Hadith Representative
Malaikat jibril turun lalu mengimami Nabi shalat
Imam Tirmidzi : 138حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ހަންނަދު ބިން އަސް ސާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ އަޒް ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލްޙަރީޘް ބިން އައްޔަސީ ބިން އަބޫ ރަބީޢަތް] ގެ އަރިހުން [ޙަކީމް ބިން ޙަކީމް] ގެ އަރިހުން - އެއީ އިބްނު ޢައްބާދު ބިން ޙުނައިފް - އަޅުގަނޑަށް [ނަފީޢު ބިން ޖުބައިރު ބިން މުޘީމް] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޢައްބާސް] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ޤަބްރީލްއެވެ ޢަލައިޙީސް ސަލާމް އެއްފަހަރަކު އަހަރެން ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ކަޢުބާގެ ކައިރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޛުޙްރު ނަމާދު ކުރީ ސެންޑަލްގެ ތަރިފަދަ ހިޔަނިތަކެއް ފަދައިންނެވެ. ދެން ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރީ ކަންކަމުގެ ހިޔަނި ޙަޤީޤީ އެއްޗެއް ފަދައިންނެވެ. ދެން އޭނާ މަޣްރިބް ނަމާދު ކުރީ އިރު އޮއްސުމުން ރޯދަ ހިފައިގެން ތިބި މީހުން ރޯދަ ވީއްލުމުންނެވެ. ދެން އޭނާ އިޝާ ނަމާދު ކުރީ އުޑުމަތީގައި ހުރި ރަތްކުލަ ފިލައިގެން ދިއުމުންނެވެ. އެއަށްފަހު ފަތިސްވެ ރޯދަވެރިޔާއަށް ކެއުން ޙަރާމްވުމުން ސުބޫހު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް މެންދުރު ނަމާދު ކުރީ، ޙަޤީޤަތުގައި ކަމެއް އޮތް ގޮތަށް ރިފްލެކްޓްކޮށް، ހަމަ އިއްޔެގެ މެންދުރު ނަމާދުގެ ވަގުތަށެވެ. ދެން ކޮންމެ އެއްޗެއްގެ ސޫރަ އަސްލު އެއްޗެއްގެ ދެގުނަ ބޮޑުވުމުން މެންދުރު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދެން ކުރިއެކޭ އެއްފަދައިން މަޣްރިބް ނަމާދު، ދެން އެންމެ ފަހު އިޝާ ނަމާދު ކުރީ ރޭގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ނިމިގެންނެވެ. ދެން ފަތިސް ނަމާދު ކުރާނީ ބިމަށް އިރު އަރާ ވަގުތުގައެވެ. އެއަށްފަހު ޖިބްރީލް އަހަރެންނާ ދިމާއަށް އެނބުރިލަމުން ބުންޏެވެ؛ 'އޭ މުޙައްމަދު، މިއީ ކަލޭގެފާނުގެ ކުރިން ތިއްބެވި ނަބިއްޔުންގެ ވަގުތު ކަމަށާއި، ނަމާދުގެ ވަގުތަކީ މި ދެ ވަގުތުގެ ދެމެދުގައި ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި ބާބުގައި އަބޫ ހުރައިރާ، ބުރައިދާ، އަބޫ މޫސާ، އަބޫ މަސްއޫދު އަލް އަންސާރީ، އަބޫ ސަޢީދު، ޖާބިރު، ޢަމްރޫ ބިން ޙަޒްމް، އަލް ބަރާ އަދި އަނަސްގެ ރިވާޔަތްތައް ވެސް ވެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް ރިޕޯޓް ކުރެވިފައިވާ [އަޙްމަދު ބިން މޫސާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [ޢަބްދުالله ބިން އަލް މުބާރަކް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ [ޙުސައިން ބިން ޢަލީ ބިން ޙުސައިން] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް [ވަޙްބު ބިން ކައިސަން] އަށް [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިޕޯޓް ކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: ޖިބްރީލް އަހަރެން ގެންދެވީ...... ދެން މާނައާއެކު އިބްނު ޢައްބާސްގެ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިން ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޙަދީޘްފުޅުގައި 'އިއްޔެ ފަދައިން އަޞްރު ވަގުތަށް' ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙް ޣަރީބެވެ. އަދި އިބްނު ޢައްބާސްގެ ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙް ޙަދީޘެކެވެ. މުޙައްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ނަމާދު ވަގުތުތަކާ ބެހޭ އެންމެ ޞައްޙަ ތާރީޚަކީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ލިޔެފައިވާ ޖާބިރު ޙަދީޘެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'ނަމާދު ވަގުތުތަކާ ބެހޭ ޖާބިރު ޙަދީޘް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [ޢަޘާ ބިން އަބޫ ރަބާޙް] އަދި [ޢަމްރޫ ބިން ދީނާރު] އަދި [އަބޫއަޒް ޒުބައިރު] [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ.