Hadith Representative
Saat malaikat pencabut nyawa akan datang kepada Nabi, beliau meninggalkan Al-Qur’an dan keluarganya sebagai pedoman bagi umat
Imam Muslim : 4425حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَشُجَاعُ بْنُ مَخْلَدٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي أَبُو حَيَّانَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَحُصَيْنُ بْنُ سَبْرَةَ وَعُمَرُ بْنُ مُسْلِمٍ إِلَى زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فَلَمَّا جَلَسْنَا إِلَيْهِ قَالَ لَهُ حُصَيْنٌ لَقَدْ لَقِيتَ يَا زَيْدُ خَيْرًا كَثِيرًا رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَمِعْتَ حَدِيثَهُ وَغَزَوْتَ مَعَهُ وَصَلَّيْتَ خَلْفَهُ لَقَدْ لَقِيتَ يَا زَيْدُ خَيْرًا كَثِيرًا حَدِّثْنَا يَا زَيْدُ مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي وَاللَّهِ لَقَدْ كَبِرَتْ سِنِّي وَقَدُمَ عَهْدِي وَنَسِيتُ بَعْضَ الَّذِي كُنْتُ أَعِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا حَدَّثْتُكُمْ فَاقْبَلُوا وَمَا لَا فَلَا تُكَلِّفُونِيهِ ثُمَّ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فِينَا خَطِيبًا بِمَاءٍ يُدْعَى خُمًّا بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَوَعَظَ وَذَكَّرَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَلَا أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ رَسُولُ رَبِّي فَأُجِيبَ وَأَنَا تَارِكٌ فِيكُمْ ثَقَلَيْنِ أَوَّلُهُمَا كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ الْهُدَى وَالنُّورُ فَخُذُوا بِكِتَابِ اللَّهِ وَاسْتَمْسِكُوا بِهِ فَحَثَّ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ وَرَغَّبَ فِيهِ ثُمَّ قَالَ وَأَهْلُ بَيْتِي أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَقَالَ لَهُ حُصَيْنٌ وَمَنْ أَهْلُ بَيْتِهِ يَا زَيْدُ أَلَيْسَ نِسَاؤُهُ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ قَالَ نِسَاؤُهُ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ وَلَكِنْ أَهْلُ بَيْتِهِ مَنْ حُرِمَ الصَّدَقَةَ بَعْدَهُ قَالَ وَمَنْ هُمْ قَالَ هُمْ آلُ عَلِيٍّ وَآلُ عَقِيلٍ وَآلُ جَعْفَرٍ وَآلُ عَبَّاسٍ قَالَ كُلُّ هَؤُلَاءِ حُرِمَ الصَّدَقَةَ قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ حَدَّثَنَا حَسَّانُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَيَّانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي حَيَّانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ وَزَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ الْهُدَى وَالنُّورُ مَنْ اسْتَمْسَكَ بِهِ وَأَخَذَ بِهِ كَانَ عَلَى الْهُدَى وَمَنْ أَخْطَأَهُ ضَلَّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ حَدَّثَنَا حَسَّانُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدٍ وَهُوَ ابْنُ مَسْرُوقٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَيَّانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ دَخَلْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ لَقَدْ رَأَيْتَ خَيْرًا لَقَدْ صَاحَبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَلَّيْتَ خَلْفَهُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَلَا وَإِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ ثَقَلَيْنِ أَحَدُهُمَا كِتَابُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ هُوَ حَبْلُ اللَّهِ مَنْ اتَّبَعَهُ كَانَ عَلَى الْهُدَى وَمَنْ تَرَكَهُ كَانَ عَلَى ضَلَالَةٍ وَفِيهِ فَقُلْنَا مَنْ أَهْلُ بَيْتِهِ نِسَاؤُهُ قَالَ لَا وَايْمُ اللَّهِ إِنَّ الْمَرْأَةَ تَكُونُ مَعَ الرَّجُلِ الْعَصْرَ مِنْ الدَّهْرِ ثُمَّ يُطَلِّقُهَا فَتَرْجِعُ إِلَى أَبِيهَا وَقَوْمِهَا أَهْلُ بَيْتِهِ أَصْلُهُ وَعَصَبَتُهُ الَّذِينَ حُرِمُوا الصَّدَقَةَ بَعْدَهُ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [ޝުޖާޢު ބިން މަޚްލާދު] އަޅުގަނޑަށް ހުރިހާ ކަމެއް [އިބްނު ޢުލައިއްޔާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ، [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ [އަބޫ ޙަޔާން] އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ [ޔާޒީދު ބިން ޙަޔާން] އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެއްދުވަހަކު ޙުސައިން ބިން ޞަބްރާހާއި ޢުމަރު ބިން މުސްލިމް އާއި އެކު [ޒައިދު ބިން ޢަރުޤާމް] އަށް ދިޔައީމެވެ. އަހަރެމެން އިށީނުމަށްފަހު ހުސެއިން ޒައިދު ބިން އަރްޤާމް ގާތު ބުންޏެވެ. އޭ ޒައިދު، ތިބާއަށް ލިބިފައިވަނީ ވަރަށް ގިނަ ހެޔޮކަމެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނަށް الله ގެ ރަސޫލާ ފެނިއްޖެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުތައް ކަލޭގެފާނަށް އަޑުއިވިއްޖެއެވެ. ތިބާ އޭނާއާ ހަނގުރާމަކޮށްފިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނާއެކު ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުވެސް ކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިބާއަށް ވަރަށް ގިނަ ހެޔޮކަންތައްތައް ލިބިއްޖެއެވެ. އޭ ޒައިދު ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަޑުއިވިފައިވާ ވާހަކަތައް އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދޭށެވެ! ޒައިދު ބިން އަރްޤަމް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އޭ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެން މުސްކުޅިވެ އަހަރެންގެ މަރު ކައިރިވެއްޖެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައިވާ ބައެއް ވާހަކަތައް ހަނދާން ނެތިއްޖެއެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑަށް ފޯރުކޮށްދެވޭ އެއްޗެއް، ދެން އެކަން ގަބޫލުކޮށް، އަޅުގަނޑަށް ފޯރުކޮށްނުދެވޭ އެއްޗެއް. ދެން އަޅުގަނޑަށް އެކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަޖުބޫރު ނުކުރައްވާށެވެ'. ދެން ޒައިދު ބިން އަރްޤަމް އޭނާގެ ބަސްފުޅު ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. އެއް ޒަމާނެއްގައި މައްކާ އާއި މަދީނާ އާއި ދެމެދު އޮންނަ ޚުމްމް ކިޔާ ފެން ތަނެއްގައި ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކޮޅަށް ހުއްޓި ތަގުރީރު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު الله އަށް ޙަމްދުކޮށް، ދެން ނަސޭހަތާއި އިންޒާރު ދެއްވައި ވިދާޅުވީ؛ އަހަރެންގެ އަޚުންނޭނގެ އަހަންނަކީ ކަލޭމެންފަދަ އާދައިގެ އިންސާނެއްކަން. ވަރަށް އަވަހަށް މަރުގެ މަލާއިކަތާ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާ އަހަރެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން އަހަރެން މިހުރީ އޭނާއަށް މަރުހަބާ ކިޔަން ތައްޔާރަށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަޅުގަނޑު ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދޫކޮށްލާނީ، ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، ހިދާޔަތާއި އަލިކަން އެކުލެވިގެންވާ ޤުރުއާނެވެ. އެހެންކަމުން ޤުރުއާނުގައިވާ ކަންތައްތައް ތަންފީޒުކޮށް އެކަމުގައި ހިފަހައްޓާށެވެ. ހީވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޤުރުއާނަށް ޢަމަލު ކުރުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްވަރުދީ އިލްތިމާސް ކުރައްވާހެންނެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ އަހަރެންގެ އާއިލާއެވެ. އަހަރެންގެ އާއިލާއަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި الله ގެ ޝަރީޢަތުން ހިދާޔަތުގައި ތިބުމަށް ތިޔަ އެންމެންނަށް ހަނދާންކޮށްދެމެވެ'. -ތިން ފަހަރު އެބުނީ-. ހުސެއިން ސުވާލުކުރެއްވީ ޒައިދު ބިން އަރްގާން؛ 'އޭ ޒައިދު، الله ގެ ރަސޫލާގެ އަޙްލުލްބައިތު (ޢާއިލާ) އަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުންނަކީ އޭނާގެ އަހުލުލްބައިތު (އާއިލާ) ނޫން ހެއްޔެވެ؟' ޒައިދު ބިން އަރްޤަމް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އޭނާގެ އަނބިންނަކީ އޭނާގެ އަހުލުލް ބައިތު އެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ އަހުލުލްބައިތު (އާއިލާ) އަކީ އޭނާ މަރުވުމަށްފަހު ޒަކާތް ލިބުން ޙަރާމްވެފައިވާ މީހާއެވެ'. ހުސެއިން ސުވާލު ކުރިއެވެ؛ 'އެއީ ކޮންބައެއް؟' ޒައިދު ބިން އަރްޤަމް ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'އެއީ ޢަލީގެ ޢާއިލާ، ޢަޤީލްގެ ޢާއިލާއެވެ. ޖަޢުފަރުގެ އާއިލާއާއި، އައްބާސްގެ އާއިލާއެވެ. ހުސެއިން ސުވާލު ކުރިއެވެ؛ 'އެ އެންމެންނަކީ ޒަކާތް ލިބުން ޙަރާމް ބައެއް ހެއްޔެވެ؟' ޒައިދު ބިން އަރްޤަމް ޖަވާބު ދެއްވީ'.އާނ' އެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބައްކަރު ބިން އާރް ރައްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ ހަސަން، އެއީ އިބްނު އިބްރާހީމް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަޢީދު ބިން މަސްރޫޤު] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިން ޙަޔާން] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން ޢަރުޤާމް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވާފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ފުދައިލް] އަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ ހަމައެފަދައިން އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ، އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ޖާރިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެމީހުންނަށްވެސް [އަބޫ ޙަޔާން] ގެ ފަރާތުން މި މަޞްދަރު މެދުވެރިކޮށް ކިޔައިދެއްވީ އިސްމާޢީލްގެ ޙަދީޘްގައިވެސް އަދި ޖަރީރުގެ ޙަދީޘްގައިވެސް އިތުރުވުމެއް ވާ ފަދައިންނެވެ؛ 'އެއީ ހިދާޔަތާއި އަލިކަން ލިބިގެންވާ الله ގެ ފޮތެވެ. އެކަމުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެން އެއިން ފިލާވަޅެއް ނަގާ މީހަކު ރަނގަޅު މަގުގައި ވާނެއެވެ. އަދި އެއީ ގޯހެއް ކަމަށް ދެކޭ މީހަކު ދެން އޭނާ މަގުފުރެދިގެން ދާނެއެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން ބައްކަރު ބިން އާރް ރައްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ޙަސަން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އެއީ އިބްނު އިބްރާހީމް [ސަޢީދު] އިން އެއީ އިބްނު މަސްރޫޤް [ޔާޒީދު ބިން ހަޔާން] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން ޢަރުޤާމް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެމެން ޒައިދު ބިން އަރްޤާމްއާ ބައްދަލުކޮށް، ދެން އަހަރެމެން ބުނީމެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނަށް އެތައް ހެޔޮ ޢަމަލުތަކެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ. ތިބާ الله ގެ ރަސޫލާއާ ބައްދަލުވެ، އޭނާގެ ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރި... އަދި މިހެންގޮސް އަބޫ ހަޔާންގެ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިންނެވެ. އެއީ ހަމަ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަފުޅެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭގެތެރެއިން އެއްކަމަކީ ޤުރުއާން، އޭގެ އިރުޝާދަށް ތަބާވާ މީހަކަށް ހިދާޔަތު ލިބޭނެއެވެ. އަދި އެ ދޫކޮށްލާ މީހަކު މަގުފުރެދިގެންދާނެއެވެ'. އަދި ހަމައެހެންމެ އޭގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ މި ލަފުޒުތަކެވެ؛ ދެން އަޅުގަނޑުމެން ސުވާލުކުރީމެވެ؛ އޭނާގެ އަނބިން ނޫން އޭނާގެ ގޭގެ މީހުންނަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ ނޫން، الله ގެ ޙަޟްރަތުން، ހަމަކަށަވަރުން އަނބިމީހާއަށް ހުރިހާ ވަގުތެއްގައިވެސް ފިރިމީހާއާއި އެކު އުޅެވޭނެއެވެ. އެކަމަކު ދެން އޭނާއަށް ވަރި ކުރެވޭނީ އެންމެ ފަހުން އޭނާގެ ބައްޕައާއި އޭނާގެ ރައްޔިތުންނާ ގާތަށް އެނބުރި އަންނަންދެންނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ގޭބިސީން ދޭހަވަނީ، އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅުގެ މީހުން އެމީހުންނަށް ޒަކާތް ލިބުން ޙަރާމްވެގެންވާ މީހުންނެވެ'.