Hadith Representative
Wukuf dilakukan dengan berdzikir dan menghadap kiblat, bukan menghadap gunung
Imam Abu Dawud : 1628حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
Со сярысь милемлы веразы [Абдулла бин Мухаммад Ан Нуфаили], [Усман бин Абу Сяйба], [Хисям бин Аммар] но [Сулайман бин Абдуррахман Ад Димасыки], но луыны быгатэ, куд-огез соос пӧлысь мукетъёсызлы одӥг предложени ватсаз. Соос шуизы; вераз Милемлы [Хатим бин Исмаиллы], вераз Милемлы [Джафар бин Мухаммедлы] [атаезлэсь], шуиз со; Ми пумиським [Джабир бин Абдуллаен], собере, куке ми со доры вуимы, со юаз та адямиос сярысь, мон доры вуытозь. Мон шуисько; Мон Мухаммед бин Али бин Хусейн. Собере со кизэ йырам ӝутӥз но дӥськутлэсь вылӥ кнопказэ усьтӥз, собере дӥськутлэсь улӥ кнопказэ усьтӥз, собере кизэ кык ныр вискы пуктйз но мон со вакытэ пичи пинал вал. Собере со шуиз; ӟечкыласьком тыныд, агае. Юа, мар тыныд кулэ. Собере мон солэсь юай, куке со сӧсыр вал. Собере вӧсяськон дыр вуиз, собере со султӥз, одӥг люкетсэ мукет люкетсэ кутэм рубашкаен, котькуд пол, куке сое пельпум вылаз пуктӥз, кык пумъёсыз солы берытскылӥллям, дӥськутлэн пичи быдӟалаезлы луыса. Собере со милемын ӵош вӧсяськиз, куке солэн шальез дӥськут висъян инты вылэ палэнэ кылиз. Собере мон шуи; Вералэ милемлы Расулуллахлэн хаджез сярысь! Собере киыныз жест лэсьтӥз но ньыльзэ лыдъяз. Собере шуиз; Зэмзэ ке, Расулуллах ньыль ар ӵоже хадж лэсьтытэк улӥз, собере ньылетӥ арын калык пӧлын ивортӥзы, Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллям хадж лэсьтэмез потэ шуыса. Собере трос адямиос лыктӥзы Мединае, ваньзылэн потэ вал Расулуллах сьӧры мыныны но со сямен ик лэсьтыны. Собере Расулуллах shallAllahu wa'alaihi wa sallam потӥз но, ми соин ӵош потӥмы, дырозь, ми вуимы Dzul Hulaifah, нош Асма` бинт 'Umais вордӥськиз Мухаммад бин Абу Бакр. Собере со ыстћз ыстэм муртэз Расулуллахлы, юаса; мар мон каром? Собере со шуиз: «Душ басьты но фарджидэ — нылпи ёзъёстэ — дэремен бинялты но ихрамэ пыры». Собере Расулуллах мечетьын вӧсяськиз, собере Аль-Кашвалэн верблюдэз вылын ветлӥз, солэн верблюдэз Аль-Байда вылын луытозь. -Джабир шуиз; Мон учки, кызьы синъёсы адӟизы азьпалам, адямиослэсь, кудъёсыз ветлӥллям но ветлӥллям, озьы ик бур палась, озьы ик паллян палась, нош солэн сьӧраз озьы. Нош Аллахлэн ыстэм муртэз асьме пӧлын вал, солы Коран келямын вал, со солэсь таквилзэ тодэ вал. Мар со лэсьтӥз, Ми лэсьтӥмы, собере со монотеизмез таӵе предложениен лыдӟиз: ЛАББАЙКАЛЛААХУММА ЛАББАЙК, ЛАББАЙКА ЛАА СЯРИИКА ЛАКА ЛАББАЙК ИННАЛЬ ХАМДА ВАН НИ'МАТА ВАЛ МУЛКА ЛАА СЯРИИ КАЛАК. -О, Аллах, мон быдэсъясько Тӥлесьтыд ӧтемдэс, мон быдэсъясько Тӥлесьтыд ӧтемдэс, мон быдэсъясько Тӥлесьтыд ӧтемдэс. Тӥ понна ӧвӧл партнер, мон быдэсъясько Тӥлесьтыд ӧтёндэс, зэмзэ но вань данъяськон, шумпотон но быдэс эксэйлык Тӥляд, Тӥ понна партнер ӧвӧл. Адямиос талбия вал, кудзэ соос веразы, нош Расулуллах талэсь нокыӵе но ӧз палэнскы, нош Расулуллах талбиязэ вераны азьланьтӥз. Джабир шуиз; Ми малпамы вал Хадж лэсьтыны гинэ. Ми ӧм тодэ, кыӵе со Умра, соин ӵош Каабае вуытозь. Со куинь пол ӵушылӥз но бызьылӥз, куать пол нормально ветлӥз, собере Макам Ибрагим доры мынӥз но та кылбурез лыдӟиз: «Макам Ибрагимлэсь люкетсэ вӧсяськон инты кар». Собере со лэсьтӥз Макам Ибрагимез ас но Ка' вискын. бах. Перови шуиз; [атае] шуиз; [Ибн Нуфаил] но [Усман] шуизы; …. -мон сое уг тодӥськы, со пророклэсь уг ке лыкты- [Сулайман] шуиз; нош мон сое уг тодӥськы, шуыны сяна; Расулуллах shallАллаху ва'алейхи ва саллям кык ракаатъёсын лыдӟоз Сура Аль-Ихлас но Сура Аль-Кафируун. Собере со берытскиз Кааба доры но рукунэз ӵушиз, собере Шафа доры ӧс доры потӥз. Собере, Шафа доры матэктыса, лыдӟиз: «ИННАШ ШАФА ВАЛ МАРВАТА МИН СЯ'ААИРИЛЛААХ, НАБДАУ БИМАА БАДА-АЛЛАХУ БИХИ». -Зэмзэ но, Шафаа но Марва — со Аллахлэн сиярезлэн люкетэз. Ми кутскиськом, кызьы Инмар кутскиз-. Собере со Сафаысь кутскиз, со вылэ ӝутскиз, Каабаез адӟытозь, собере такбир но Аллахлэсь монотеизмзэ вераз. Со шуиз: 'ЛАА ИЛАХА ИЛАЛАХУ ВАХДАХУ ЛАА СЯРИИКА ЛАХУ, ЛАХУЛ МУЛКУ ВА ЛАХУЛ ХАМДУ ЮХИИ ВА ЮМИТУ ВА ХУВА 'АЛАА КУЛЛИ СЯИ ИН КАДИР. ЛАА ИЛАХА ИЛЛАЛАХУ ВАХДА, АНДЖАЗА ВА'ДА ВА НАШАРА 'АБДАХ, ВА ХАЗАМАЛ АХЗААБА ВАХДА'. -Инмар ӧвӧл, кудӥныз йыбыртъяны правоез вань, огшоры Аллах сяна, солэн ӧвӧл эшъёсыз, Солы быдэс эксэйлык но Солы вань данъяськон, Со улон сётэ но кулон вае но Со ваньзэ лэсьтыны быгатэ. Инмарлы йыбыртъяны ярамон ӧвӧл, Аллахлы гинэ, Со гинэ уте, юрттэ Аслаз ужась-тыршисьёсызлы но тушмон группаосты гинэ ворме. Собере со та арбериос вискын вӧсяськиз но куинь пол озьы вераз, собере Марвае лэзиськиз, пыд пыдъёсыз со вылэ султэмзы бере, со ӵыпет шорын бызьылӥз, ӝутскемез бере со Марвае вуытозь ветлӥз, нош Марва вылэ со лэсьтӥз, мар со лэсьтӥз Шафа вылын. Марва вылын таваф йылпумъяськем бере со шуиз: «Азьвыл мыным али адӟиськись арбериос адӟиськысалзы ке, мон курбон пудо-живот ӧй вайысал но сое умра ӧй лэсьтысал, соин ик кин тӥ пӧлысь курбон пудо-живот уг вайы, со тахаллул мед лэсьтоз но сое умра кароз». Собере вань калык йыбырттӥз но йырсиоссэс кесяз, пророк но курбон пудо-животъёсты вайись адямиос сяна. Собере Сурака бин Джусям шуиз; О, Аллахлэн ыстэм муртэз, со асьмелэн армы понна гинэ-а яке пыраклы-а? Собере Расулуллах луоз. Со кык пол шуиз: «Ӧвӧл, но пыраклы». Али радлиаллаху 'анху Йеменысь лыктӥз, пророклэсь верблюдзэ нуыса, со шедьтӥз Фатима радлиаллаху 'анхаез адямиос пӧлысь, кудъёсыз тахалуллы вуизы но вольыт но чылкыт дӥськут дӥсязы. Собере Али сое ӧз вала но шуиз; Кин тыныд тае лэсьтыны косӥз? Фатима шуиз; мынам атае. Али Иракын одӥг пол шуиз; Мон лыктӥ Расулуллах доры, Фатимаез ӝожомытыны, мар со лэсьтӥз, нош Расулуллахлэсь куриз, мар со пусйиз. Собере мон солы шуи, мон солэсь лэсьтэмзэ уг валаськы шуыса. Собере Фатима шуиз; Зэмзэ ке, атае мыным тае косӥз. Собере Расулуллах шуиз: «Со шонер, со шонер». Мар тон шуиськод, куке тон хадж лэсьтыны потэ?» Али шуиз; Мон шуисько: АЛЛАХУММА ИННИИ УХИЛЛУ БИМАА АХАЛЛА БИХИ РАСУУЛУЛЛАХ ШАЛЛАЛАХУ 'АЛАЙХИ ВАСАЛЛАМ. -О, Аллах, мон талбия талбия Расулуллах shallАллаху ва'алейхи ва саллям-. Со шуиз: «Зэмзэ но, мон курбон пудо вайи, соин ик эн тахалул». Нош курбон пудо-животъёслэн группазы, кудзэ Али Йеменысь вайиз но кудзэ пророк саллаллаху алейхи васаллям Мединаысь вайиз, сюрс вал. Собере ваньзы йырзэс огазеязы но йырсиоссэс кесязы, пророк саллаллаху алейхи васаллям сяна но соос, кинъёс курбон пудо-животъёсты вайыны. Собере, куке Тарвия нунал вал но соос Минае мынӥллям, соос хадж лэсьтон понна талбия лэсьтӥзы. Собере Расулуллах shallAllahu wa'alaihi wa sallam машинае пуксиз но Минаысь Зухр, Аср, Магриб но Ишаас, озьы ик Фаджр дыръя молитваос ортчытӥз, собере шунды ӝужатозь кӧня ке дыр ӵоже улӥз но солы йырсилэсь лэсьтэм Кубба пуктыны косӥз. Собере Намира котырын Кубба кылдытэмын вал, собере Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллям ветлӥз но курей калык ӧз шекъяськы, Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллам Муздалифаысь Маш'ар Харамын умывание басьтӥз шуыса, кызьы курей калык джахилия вакытэ лэсьтылӥз. Собере Расулуллах shallAllahu wa'alaihi wa sallam ортчиз, со дырозь, куке со вуиз Арафа но шедьтӥз, со понна Кубба пуктэмын вал Намираын. Собере со отын дугдӥз, шунды пуксён бере со аслэсьтыз верблюдзэ дасяны косӥз, кудзэ нимало Qashwa`, собере седлоен пуктӥзы, собере со гурезь шоры мынӥз но проповедь лыдӟиз но шуиз: «Зэмзэ но, тӥляд вирды но ваньбурды харам, кызьы тӥляд нуналады, тӥляд толэзьды но тӥляд шаерады харам». Тодӥськод-а, вань ужпумъёс дыръя мон пыд улын кылемын, ӧвӧл дыръя вир кисьтӥськиз но нырысетӥ вир, кудзэ кисьтӥзы вал Милям вирмы - шуиз Усман; нимаське Ибн Рабиалэн вирыз. Со дыре ик Сулейман шуиз; Рабиа бин Аль Харит бин Абдул Мутталиблэн вирыз. Куд-огез соос пӧлысь шуизы; Азьвыл сое сисько вал Бани Саад калык пӧлын, собере сое виизы Худзаил калык — нош джахилия ростовщикъёс пытсамын вал, нырысетӥ ростовщик, кудзэ мон быдтӥ, вал Милям ростовщикмы, нимаське Аббас бин Абдул Мутталиблэн ростовщикез, зэмзэ ке, ваньмыз та ростовщикъёс быдтэмын вал. Кышномуртъёсын кусып возён дыръя Аллахлэсь кышкалэ, зэмзэ но, тӥ соосты Аллахлы оскиськыса басьтӥськоды, нош тӥляд фардждэс Аллахлэн кылъёсыныз юнматэ, зэмзэ но, тӥляд праводы соос вылын со, соос уг лэзё адямиосты, кудъёссэ тӥ уг яратӥды, тӥляд коркады пырыны, соос озьы ке лэсьто, соку соосты жугиськоды, кудъёсыз уг люкето. Соослэн тӥ понна правозы вань, тӥ соосты ӟеч сямен сюдыны но дӥсяны. Нош мон тыныд кельтӥ сое, кудзэ тон уд ыштэ, со борды лякиськыса, нимаське Аллахлэн книгаез — Коран. Тӥледлы мон сярысь юанъёс вуо, мар малпаськоды?» Соос валэктӥзы; Ми вераськом, тӥ трактатэз быдэстӥды но визь-кенеш сётӥды шуыса. Собере со шуиз, указательной пальтозэ инме ӝутыса но калык шоры возьматыса, шуиз: «О, Аллах, адӟись, о, Аллах, адӟись». Собере Билал одӥг пол азан но икама вераз. Собере со Зухр молитвазэ быдэстӥз, собере султӥз но Аср молитвазэ быдэстӥз но со вискын нокыӵе молитва ӧз лэсьты. Собере со ӝутскиз Аль-Касва` вылэ, вукуф интые вуытозь но верблюдлэсь пушсэ, нимаське Аль-Кашва`, изъёс шоры учкыса, пуктйз Хаблул Мусяез — нимаське со интыез, кытын соос люкаськизы — азьпалаз, собере со Кибла шоры учкиз, нош со сылэ вал, шунды пуксён дырозь но ӵуж буёлэз ӧжытак ӵужектэм дырозь. Собере со Усамаез сьӧраз нуиз, собере мынӥз но Кашва нимо верблюдлэсь вожвылъяськонъёссэ кыскиз, йырыз седлоезлэн пумаз йӧтытозь, нош бур киыныз шуиз: «Сабырлы, адями, буйгатскы, адями». Котькуд дыръя, куке солэн йырыз тросэз доры матэктӥз, со сое ӧжытак лябӟытӥз, со ӝутскытозь но со Муздалифа доры вуиз, собере со Магриб но Иша молитваосы одӥг ӧтёнэн но кык икамаен пыриськиз, шуиз [Осман]; но со кыксы куспын нокыӵе сунна молитваос ӧз лэсьты. Собере ла Соослэн фажзы одӥг кадь, нимаське; Собере со лёгаськиз, ӵукна бере ӵукна молитва ортчытозь, куке валамон луиз, ӵукна луиз шуыса. [Соломон] шуиз; одӥг ӧтёнэн но икамаен. Соку соослэн вераськемзы одӥг кадь, нимаське; Собере со ветлӥз Кашва` вылын, Маш'ар Аль-Харам вылэ султыса, со вылэ пуксиз. [Усман] но [Сулайман] шуизы; но Кибла шоры учкыса. Собере со Аллахез данъяз но сое данъяз. [Усман] ватсаз; но Сое данъялэ. Со ӵукна югыт туж яркыт луытозь сылӥз, собере шунды ӝужамлэсь азьло кошкиз, нош Аль-Фадхл бин Аль-Аббасэз парсьпи кадь басьтӥз, со чебер йырсиё, тӧдьы но чебер пиштӥсь адями вал. Собере, пророк саллаллаху алейхи васаллам кошкем бере, со ортчиз кӧня ке кышномуртъёс сьӧры, кудъёсыз бызьыса ветлӥллям, собере Аль-Фадхл соос шоры учкыны кутскиз но пророк саллаллаху алейхи васаллам кизэ Аль-Фадхллэн ымныраз пуктйз, собере Аль-Фадхл ымнырзэ мукет пала берыктӥз. Собере пророк саллаллаху алейхи васаллям кизэ мукет палаз лэзиз но Аль-Фадхл ымнырзэ мукет палаз берыктӥз, озьы ик учкыса, Мухассир доры вуэмез бере со ӧжытак вамыштӥз, собере Джумра Кубрае нуись шор сюрес кузя мынӥз, Джумрае вуытозь, кытын писпу вал, собере котькудӥныз писпу но ыбылӥськиз. камень как хадзаф -рогатка- камень. Со сое гурезь шорысь лэзиз, собере ыбылӥськон интые мынӥз но киосыныз сизьымдон куинь верблюдъёсты ыбиз, нош Алилы кылемъёссэ ыбылыны косӥз, со но аслэсьтыз верблюдъёссэ ыбылыны пыриськиз, собере косӥз, котькуд верблюдэз кык адямилэсь тросгес мед лэсьтозы шуыса, собере сое котёлэ пуктӥзы но пӧзьтӥзы. Соос кыкназы но кӧня ке сӥль сиизы, кӧня ке ӝукез юизы. [Соломон] шуиз; собере со машинаен ветлӥз но Каабае берытскиз но Меккаын Зухур молитва ортчытӥз, собере Бани Абдул Мутталиб доры мынӥз, куке соос Замзам ву басьтылӥзы, собере шуиз: «Юэ, о Бани Абдул Мутталиб, калык тӥледыз юон сётонын ӧз ке жугиськы, мон тӥледын ӵош зэмзэ но юо». Собере солы ведра сётӥзы но, со кӧня ке юиз.