Hadits Perwakilan
Rahmat allah membebaskan setengah shalat dan puasa bagi musafir
האימאם תרמיד׳י : 644حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ كُرَاعَ الْغَمِيمِ وَصَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ شَقَّ عَلَيْهِمْ الصِّيَامُ وَإِنَّ النَّاسَ يَنْظُرُونَ فِيمَا فَعَلْتَ فَدَعَا بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَشَرِبَ وَالنَّاسُ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ فَأَفْطَرَ بَعْضُهُمْ وَصَامَ بَعْضُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ أَفْضَلُ حَتَّى رَأَى بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ إِذَا صَامَ فِي السَّفَرِ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِنْ وَجَدَ قُوَّةً فَصَامَ فَحَسَنٌ وَهُوَ أَفْضَلُ وَإِنْ أَفْطَرَ فَحَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَقَوْلِهِ حِينَ بَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُ فَوَجْهُ هَذَا إِذَا لَمْ يَحْتَمِلْ قَلْبُهُ قَبُولَ رُخْصَةِ اللَّهِ فَأَمَّا مَنْ رَأَى الْفِطْرَ مُبَاحًا وَصَامَ وَقَوِيَ عَلَى ذَلِكَ فَهُوَ أَعْجَبُ إِلَيَّ
קוטייבה סיפרה לנו מג'עפר בן מוחמד מאביו מג'אבר בן עבדאללה ששליח אללה (עליו השלום וברכת אללה) יצא למכה בשנת כיבוש מכה, צם עם חבריו. כשהגיע לקוראול ע'מים, נאמר לו, "העם אינו מרוצה מהצום והם רואים מה אתה הולך לעשות." לאחר מכן ביקש נאד מים לאחר עצר ושתה אותו בנוכחות כל חבריו. חלקם שברו את צוםם ואחרים המשיכו לצום. כאשר הגיעו אליו ידיעות על אלו שהמשיכו לצום, אמר, "הם המורדים." ובפרק זה (ישנם גם סיפורים - עורך) מכעב בן אשם, אבן עבאס ואבו הורירה. החדית' של ג'אבר הוא חדית' חסן סאחיח. וסופר מהנביא صلى الله عليه وسلم, שאמר: "צום בזמן נסיעה אינו נחשב טוב". לכן, לחוקרים יש דעות שונות בנוגע לצום במהלך המסע, חלק מהחוקרים מקרב חבריו של הנביא صلى الله عليه وسلم סבורים כי שבירת הצום במהלך המסע עדיפה, הם אף מאמינים שחובה לפצות על כך אם צמים במהלך המסע, בין הבוחרים בדעה זו נמצאים אחמד ואישחק. בינתיים, חלק מהחוקרים מקרב חבריו של הנביא صلى الله عليه وسلم ואחרים סבורים שאם הוא מרגיש חזק וצם אז עדיף, אבל אם הוא בוחר לשבור את הצום אז אין שום דבר רע בחוק. דעה זו נבחרה גם על ידי סופיאן אטס צאורי, מאליק בן אנאס ועבדאללה אבן נול מובארכ. סיאפי אמר, משמעות החדית' של הנביא לעיל היא שאם ליבו אינו מקבל הקלה מאללה תעאלה, כמו לאנשים שחושבים שמותר לשבור את הצום במהלך המסע אך הם מרגישים חזקים וצמים אז אני מעדיף את זה.
חדיתים מאמתים :
האימאם אחמד : 134, 1953, 2520, 2839, 2996, 3088, 3622, 3673, 8082, 10661, 11045, 13678, 13879, 13890, 13905, 14267, 14744, 15459, 18270, 19438, 22568, 22569, 23065, 24429, 25673
האימאם בוכרי : 1807, 1808, 1809, 1810, 1811, 1812, 2734, 3943
האימאם מוסלים : 1875, 1876, 1879, 1882, 1883, 1884, 1885, 1886, 1887, 1888, 1889, 1890, 1891, 1892, 1893
האימאם אבו דאוד : 2052, 2053, 2054, 2055, 2056, 2057
האימאם תרמיד׳י : 644, 645, 646, 647
האימאם נסאאי : 2223, 2224, 2225, 2226, 2227, 2228, 2229, 2230, 2231, 2232, 2233, 2234, 2235, 2236, 2237, 2238, 2239, 2240, 2241, 2242, 2243, 2244, 2252, 2253, 2254, 2255, 2256, 2257, 2258, 2259, 2260, 2261, 2262, 2263, 2264, 2265, 2266, 2267, 2268, 2269, 2270, 2271, 2272, 2273, 2274, 2275, 2276
האימאם אבן מאג׳ה : 1651, 1652, 1653, 1654, 1655, 1656, 1657
האימאם מאלכ : 576, 577, 578, 579
האימאם דארימי : 1645, 1646, 1647, 1648, 1649, 1650