Hadith Representative
Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud
Imam Muslim : 269و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
[سۇۋايد بىن سەئىد] ماڭا سۆزلەپ بەردى، ئۇ مۇنداق دېدى: [ھەفس بىن مەيسەرە] ماڭا [زەيد بىن ئەسلەمدىن] [ئاتا بىن ياسىردىن] [ئەبۇ سەئىد ئەلخۇدرى] دىن نەقىل كەلتۈردى: رەسۇلۇللاھنىڭ دەۋرىدىكى بىر توپ كىشىلەر: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! قىيامەت كۈنى پەرۋەردىگارىمىزنى كۆرەلەمدۇق؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋابەن: «سىلەر بۇلۇتسىز ئوچۇق كۈندە قۇياشنى كۆرۈش ئۈچۈن يۈگۈرەيسىلەرمۇ؟» دېدى. ئۇلار: «ياق، ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى» دېدى. ئاندىن ئۇ: «سىلەر بۇلۇتسىز تولۇن ئاي كېچىسىدە ئاينى كۆرۈش ئۈچۈن يۈگۈرەيسىلەرمۇ؟» دېدى. ئۇلار: «ياق» دېدى. ئاندىن ئۇ: «سىلەر پەرۋەردىگارىڭلارنى كۆرۈش ئۈچۈن يۈگۈرمەيسىلەر، پەقەت ئىككىسىنىڭ بىرىنى كۆرۈش ئۈچۈن يۈگۈرمىگەندەك يۈگۈرەيسىلەر» دېدى. قىيامەت كۈنى بىر چاقىرىقچى: «ھەر بىر قەۋم ئىلگىرى ئىبادەت قىلغان نەرسىلىرىگە ئەگىشسۇن» دەپ توۋلايدۇ، بۇ چاغدا ھېچكىم ئاللاھتىن باشقا بۇت ۋە ھەيكەل شەكلىدە ئىبادەت قىلمايدۇ، ئۇلار دوزاخقا چۈشۈپ كېتىدۇ، ئاللاھقا ئىبادەت قىلغانلاردىن باشقا ھېچكىم قالمايدۇ، ياخشى ۋە يامان كىشىلەر ۋە قالغان ئەھلى كىتابتىن باشقا ھېچكىم قالمايدۇ، ئاندىن يەھۇدىيلار چاقىرىلىپ، ئۇلاردىن: «سىلەر نېمىگە ئىبادەت قىلاتتىڭلار؟» دەپ سورالغان. ئۇلار: «بىز ئاللاھنىڭ ئوغلى ئۇزەيرغا ئىبادەت قىلاتتىك» دەپ جاۋاب بەرگەن. ئاندىن: «سىلەر يالغان سۆزلىدىڭلار، ئاللاھ ئايال ۋە بالا ياراتمىغان. ئۇنداقتا سىلەر نېمە ئىستەيسىلەر؟» دەپ سورالغان. ئۇلار: «بىز ئۇسسۇزلۇققا چۆمدۇق، ئى پەرۋەردىگارىمىز، بىزگە سۇ بەر» دەپ جاۋاب بەرگەن. ئاندىن ئۇلارغا ئۇسسۇزلۇقىنى قاندۇرىدىغان بىر نەرسىگە ئىشارەت قىلىنغان، ئاندىن ئۇلار دوزاخقا ئېلىپ بېرىلغان، گويا بىر سېراج بىلەن بىر-بىرىگە سوقۇلغاندەك، ئاندىن ئۇلار دوزاخقا چۈشۈپ كەتكەندەك. ئاندىن خىرىستىيانلار چاقىرىلىپ، ئۇلاردىن: «سىلەر نېمىگە ئىبادەت قىلاتتىڭلار؟» دەپ سورالغان. ئۇلار: «بىز ئاللاھنىڭ ئوغلى مەسىھكە ئىبادەت قىلاتتىك» دەپ جاۋاب بەرگەن. ئاندىن ئۇلارغا: «سىلەر يالغان سۆزلىدىڭلار. ئاللاھ ئايال ۋە بالا ئالمايدۇ» دېيىلىدۇ. ئۇلارغا: «سىلەر نېمە ئىستەيسىلەر؟» دېيىلىدۇ. ئۇلار: «بىز ئۇسسۇزلۇققا چۆمدۇق، ئى پەرۋەردىگارىمىز! بىزگە سۇ بەرگىن» دەيدۇ. ئاللاھ: «ئاندىن ئۇلارغا: «ئىچمەمسىلەر؟» دەپ ئىشارەت قىلىنىدۇ. ئۇلار دوزاخقا خۇددى بىر سارابقا ئوخشاش توپلىنىدۇ، ئۇلارنىڭ بەزىلىرى بىر-بىرىگە سوقۇلۇپ، ئاندىن ئۇنىڭغا چۈشۈپ كېتىدۇ، ئاندىن ئاللاھقا ئىبادەت قىلغۇچىلاردىن باشقا ھېچكىم قالمايدۇ، پەقەت ياخشىلار ۋە كەمبەغەللەر ئارىسىدىن. ئاندىن ئاللاھ ئۇلارغا كۆرەلەيدىغان ئەڭ يېنىك شەكىلدە كېلىدۇ. ئاللاھ: «ھەر بىر مىللەت ئۆزلىرى ئىبادەت قىلغان نەرسىگە ئەگىشىۋاتقاندا، سىلەر نېمىنى ساقلاۋاتىسىلەر؟» دەيدۇ. ئۇلار: «ئى پەرۋەردىگارىمىز! بىز بۇ دۇنيادىكى كىشىلەردىن ئېھتىياجلىق بولغان نەرسىگە ئېھتىياجلىق بولغاندا، ئۇلاردىن ئايرىلىپ قالدۇق، ئەمما ئۇلارنى دوست تۇتمىدۇق» دەيدۇ. ئاندىن ئاللاھ: «مەن سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار» دەيدۇ. ئۇلار: «مەن سىلەردىن ئاللاھقا پاناھلىنىمەن، بىز ئاللاھقا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەيمىز» دەيدۇ. ئۇلار بۇنى ئىككى ياكى ئۈچ قېتىم ئېيتتى، شۇڭا بەزىلىرى دېگۈدەك ئارقىسىغا بۇرۇلۇپ كەتتى، ئاندىن ئاللاھ: «سىلەر بىلەن ئۇنىڭ ئوتتۇرىسىدا ئۇلارنى تونۇيدىغان بىرەر ئالامەت بارمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇلار: «ھەئە» دەپ جاۋاب بەردى. ئاندىن ئۇنىڭ موزاي سۈرىتى ئاشكارىلاندى، شۇڭا ئاللاھ ئۇنىڭغا سەجدە قىلىشقا رۇخسەت قىلمىغان بولسا، ئۆزىدىن چىن دىلىدىن ئاللاھقا سەجدە قىلغان ھېچكىم قالمىدى. ئاللاھ ئۇنىڭ دۈمبىسىنى بىر قاتلىمىغا ئايلاندۇرمىغان بولسا، نەپسى ۋە رىيا سەۋەبىدىن سەجدە قىلغان ھېچكىم قالمىدى، ھەر قېتىم سەجدە قىلماقچى بولغاندا بوينىنىڭ ئارقىسىغا يىقىلدى. ئاندىن ئۇلار باشلىرىنى كۆتۈردى، ئاللاھ ئۇلار تۇنجى قېتىم كۆرەلەيدىغان شەكىلگە ئۆزگەردى، ئاللاھ: «مەن سېنىڭ پەرۋەردىگارىمىز» دېدى. شۇڭا ئۇلار: «سەن بىزنىڭ پەرۋەردىگارىمىزسەن» دېدى. ئاندىن دوزاخنىڭ ئۈستىگە بىر كۆۋرۈك سېلىندى، شۇ ۋاقىتتا شاپائەت قىلىندى، ئۇلار: «ئى ئاللاھ، قۇتقۇز، قۇتقۇز» دەپ پىچىرلىدى. بىرسى سورىدى: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، بۇ كۆۋرۈك نېمە؟» دەپ جاۋاب بەردى. «سىيرىلىپ كېتىدىغان بىر يەر، تۆمۈر قىرغۇچ، تۆمۈر ئىلمەك ۋە تىكەنلىك دەرەخلەردىن ياسالغان تۆمۈر تىكەنلەر بار. ئاندىن مۆمىنلەر ئۇ يەردىن كۆزنى يۇمۇپ ئاچقۇچە، چاقماقتەك، شامالدەك، قۇشلاردەك، چاپقان ئاتلاردەك ۋە مىنگەن ھايۋانلاردەك ئۆتىدۇ. ئاندىن مۇسۇلمانلار قۇتقۇزۇلىدۇ، بەزىلىرى پارچىلىنىپ كېچىكىپ قالىدۇ، بەزىلىرى دوزاخقا تاشلىنىدۇ. شۇڭا مۆمىنلەر دوزاختىن قۇتۇلغاندا، جېنىم قولىدا بولغان زات بىلەن قەسەمكى، سىلەرنىڭ ھېچقايسىڭلار دوزاختىكى قېرىنداشلىرى ئۈچۈن قىيامەت كۈنى ئاللاھتىن ھەقنى تەلەپ قىلىشتا قەتئىيلىك بىلەن دۇئا قىلمايدۇ، ئۇلار: ئى پەرۋەردىگارىمىز، ئۇلار ھەمىشە بىز بىلەن بىللە روزا تۇتىدۇ، بىز بىلەن بىللە ناماز ئوقۇيدۇ ۋە بىز بىلەن بىللە ھەج قىلىدۇ» دەپ توۋلايدۇ. شۇڭا ئۇلارغا: «سىلەر تونۇيدىغان كىشىلەرنى چىقىرىڭلار» دېيىلدى. شۇڭا ئۇلارنىڭ قىياپىتى قاراڭغۇ بولۇپ، دوزاخ ئوتىدا كۆيدۈرۈلدى، ئاندىن ئۇلار نۇرغۇن كىشىلەرنى ئېلىپ چىقتى، ئۇلارنىڭ بوينىنىڭ ئوتتۇرىسىغىچە ۋە تىزلىرىغىچە دوزاخ تەرىپىدىن يېيىلدى. ئاندىن ئۇلار: «ئى پەرۋەردىگارىم، سەن بىزگە بۇيرۇغان ھېچكىم بىلەن قالمىدۇق» دېدى. ئاندىن ئاللاھ: «قايتىپ بارىڭلار، ئاندىن قەلبىدە بىر دىنار ئېغىرلىقتىكى ياخشى ئىشلارنى تاپقانلارنىڭ ھەممىسىنى ئېلىڭلار». ئۇلار نۇرغۇن پۇلنى ئېلىپ چىقىپ كەتتى، ئاندىن: «ئى پەرۋەردىگارىمىز، سەن بىزگە بۇيرۇغان كىشىلەرنى بىز ئۇنىڭ ئىچىدە قالدۇرمىدۇق» دېدى. ئاندىن ئاللاھ: «قايتىپ بارىڭلار، ئاندىن قەلبىدە يېرىم دىنارلىق ياخشى ئىشلارنى تاپقانلارنىڭ ھەممىسىنى بىز ئۇنىڭ ئىچىدە قالدۇرمىدۇق» دېدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار نۇرغۇن پۇل خەجلىدى. ئاندىن ئۇلار يەنە: «ئى پەرۋەردىگارىمىز، سەن بىزگە بۇيرۇغان كىشىلەرنى بىز ئۇنىڭ ئىچىدە قالدۇرمىدۇق» دېدى. ئاندىن ئاللاھ: «قايتىپ بارىڭلار، ئاندىن قەلبىدە بىر دان دانىسىدەك ياخشى ئىشلارنى تاپقانلارنىڭ ھەممىسىنى ئېلىڭلار» دېدى. شۇڭا ئۇلار يەنە نۇرغۇن پۇلنى ئېلىپ چىقتى. ئاندىن ئۇلار: «ئى پەرۋەردىگارىمىز، بىز ئۇنىڭ ئىچىدە ھېچقانداق ياخشىلىقنى قالدۇرمىدۇق» دېدى. ئەبۇ سەئىد ئەل خۇدرى مۇنداق دېگەن: «ئەگەر بۇ ھەدىسكە ئىشەنمىسىڭىز، بۇ ئايەتنى ئوقۇپ بېقىڭ: «ھەقىقەتەن، ئاللاھ ھېچكىمگە زەررە قەدەر زۇلۇم قىلمايدۇ، ئەگەر زەررەدەك چوڭ بىر ياخشىلىق بولسا، ئاللاھ ئۇنى كۆپەيتىپ، ئۆز تەرىپىدىن كاتتا مۇكاپات بېرىدۇ». - نىسا: 40-. ئاندىن ئاللاھ مۇنداق دېدى: «پەرىشتىلەر، پەيغەمبەرلەر ۋە مۆمىنلەر شاپائەت قىلدى، شاپائەت قىلمىغانلار رەھىمدىلدۇر». ئاندىن ئاللاھ دوزاخنىڭ چوڭقۇرلىقىدىن بىر قولنى تارتتى، ئۇنىڭ ئىچىدىن ئاللاھ ھېچقانداق ياخشىلىق قىلمىغان بىر قەۋمنى چىقاردى، ئۇلار ئاللىقاچان قارا كۆمۈرگە ئوخشاش شەكىلدە ئىدى. ئاندىن ئاللاھ ئۇلارنى جەننەتنىڭ ئالدىدىكى دەرياغا تاشلىدى، بۇ دەريا ھاياتلىق دەرياسى دەپ ئاتىلىدۇ. ئاندىن ئۇلار دەريادىن دەريا ئېقىنىدا ئۆسكەن ئۇرۇقلارغا ئوخشاش چىقىدۇ، ئۇلارنىڭ تاشلارغا ياكى دەرەخلەرگە قاراپ ئۆسكەنلىكىنى كۆرمەمسىز؟ ئاندىن ئۇرۇقلارغا ئوخشاش ئۆسكەنلىرى سېرىق ۋە يېشىل رەڭدە بولىدۇ، سايىدىكىلىرى ئاق بولىدۇ». ئاندىن ساھابىلار: «گۆيا بەدەۋىيلەر رايونىدا پادا بېقىۋاتقاندەكمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «ئۇلار مەرۋايىتقا ئوخشاش چىقىپ كەلدى، تىزلىرىدا ئاسمان ئەھلى تونۇيدىغان ئۈزۈكلەر بار ئىدى. ئۇلار ئاللاھ ئۇلارنى ئازاد قىلىپ، ھېچقانداق ياخشىلىق ياكى مېھرىبانلىق كۆرسەتمەي جەننەتكە كىرگۈزدى. ئاندىن ئاللاھ: «جەننەتكە كىرىڭلار. نېمىنى كۆرسەڭلار، شۇنى ئالىسىلەر» دېدى. ئۇلار: «ئى پەرۋەردىگارىمىز، سەن بىزگە يەر يۈزىدىكى ھېچقانداق ئادەمگە بەرمىگەن نەرسىنى بەردىڭ» دەپ جاۋاب بەردى. ئاندىن ئاللاھ: «ئەمەلىيەتتە، بىز ساڭا تەييارلىغان نەرسىلەر بۇنىڭدىنمۇ ياخشى» دېدى. ئۇلار يەنە: «ئى پەرۋەردىگارىمىز، بۇنىڭدىنمۇ ياخشى نېمە بار؟» دېدى. ئاللاھ: «ئى رەببىم، ساڭا ھەرگىز غەزەپلەنمەيمەن» دېدى. مۇسلىم: «مەن [ئىسا بىن ھەمماد زۇغبە ئەل مىشرى] نىڭ ئالدىدا شاپائەت توغرىسىدا بۇ ھەدىسنى ئوقۇدۇم» دېدى. مەن ئۇنىڭغا: «مەن سىزدىن بۇ ھەدىسنى يەتكۈزدۈم، سىز [لەيت بىن سەئد] دىن [خالىد بىن يەزىد] دىن [سەئد بىن ئەبۇ ھىلال] دىن [زەيد بىن ئەسلەم] دىن [ئەسە بىن يەسار] دىن [ئەبۇ سەئد ئەلخۇدرى] نىڭ: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، پەرۋەردىگارىمىزنى كۆرەلەمدۇق؟» دېگەنلىكىنى ئاڭلىغان ئىدىم. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام جاۋابەن: «ئاچىق كۈندە قۇياشقا قاراشتا بىرەر خەۋپ بارمۇ؟» دەپ سورىدى. بىز: «ياق» دەپ جاۋاب بەردۇق. ئاندىن مەن بۇ ھەدىسنى تۈگىگىچە داۋاملاشتۇردۇم. بۇ ھەدىس ھەفش بىن مەيسەرەنىڭ ھەدىسىگە ئوخشايدۇ» دېدى. ئۇ سۆزىدىن كېيىن: «ھېچقانداق ئەمەل ياكى ياخشىلىقسىز» دېدى. ئاندىن ئۇلارغا: «سىلەر كۆرگەن ۋە ئۇنىڭ بىلەن ئوخشاش بولغان نەرسە سىلەر ئۈچۈن» دېيىلدى. ئەبۇ سەئد: «ماڭا كۆۋرۈكلەرنىڭ چاچتىن كىچىك، قىلىچتىن ئۆتكۈر ئىكەنلىكى كەلدى» دېدى. لەيس ھەدىسىدە ھېچقانداق تەھرىر يوق: «ئۇلار: 'ئى پەرۋەردىگارىمىز، سەن بىزگە دۇنيادا ھېچكىمگە بېرىلمىگەن نەرسىنى بەردىڭ' دېدى. ئۇنىڭدىن كېيىنكى جۈملە. ئىسا بىن ھەمماد قوشۇلدى». بىزگە [ئەبۇ بەكر بىن ئەبۇ سەيبە] بىزگە [جەئفەر بىن ئەۋن] بىزگە [ھىسيام بىن سەئد] بىزگە [زەيد بىن ئەسلەم] نىڭ ئىككىنچى ئىسناد بىلەن ئوخشاش ئىكەنلىكى، ھەفش بىن مەيسەرەنىڭ ھەدىسىگە ئوخشاش، ئەڭ ئاخىرقى جۈملەگىچە قوشۇش ۋە ئازايتىش بار».