Hadith Representative
Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud
Imam Muslim : 269و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
A y’a fɔ n ye [Suwaid bin Sa’id] a ko, a y’a fɔ n ye [Hafsh bin Maisarah] ka bɔ [Zaid bin Aslam] ka bɔ [‘Atha’ bin Yasar] ka bɔ [Abu Sa’id Al Khudri] la ko mɔgɔ kulu dɔ tun be Rasulullah ka wagati la, u y’a ɲininga ko: ‘E Rasulullah! Yala an bena an ka Rabi ye sukununi loon na wa?’ A y’a jaabi ko: ‘Yala i be jijalibaw kɛra walisa ka tile ye loon min na, sankaba tɛ yen wa?’ U y’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn, Ala ka ciden’. A ko: ‘Yala i be jijalibaw kɛra ka kalo ye kalo dafanin suu la, sankaba tɛ yɔrɔ min na wa?’ O ko: «Ɔn ɔn.» O kɔ, a ko: ‘I t’i yɛrɛ ɲiningara k’i ka Rab ye, nka i n’a fɔ i t’i yɛrɛ ɲiningara k’u fila si ye. Lakunbalon na, welebaga dɔ bena pɛrɛn ko ‘Mɔgɔw bɛɛ ka tugu u tun be min bato fɔlɔ la’, fɔɔ mɔgɔ si tɛna Ala wɛrɛ bato ni boliw ni jaaw cogoya ye nka u bena ben jahanama kɔnɔ, fɔɔ mɔgɔ si tɛna to fɔɔ minw be Ala bato; mɔgɔɲumanw ni mɔgɔjuguw bɛɛ, ani kitabu mɔgɔw tɔw, o kɔ, Yahutuw welera ka o ɲininka ko: «Aw tun bɛ mun le bato fɔlɔ? ’ U y’a jaabi ko: ‘An tun be Ala dencɛ Uzayiri bato’. O kɔ, a fɔra ko: ‘I ye ngalon tigɛ, Ala ma musow ni denw dan. O tuma na, i be mun le fɛ? ’ U y’a jaabi ko: ‘Minɔgɔ b’an na, an Matigi, o la, i ka ji di an ma’. O kɔ, u y’u tagamasiɲɛ yira fɛɛn dɔ la min b’a to u b’u ka minnɔgɔ faga, o kɔ, u y’u bila jahanama kɔnɔ, i n’a fɔ nɛgɛrifɛn dɔ lo y’u bila, dɔw ye dɔw bugɔ, o kɔ, u benna jahanama kɔnɔ’. O kɔ, u ye kerecɛnw weele, u y’u ɲininga ko: ‘Aw tun be mun lo bato? ’ u y’a jaabi ko: ‘An tun be Ala dencɛ Masiya bato’. O kɔ, a fɔra o ye ko: ‹Aw ka faninya tigɛ. Ala tɛ musow ni denmisɛnw bɔsi u la’. O ra, o k’a fɔ o ye ko: ‹Aw bɛ mun le fɛ? ’ U y’a jaabi ko: ‘Minɔgɔ b’an na, an Matigi, jii di an ma’. A ko: ‘O kɔ, u y’o yira u la. ‘Aw kana minni kɛ’. u lajɛnna Jahannam jahanama kɔnɔ, i n’a fɔ jahanama ye fɛn ye min be dɔw bugɔ yɔrɔ min na, o kɔ, u benna jahanama kɔnɔ, fɔɔ mɔgɔ si ma to fɔɔ minw be Ala bato ka bɔ mɔgɔɲumanw ni fantanw cɛma. O kɔ, Ala nana u fɛ cogo nɔgɔman na, u tun be se ka min ye. Ala ko; «Aw bɛ mun le makɔnɔna, hali ni kafo bɛɛ bɛ tugu o ta batoli kɔ?» O ko; "E an ka Rabb, an b'an yɛrɛ bɔ diɲɛ mɔgɔw la tuma min na an mako be min na u fɛ, nka an tɛ teriw ye n'u ye." O la, Ala ko; «Ne le ye aw ta karamɔgɔ ye.» O ko ten; «Ne be n yɛrɛ tanga Ala ma ka bɔ i fɛ, an tɛna foyi fara Ala kan.» U y’o fɔ siɲɛ fila, siɲɛ saba, fɔɔ dɔw tun be ɲini ka yɛlɛma, o kɔ, Ala y’a ɲininga; «Yala tagamasiyɛn dɔ bɛ aw ni ale cɛ, aw bɛ se k’a lɔn min fɛ wa?» o ka o jaabi; "Ɔnhɔn" o tuma na, a ka misiden jira, o la, mɔgɔ si ma to min tun ye sujudu kɛ Ala ye fɔlɔ ka bɔ a yɛrɛ kɔnɔ -ni kɔnɔnajɛ la- fo ni Ala y'a to a ka sujudu kɛ. Ani mɔgɔ si tɛ to min tun be sujudu kɛ fɔlɔ la ego ni riya` kosɔn fo ni Ala y’a kɔ kɛ yɔrɔ kelen ye, tuma o tuma n’a tun b’a fɛ ka sujudu kɛ a tun be ben a kan kɔfɛ. O kɔ, u y'u kuun kɔrɔta ani Ala tun yɛlɛmana ka kɛ cogoya dɔ ye, u tun be se ka min ye siɲɛ fɔlɔ, Ala ko: v "Ne ye aw ka Rabb ye." O ko ten; “E lo ye an ka Rabi ye.” O kɔ, pɔn dɔ tun yɛlɛla Jahannam kan, delili kɛra o wagati ra, o tun bɛ ŋunuŋunu; «E Ala, kisi, kisi.» Mɔgɔ dɔ y’a ɲininga; ‘E Ala ka ciden, . o ponti ye mun le ye?» a ka o jaabi; «Yɔrɔ nɔgɔnin min be se ka sɔgɔ, nɛgɛkuruw, nɛgɛkuruw ani nɛgɛkuruw be yen minw dilanna ni ŋaniyiriw ye. O tuma na, lanabagaw bena tɛmɛ i n’a fɔ ɲaa yɛlɛtɔ, i n’a fɔ sanpɛrɛn, i n’a fɔ fɔɲɔ, i n’a fɔ kɔnɔw, i n’a fɔ soow minw be bolila ka taga, ani i n’a fɔ bɛgɛnw minw be bolila ka taga. O la, silamɛ dɔw bena kisi, dɔw bena tigɛtigɛ ani dɔw bena fili jahanama kɔnɔ. O la, ni lanabagaw bɔra jahanama kɔnɔ, o tuma na, ne niin be min bolo, aw kelen tɛna jija ten k’a ɲini Ala fɛ a ka al-right ɲini kiti loon na a balimaw n’a balimamusow ye minw be jahanama kɔnɔ, u bena kule; E an ka Rabb, u be sunɔgɔ n’an ye tuma bɛɛ, ka delili kɛ n’an ye ani ka hiji kɛ n’an ye.” A fɔra o ye ten; «I be mɔgɔ minw lɔn, i k'olu bɔ yen.» O la, u ka cogoyaw tun ye fiman ye bari jahanama tasuma y’u yiran, o kɔ, u ye mɔgɔ caaman bɔ jahanama fɛ minw dumu fɔɔ ka taga se u misidenw cɛmancɛ ma fɔɔ ka taga se u gɛrɛfɛ. O kɔ, o ko; «E, Matigi Ala, i ka min fɔ an ye, an tɛ to ni mɔgɔ si ye tuun.» O kɔ, Ala ko; «Aw ye kɔsegi, o tuma na, aw ye mɔgɔ o mɔgɔ sɔrɔ a dusukun na kɛwale ɲumanw na, minw girinya be se dinaari kelen ma, aw k'a bɔ yen.» U ye wari caaman bɔ, o kɔ, u ko; «E an ka Rabb, i ye mɔgɔ min ci an ma, an ma mɔgɔ si to yen.» O kɔ, Ala ko; «Aw ka kɔsegi, o tuma na, mɔgɔ o mɔgɔ ka ɲumanya sɔrɔ a dusukun na, min ka kan ni dinaari tilancɛ ye, o tigi k’a bɔ.» O kama, u ye wari caaman sara. O kɔ, o ko tuun; «E an ka Rabbi, i ye mɔgɔ min ci an ma, an ma mɔgɔ si to yen.» O kɔ, Ala ko; «Kɔsegi, o tuma na, i ye mɔgɔ o mɔgɔ sɔrɔ a dusukun na, a ka ɲi i n’a fɔ ɲɔkisɛ, i k’a bɔ.» O kama, u ye wari caaman sara tugun. O kɔ, o ko; «E an ka Rabbi, an ma foyi ɲuman to a kɔnɔ fiyo.» Abu Sa’id al Khudri ko: ‘N’aw ma la nin hadisi la, aw k’a ɲini ka ayata nin kalan: -Tiɲɛ na, Ala tɛ mɔgɔ si tɔɔrɔ hali ni zarra ye, ni ɲumanya dɔ be yen min ka bon ni zarra ye, siga t’a la, Ala bena o caya, ka saraba di a ma.- -Qs. Nisa: 40-. Ala y’a fɔ o kɔ ko: ‘Mɛlɛkɛw, kiraw ani lanabagaw ye delili kɛ, sisan, minw ma delili kɛ, olu lo ye makaribaga ye.’ O kɔ, Ala ye bolo dɔ minɛ ka bɔ jahanama kɔnɔ, o kɔnɔna na, Ala ye jama dɔ bɔ min ma ɲuman foyi kɛ, u tun be i n’a fɔ mugu finman ka ban. O kɔ, Ala y’u fili sankolo ɲɛfɛ baji la min be weele ko ɲɛnamaya baji. U be bɔ baji kɔnɔ o kɔfɛ i n’a fɔ dannifɛn minw be falen baji jii la, i t’u ye u be falenna -ka yɛlɛma- faraw kan walima yiriw kan ka -tile yeelen kɔ. O kɔ, minw - minw be falen i n’a fɔ dannifɛnw - u kulɛri be kɛ nɛrɛmuguman ni binkɛnɛman ye, minw be dibi la, olu bena kɛ nɛrɛmuguman ye’. O kɔ, teriw y’a ɲininga ko: ‘I n’a fɔ i be sagadɛndɛla beduinw ka yɔrɔ dɔ la wa?’ A y’a fɔ tugun ko: ‘O kɔ, u bɔra i n’a fɔ nɛgɛ, k’a sɔrɔ nɛgɛkunbɛnnanw tun b’u gɛrɛfɛ sankolo mɔgɔw tun be se k’u lɔn. Ani, o ye mɔgɔw ye, Ala ye minw hɔɔrɔnya k’u bila sankolo la, k’a sɔrɔ u ma ɲumanya wala ɲumanya kɛ fiyo. Ala ko: ‘I ka don alijɛnɛ kɔnɔ. I be min ye, o lo bena sɔrɔ i fɛ’. U y’a jaabi ko: ‘E an ka Rabbi, tiɲɛn na, i ye fɛɛn dɔ di an ma, i ma deli ka min di an ma . jɛgɛ di dugukolo mɔgɔw bɛɛ ma’. Ala ko: '-Tiɲɛ na- an ye min labɛn aw ye, o ka fisa ni nin bɛɛ ye'. U y’a fɔ tugun ko: ‘E, Rabi, mun le ka fisa ni nin bɛɛ ye!’ Ala y’a jaabi ko: ‘Ne ka diyanye, ne tɛna dimi i kɔrɔ abada’. Silamɛ ko: ‘Ne ye nin hadisi kalan [Isa bin Hamadu Zughba al Mishri] ɲɛfɛ, ka ɲɛsin delili koo ma. N y’a fɔ a ye ko: ‘N be nin hadisi lase i ma, i y’a mɛn [Laits bin Sa’d] fɛ ka bɔ [Khalid bin Yazid] fɛ ka bɔ [Sa’id bin Abu Hilal] fɛ ka bɔ [Zaid bin Aslam] fɛ ka bɔ [Atha bin Yasar] fɛ ka bɔ [Abu Sa’id Al Khudri] fɛ ko a ko: ‘E Rabb an ka ciden? Rasulullah Sallalam y’a ɲininga a ka jaabi la ko: ‘Yala farati dɔ b’i la n’i be tile filɛ tile gwɛnin na wa?’ an bɛ o jaabi; 'Ayi'. O kɔ, n’ ye hadisi taga ɲɛ fɔɔ a ka ban. O hadisi be i n’a fɔ Hafsi bin Maisarah’ ka hadisi. A y’a fara a kan a ka kumaw kɔ ko: ‘Wale wala ɲumanya si tɛ yen’. O kɔ, a fɔra u ye ko: ‘Aw ye min ye, o kɛra ten n’a ye’. Abu Sa’id ko, ‘a nana ne fɛ ko pɔnw ka dɔgɔ ni kunsigi ye, u ka ɲi ka tɛmɛ muruw kan’. Ani Laith hadith kɔnɔ, yɛlɛmani si tɛ yen: ‘U ko: ‘E an ka Rabb, i ye fɛɛn dɔ di an ma min ma di mɔgɔ si ma diɲɛ kɔnɔ’. Ani kumaden min fɔra o kɔ. Isa bin Hamadi sɔnna o ma’. A fɔra an ye ko [Abu Bakar bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Ja’far bin Aun] y’a fɔ an ye [Hisyam bin Sa’d] y’a fɔ an ye ko [Zaid bin Aslam] ye kelen ye ni isnad filanan ye i n’a fɔ Hafsh bin Maisarah ka hadisi, fɔɔ ka taga se kumaden labanw ma, ani’.