Hadith Representative
Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud
Imam Muslim : 269و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
དེ་ནས་ [སུ་ཝེ་ཌི་བྷིན་སའིཌ་] ཡིས་ང་ལ་གསུངས་དོན། ཁོས་བཤད་དོན། [ཧྥ་སི་བྷིན་མའེ་ས་རཱ་]ཡིས་ང་ལ་བཤད། [ཟའིཌ་བྷིན་ཨ་སི་ལམ་] ནས་དང་། than ['ཨ་ཐ་' བིན་ཡ་སར་]; [ཨ་བྷུ་སའིཌ་ཨལ་ཁུ་ཌི་རི་] ནས་དང་། དེ; རཱ་སུ་ལུ་ལ་(saw)ཡི་དུས་སུ་མི་ཚོགས་ཤིག་གིས་དྲིས་པ་ནི། ང་ཚོས་འཆི་བ་ནས་སླར་གསོན་པའི་ཉིན་མོར་ང་ཚོའི་གཙོ་བོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ལན་དུ་ 'ཁྱེད་རང་སྤྲིན་མེད་པའི་ཉིན་མོ་གསལ་པོ་ཞིག་ལ་ཉི་མ་མཐོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ།' ཁོང་ཚོས་ལན་དུ་ 'མ་རེད། ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧའི་སྐུ་ཚབ་ལགས།' དེ་ནས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས། 'ཁྱེད་རང་སྤྲིན་མེད་པའི་ཟླ་བ་ཚང་བའི་མཚན་མོར་ཟླ་བ་མཐོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ།' ཁོང་ཚོས་མ་རེད་ཅེས་བཤད། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཁྱེད་རང་གི་གཙོ་བོ་མཐོང་ཆེད་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། མཐའ་མའི་ཉིན་མོར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་མི་ཚང་མས་སྔོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་ཞེས་སྐད་ཆེན་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལྷ་སྐུ་དང་སྐུ་འདྲའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ལས་གཞན་ལ་ཕྱག་འཚལ་མི་ཐུབ་པར་ཁོང་ཚོ་དམྱལ་བར་ལྷུང་རྒྱུ་དང་། མི་བཟང་པོ་དང་མི་ངན་གཉིས་ཀ་དང་། ཁོང་ཚོས་ལན་དུ་ང་ཚོས་ཨ་ལཱ་ཧའི་བུ་ཨུ་ཛེ་ཡར་ལ་ཕྱག་འཚལ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་རྫུན་བཤད་པ་རེད། ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཨམ་སྲུ་དང་ཕྲུ་གུ་བཟོས་མེད། དེ་ནས་ཁྱེད་ལ་ག་རེ་དགོས་སམ། ཁོང་ཚོས་ལན་དུ་ 'ང་ཚོའི་གཙོ་བོ་ལགས། ང་ཚོ་ཁ་སྐོམ་པས་ང་ཚོར་ཆུ་ཞིག་གནང་རོགས་གནང་།' དེ་ནས་ཁོང་ཚོར་ཁ་སྐོམ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་བརྡ་སྟོན་བྱེད་པ་དང་དེ་ནས་ཁོང་ཚོ་དམྱལ་བར་འཁྲིད་པ་རེད། དེ་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་བོས་ནས་ཐོག་མར་གང་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། ང་ཚོས་སྔོན་ཆད་དཀོན་མཆོག་གི་སྲས་མཱ་ཤི་ཀ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཞེས་ལན་བཏབ། ཁྱོད་ཚོས་རྫུན་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པར་འགྱུར། ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཨམ་སྲུ་དང་ཕྲུ་གུ་འཕྲོག་མི་ཐུབ། ཁྱོད་ཚོར་ཅི་ཞིག་དགོས་ཞེས་སྨྲས་པར་འགྱུར། ཀྱེ་གཙོ་བོ་དཀོན་མཆོག་ང་ཚོ་སྐོམ་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པར་འགྱུར། ང་ཚོར་ཆུ་གཅིག་སྤྲོད་དང་།' དེ་ནས་ཁོང་ཚོར་ 'ཁྱེད་ལ་ཆང་འཐུང་མི་དགོས་སམ།' དེ་ནས་ཁོང་ཚོ་དམྱལ་བ་ནང་དུ་འཛོམས་ནས་དེ་ནི་མུན་ནག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གཞན་ལ་རྡུང་ནས་དེའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་དང་། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཁོང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པའི་རྣམ་པ་འོད་ཆེ་ཤོས་དེ་ཁོང་ཚོའི་མདུན་དུ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ "ཁྱེད་རང་ཚོས་ག་རེ་སྒུག་བཞིན་ཡོད་དམ། སྤྱི་ཚོགས་ཚང་མས་ཁོང་ཚོས་ཕྱག་འཚལ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་རྗེས་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།" ང་ཚོའི་གཙོ་བོ་ལགས། ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་འདིའི་མི་རྣམས་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོ་ཁོང་ཚོ་དང་ཁ་བྲལ་ཡོད་ཀྱང་། ང་ཚོ་ཁོང་ཚོ་དང་གྲོགས་པོ་མ་རེད། ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ "ང་ཁྱོད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།" དེ་དག་གིས་ "ངས་ཁྱེད་ཀྱི་མདུན་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་འཚོལ་གྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཨ་ལཱ་ཧ་ལ་གང་ཡང་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་ཀྱི་མིན།" དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་འདི་ལྟར་ཐེངས་གཉིས་གསུམ་བཤད་པས་ཁོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཕལ་ཆེར་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། "ཁྱེད་དང་ཁོང་གི་བར་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཚོན་རྟགས་གང་ཡང་ཡོད་དམ།" ཁོང་ཚོས་ལན་བཏབ། དེ་ནས་ཁོང་གི་ཕྲུ་གུ་དེ་མར་བཏང་བ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཁོང་ལ་མགོ་བོ་བསྒུར་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་མ་སྤྲད་ན། དེ་བཞིན་སྔོན་ཆད་རང་འདོད་དང་རི་ཡའི་དབང་གིས་མཆོད་པ་ཕུལ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་མེད་ཀྱང་། ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཁོང་གི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ལ་གུག་གུག་བཟོས་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་མགོ་ཡར་བཀྱགས་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཁོང་ཚོས་ཐོག་མར་མཐོང་ཐུབ་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ཡོད། དེ་བས་ཁོ་ཚོས་སྨྲས་པ། "ཁྱེད་ང་ཚོའི་རྦབ་ཡིན།" དེ་ནས་ཇ་ཧན་ནམ་གྱི་སྟེང་ལ་ཟམ་པ་ཞིག་བརྐྱངས་ནས་དེ་དུས་སྨོན་ལམ་འདེབས་མཁན་བྱུང་བ་དང་། ཁོང་ཚོས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་རེད། "ཀྱེ་དཀོན་མཆོག བདེ་འཇགས་བྱོས། མི་གཞན་ཞིག་གིས་དྲིས། 'ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧའི་སྐུ་ཚབ་ལགས། ཟམ་པ་དེ་གང་ཡིན་ནམ།' ཁོས་ལན་བཏབ། "འཁྱགས་ཤུད་བྱེད་སའི་ས་ཆ་འཁྱགས་ཤུར་ཤུར་ཤུར་ཤུར་ཤུར་ཤུར་ཤུར་ཤུར་ཡོད་ལ། དེར་ལྕགས་ཤུབས་དང་ལྕགས་སྒྲོག་དང་ཚེར་མ་ཤིང་ལས་བཟོས་པའི་ལྕགས་ཚེར་ཡོད།" དེ་ནས་དད་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་མིག་རྡེབ་ལྟར་དང་གློག་ལྟར་དང་རླུང་ལྟར་དང་བྱིའུ་ལྟར་དང་རྟ་རྒྱུག་བཞིན་པ་དང་སེམས་ཅན་བཞོན་པ་ལྟར་འགྲོ་བར་འགྱུར། དེར་བརྟེན་ཁ་ཆེ་བ་ཁ་ཤས་ཐར་པ་ཐོབ་རྒྱུ་དང་། ཁ་ཤས་གཅོད་རྒྱུ་དང་། ཁ་ཤས་དམྱལ་བར་བཏང་རྒྱུ་རེད། དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་ཚོ་དམྱལ་བ་ནས་གློད་པ་ན། དེ་ནས་ངའི་སེམས་དེ་ཁོང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་དེས་ཁྱེད་ཚོའི་ནང་ནས་མི་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་སྤུན་ཟླ་ཚོའི་ཆེད་དུ་འཆི་བ་ལས་སླར་གསོའི་ཉིན་མོར་ཨ་ལཱ་ཧ་ལ་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་པར་བརྩོན་འགྲུས་མི་བྱེད། དེ་ནས་ཁོང་ཚོར་"ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་མཁན་དེ་ཚོ་ཕྱིར་འཁྱེར་ཤོག" དེ་ནས་ཁོང་ཚོའི་གདོང་དེ་དམྱལ་བའི་མེ་ཡིས་བསྲེགས་ནས་ནག་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ "ཕྱིར་ལོག་ཤོག དེ་ནས་ཁྱེད་རང་གིས་ཁོང་གི་སེམས་ལ་དབྱིན་སྒོར་གཅིག་གི་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་བཟང་པོ་རྙེད་ན་དེ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས།" ཁོང་ཚོས་དངུལ་འབོར་ཆེན་པོ་བཏོན་ནས་དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་ "ཨོ་ང་ཚོའི་རྦབ་ལགས། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ "ཕྱིར་ལོག་ཤོག དེ་ནས་ཁྱེད་རང་གིས་ཁོང་གི་སེམས་ལ་དབྱིན་སྒོར་ཕྱེད་ཀའི་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་ཡག་པོ་ཞིག་རྙེད་ན་དེ་ཕྱིར་འཐེན་ཤོག" དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་དངུལ་འབོར་ཆེན་པོ་བཏོན་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ "ཕྱིར་ལོག་ཤོག དེ་ནས་ཁྱེད་རང་གིས་ཁོང་གི་སེམས་ནང་དུ་འབྲུ་རིགས་ལྟར་ཡག་པོ་ཡོད་མཁན་དེ་ཕྱིར་འཐེན་ཤོག" ཅེས་གསུངས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་དངུལ་འབོར་ཆེན་པོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། ང་ཚོའི་གཙོ་བོ་ལགས། ང་ཚོས་དེ་ལ་བཟང་པོ་གང་ཡང་བཞག་མེད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ཨ་བྷུ་སེ་ཌི་ཨལ་ཁུ་ཌི་རི་ཡིས་གསུངས་དོན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་ཧ་ཌི་སི་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ན། - -Qs. ཨན་ནི་ས་: ༤༠-. དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ 'མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། ལུང་སྟོན་པ། དད་པ་ཅན་ཚོས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཡོད། ད་ལྟ་སྨོན་ལམ་མ་རྒྱག་མཁན་དེ་ཚོ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཤོས་ཡིན།' དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་དམྱལ་བའི་གཏིང་ནས་ལག་པ་གཅིག་བླངས་ནས་དེའི་ནང་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མ་བྱས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་བཏོན་ནས་དེ་དག་རྡོ་སོལ་ནག་པོ་ལྟ་བུའི་བཟོ་ལྟ་ལྡན་པ་རེད། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཁོང་ཚོ་ལྷ་ཡུལ་གྱི་མདུན་གྱི་ཆུ་བོ་དེ་ལ་འཕངས་པ་དེ་ལ་མི་ཚེའི་ཆུ་བོ་ཟེར། དེ་ནས་ཁོང་ཚོ་ཆུ་བོའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་སོན་ལྟར་ཆུ་བོའི་ནང་ནས་ཐོན་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོ་རྡོ་རིང་དང་ཤིང་སྡོང་སྟེང་ལ་ཁྱབ་བཞིན་ཉི་མའི་འོད་ལྗང་ཁུ་བདའ་བཞིན་པ་མཐོང་མི་ཐུབ་བམ། གྲིབ་ནག་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་དཀར་པོ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་མུ་ཏིག་ལྟར་ཐོན་ནས་པུས་མོའི་སྟེང་ལ་ལྷ་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཛུབ་དཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོ་ནི་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་གློད་གྲོལ་བཏང་ནས་ལྷ་ཡུལ་དུ་བཏང་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཁྱེད་རང་ལྷ་ཡུལ་དུ་འཛུལ་ཤོག ཁྱོད་ཀྱིས་གང་མཐོང་བ་དེ་ཁྱོད་ལ་ཐོབ་རྒྱུ་རེད། ཁོང་ཚོས་ལན་དུ་ 'ང་ཚོའི་གཙོ་བོ། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མི་སུ་ལ་ཡང་མ་སྤྲད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་གནང་ཡོད་' ཅེས་ལན་བཏབ། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ '-དོན་དངོས་ཐོག ང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་དེ་འདི་དག་ལས་ཡག་པོ་ཡོད།' ཁོ་ཚོ བསྐྱར་དུ་བཤད། 'ཨོ་གཙོ་བོ་ལགས། འདི་ཚང་མ་ལས་ཡག་པོ་གང་ཡོད་དམ།' ངའི་དགའ་སྤྲོ། ངས་ཁྱེད་ལ་ནམ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་མི་སྲིད། མུ་ས་ལིམ་ཚོས་བཤད་དོན། 'ངས་ཧ་ཌི་སི་འདི་[ཨི་ས་བྷིན་ཧ་མཱད་ཟུ་གྷ་བྷ་ཨལ་མི་ཤི་རི་]ཡི་མདུན་དུ་བཀླགས་ཡོད། སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་སྐོར། ངས་ཁོང་ལ་ 'ངས་ཁྱེད་རང་ནས་ཧ་ཌི་སི་འདི་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་[ལའེ་ཊིས་བྷིན་སད་]ནས་ཐོས་པ་རེད། [ཁ་ལིད་བྷིན་ཡ་ཛིད་] ནས་དང་། ནས་ [སའིཌ་བྷིན་ཨ་བྷུ་ཧི་ལལ་] དང་། [ཟའིཌ་བྷིན་ཨ་སི་ལམ་] ནས་དང་། ནས [ཨ་ཐ་བྷིན་ཡ་སར་]; [ཨ་བྷུ་སའིཌ་ཨལ་ཁུ་ཌི་རི་] ནས་དང་། དེ་ཁོང་གིས་བཤད་དོན། 'ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧའི་སྐུ་ཚབ་ལགས། ང་ཚོས་ང་ཚོའི་རྦབ་མཐོང་ཐུབ་བམ།' རཱ་སུལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལ་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ལན་དུ་དྲིས་དོན། 'ཁྱེད་རང་ལ་ཉིན་མོ་གསལ་པོ་ཞིག་ལ་ཉི་མ་ལ་ལྟ་བ་ལས་གནོད་སྐྱོན་གང་ཡང་བྱུང་ཡོད་དམ།' ང་ཚོས་ལན་བཏབ། 'མིན'། དེ་ནས་ངས་ཧ་ཌི་སི་དེ་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་བར་དུ་མུ་མཐུད་ནས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཧ་ཌི་སི་(Hadith)འདི་ཧྥ་ཤི་བྷིན་མའེ་ས་རཱ་ཡི་ཧ་ཌི་སི་(Hadith)དང་འདྲ་བ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་ཚིག་རྗེས་སུ་ཁ་སྣོན་བྱས་དོན། 'ཐད་ཀར་གྱི་བྱམས་བརྩེ་དང་བྱམས་བརྩེ་གང་ཡང་མེད་པར་' དེ་ནས་ཁོང་ཚོར་ 'ཁྱེད་ཚོས་གང་མཐོང་བ་དང་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དེ་ཁྱེད་ཚོར་ཡིན་' ཞེས་བཤད་པ་རེད། ཨ་བྷུ་སེ་ཌི་ཡིས་གསུངས་དོན། 'དེ་ང་ལ་སླེབས་བྱུང་། ཟམ་པ་ནི་སྐྲ་ལས་ཆུང་བ་དང་རལ་གྲི་ལས་རྣོ་བ་རེད། ལའེ་ཊིས་ཀྱི་ཧ་ཌི་སི་ནང་ལ་རྩོམ་སྒྲིག་གང་ཡང་མེད། 'ང་ཚོའི་གཙོ་བོ་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་ནང་སུ་ལ་ཡང་མ་སྤྲད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་གནང་ཡོད།' དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཚིག་དུམ་དེ། ཨི་ས་བྷིན་ཧ་མཱད་ཀྱིས་མོས་མཐུན་བྱས། ང་ཚོར་ [ཨ་བྷུ་བྷ་ཀར་བྷིན་ཨ་བུ་སི་ཡ་བྷ་] ལ་གསུངས་ཡོད། ང་ཚོར་ [ཇཱ་ཕར་བྷིན་ཨའུན་] ལ་གསུངས་ཡོད། ང་ཚོར་ [ཧི་སི་ཡམ་བིན་སད་] ལ་གསུངས་ཡོད། ང་ཚོར་[Zaid bin Aslam] ལ་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་ཨི་སི་ནཱད་ལྟར་ཧྥ་ཤ་བྷིན་མའེ་ས་ར་ཡི་ཧ་ཌི་སི་ལྟར་ཚིག་ཕྲེང་མཐའ་མ་བར་དུ་ཁ་སྣོན་དང་ཕབ་རྩིས་ཡང་ཡོད།