитчӧма менам кок улын, джахилия вир унизитӧма да вир, кодӧс ме медводдзаысь оскорбляйті, лои Рабиа бин Харитлӧн вирӧн - коді важӧн корис сёян Бани Саадсянь да сэсся сійӧс виис Худзалиялӧн медводз джахилия -, мый усушейдия. бырӧдӧма миянлысь ростовщичествонымӧс, сідзкӧ, ростовщичество, кодӧс нуӧдіс Аббас бин Абдул Муталлиб, ставыс бырӧдӧма. Сідзкӧ, повзьӧй Аллахысь нывбабаясысь, сы понда мый ті найӧс гӧтыръясӧн лӧсьӧдінныд Аллахлӧн тшӧктӧмӧн да ті лӧсьӧдінныд фарджиӧс Аллахлӧн кывъясӧн. Збыльысь, тэнад на вылӧ правоыд сыын, медым найӧ эз лэдзны тэнад крӧватьын узьны мукӧд йӧзӧс, кодъясӧс тэ омӧля радейтан. Гӧтыръясыд кӧ тадзи овлӧны, сэки лый найӧс сэтшӧм ударӧн, коді оз доймы. И медым найö могмöдiсны тiянöс да бур ногöн паськöдiсны. Ме кольа тіянлы кыктор, кодъясӧс ті кӧ кутчысянныд на дорӧ, ті онӧ ылӧдчӧй, сійӧ жӧ Аллахлӧн небӧг. А тэ меным кывкутысь. Сэсся мый кöсъян шуны? — Найӧ вочавидзисны; — Ми эскам, мый ті нуӧдінныд, нуӧдінныд уджтасъяс да сетінныд сӧветъяс. Сідзкӧ, сійӧ шуис, енэжлань пельпомнас петкӧдлӧмӧн: — О Аллах, видзӧдлы! О Аллах, свидетель'. Куимысь шуис. Сэсся Билал шуис азан, сэсся икамат, сэсся сійӧ нуӧдіс жухур молитва. -Тайö бöрын- Билал бöр локтiс камат вылö, сэсся сiйö вöчис Аср молитва да эз вöч некутшöм молитва кыкнанныс костын. Сэсся Расулуллах салляллаху алейхи васаллям нуӧдіс ассьыс машинасӧ сэтчӧдз, кытчӧдз эз во вукуф местаас. Сэсся пуксьöдiс ассьыс верблюдсö – сiдз, медым верблюдлöн кынöмыс йитчис ывлаыскöд – да пуктiс водзö ветлан канат, сэсся паныд сувтiс киблалань. Сійӧ водзӧ нуӧдіс вукуф, кытчӧдз шондіыс эз лэччы да еджыд рӧма югыдыс неуна эз быр да шонділӧн шарыс эз лэччы. Сэсся сійӧ порсьпиянӧн лэдзис Усамах бин Саидӧс да муніс. Сійӧ тшӧтш йитӧма Кашваӧс вожжиясӧн, медым юрыс пӧшти тыдовтчис сійӧ ветлӧм машиналӧн кокъяслӧн подув дорӧ. Веськыд кинас жестикуйтігтырйи шуис: — О йӧз, лӧньӧдӧй, лӧньӧй! — Быдысь, кор сійӧ нюжӧдіс верблюдлысь вожжияссӧ, сійӧ неуна лӧньыштіс, медым верблюдыс неуна кыпӧдчис. Сэсся воис Муздалифаӧ, сэсся сэні нуӧдіс магриб да иша молитваяс ӧти азанӧн да кык икаматӧн. И сійӧ эз нуӧд некутшӧм молитваяс кыкнанныс костын. Сэсся сійӧ салляллаху алейхи васаллям куйліс асывӧдз. Сійӧ асыввыв молитвасӧ нуӧдіс, кор сылы тыдовтчис, мый асыввыв, ӧти азанӧн да ӧти икаматӧн. Сэсся сійӧ муніс Кашва вылын, кытчӧдз эз во Машарил Харамӧ, сэсся сійӧ лэбзис гӧра вылӧ да ошкис Аллахӧс -бертахмид-, славитіс Сійӧс -бертакбир- да подтвердитіс Сійӧс -бертахлил-. Сійӧ водзӧ нуӧдіс вукуфсӧ шондіыс дзикӧдз шонтысьӧмӧдз, сэсся муніс шонді петӧм бӧрын. Сійӧ нуис морӧс вылас Фадль бин Аббасӧс — бур юрсиа, еджыд юрсиа да мича мортӧс. Кор Пророк саллаллаху алейхи васаллям муніс, сійӧ муніс котӧртысь нывбабаяс дорті, сідзкӧ, видзӧдіс на вылӧ, а сэсся пуктіс кисӧ мӧд бокӧ. Та дырйи Фадль мӧдлапӧлас бергӧдіс чужӧмсӧ. Мухассарö воöмöн сiйö неуна нюжалiс сэсся босьтiс дженьыд туй Кубра -Акаба- Джумраöдз, и пыр жö воис Джумраö, кодi вöлi пу бокын. Сэсся сійӧ шыбитіс быд шыбитӧм вылӧ такбирӧн сизим галька, -с- галькаясӧн, кодъяс ыджыдӧсь рогаткаысь галькаяс кодьӧсь. И сійӧ шыбитіс сійӧс гӧра пытшкысь. Сэсся мунiс сэтчö, кöнi начкалöны жертва пемöсъяссö. Сэні сійӧ ачыс лыйліс сизимдас куим жертва пемӧсӧс, а кольӧмсӧ жертва пемӧсъяскӧд тшӧтш сетіс Алилы. Сэсся тшӧктіс быд жертва пемӧслы, кодӧс сійӧ лыйліс, медым лоис яй кусӧк . да, пуктӧй сійӧс бокӧ сэсся пуктӧй кастрюляӧ, сэсся пӧжалӧй сійӧс. Расулулла да Али тшӧтш сёйисны да сорлалісны соуссӧ. Сэсся Расулуллах салляллаху алейхи васаллям муніс Каабаӧ - медым нуӧдны Таваф Ифадха -, сэсся сійӧ нуӧдіс Лунвывса молитва Меккаын да локтіс Бани Абдул Мутсалиб дорӧ, кодъяс чукӧртісны Замзам ва. Сійӧ шуис: — Босьт, о Бани Мутталиб. Йӧзыс кӧ эз ӧтдортчыны тэныд юанторйӧн, ме эськӧ тэныд тышкаси сыысь». Сэсся сетісны сылы саллаллаху алейхи васаллям ведра, и сійӧ юис сыысь».