Hadith Representative
Wukuf dilakukan dengan berdzikir dan menghadap kiblat, bukan menghadap gunung
Imam Abu Dawud : 1628حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
O ne l’é stæto contou da-o [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Othman bin Abu Syaibah], [Hisyam bin ‘Ammar] e [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], e l’é poscibile che quarchedun de loiatri o l’agge azzonto unna frase a-i atri. Dixan; o l’à dito à Noi [Hatim bin Isma’il], o l’à dito à Noi [Ja’far bin Muhammad] da [seu poæ], o l’à dito; Noi s'emmo conosciui [o Jabir bin Abdullah], dapeu quande gh'emmo razzonto o l'à domandou de ste persoñe fin à quande o m'à razzonto. Digo; Son o Mahomed bin Ali bin Husain. Dapeu o m’à portou a man a-a testa e o m’à desbottonou o botton de d’ato da mæ camisa, dapeu o l’à desbottonou o botton de sotta da mæ camisa, dapeu o l’à misso a palma tra doî tette e mi l’ea à quelli tempi un figgeu piccin. Allora o l'à dito; benvenuo a ti, mæ fræ. Domanda quello che ti veu. Dapeu gh’ò domandou tanto ch’o l’ea òrbo. Dapeu l’é arrivou o tempo pe-a preghea, dapeu o s’é levou in çimma con unna camisa ch’o l’aiva piggiou unna parte de l’atra, tutte e vòtte ch’o â metteiva in scê spalle e doe estremitæ ghe tornavan pe caxon da dimenscion picciña do vestî. Dapeu o l’à pregou con Noi tanto che o seu sciâ o l’ea desteixo da-a parte in çimma do pòsto pe appendî di vestî. Allora ò dito; Dighe de l'Hajj do Rasulullah o l'à da fâ! Dapeu o l’à fæto un gesto co-a man e o l’à contou neuve. Allora o l'à dito; De fæto, o Rasulullah o l'é arrestou pe neuve anni sensa fâ o Hajj, dapeu l'é stæto annonçiou tra o pòpolo into neuvo anno che o Rasulullah o voeiva fâ o Hajj. Dapeu tante gente son vegnue à Medina, tutte voeiva anâ apreuvo a-o Rasulullah e fâ comme o l'à fæto lê. Allora Rasulullah o l'é sciortio feua e Noi s'emmo sciortii con lê fin à quande semmo arrivæ à Dzul Hulaifah, e Asma' bint 'Umais o l'à partorio o Muhammad bin Abu Bakr. Dapeu o l'à mandou un messaggê a-o Rasulullah ch'o domandava; che fasso? Dapeu o l'à dito: «Fæ a doccia e ingugge o vòstro farji – i vòstri genitali – inte unna stöfa, e intrâ inte l'ihram». Dapeu Rasulullah o l'à pregou inta moschea, dapeu o l'à montou in sciô cammello Al Qashwa, fin à quande o seu cammello o l'ea in sce Al Baida. -O Jabir o l'à dito; Guardo lontan comme i mæ euggi poeivan vedde davanti à mi, da-e gente che guiddavan e camminavan e da-a banda drita coscì, e da-a banda manciña coscì, e da-o derê de lê coscì. E o Messaggê de Allah o l'ea tra de nòsci, e à lê o Coran o l'é stæto mandou zu, e o conosceiva o seu takwil. Quello ch’o l’à fæto, Noi l’à fæto, dapeu o l’à reçitou o monoteismo co-a frase: LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LABBAIKA INNAL HAMDA WAN NI’MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -O Allah, compio o To ciammo, compio o To ciammo, compio o To ciammo. No gh’é compagno pe Ti, compio a To ciamma, de fæto tutta a lode, o godimento e o regno intrego o l’é Tou, no gh’é compagno pe Ti. E e gente ean talbiyah co-a talbiyah che divan, e o Rasulullah o no l'à refuou nisciuña de queste, e o Rasulullah o l'à continuou à dî a seu talbiyah. O Jabir o l'à dito; Noi gh'emmo solo l'intençion de fâ o Hajj. No saveimo comme l'ea l'Umrah, fin à quande semmo arrivæ a-a Kaaba con lê. O l'à fregou i pilastri e o l'à corrio træ vòtte e o l'à camminou normalmente quattro vòtte, dapeu o l'é anæto da-o Maqam Ibrahim e o l'à lezzuo o verscio: 'E fâ unna parte do Maqam Ibrahim un pòsto de preghea'. Dapeu l'à fæto o Maqam Ibrahim tra de lê e o Ka'. bah. O Perowi o l'à dito; [o mæ poæ] o l’à dito; [Ibn Nufail] e [Otman] dixan; .... -e no o conosco se o no ne vëgne da-o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam- [o Sulaiman] o l'à dito; e no ô conosco che pe dî; O Rasulullah o l'à da leze a Sura Al Ikhlas e a Sura Al Kaafiruun inte doe rak'ah. Dapeu o l'é tornou a-a Kaaba e o l'à fregou o rukun dapeu o l'é sciortio pe-a pòrta a-o Shafa. Dapeu, quande o s'é avvexinou à Shafa, o l'à lezzuo: «INNASH SHAFA WAL Marwata MIN SYA'AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI». -De fæto Shafaa e Marwa fan parte do syi'ar de Allah. Commensemmo comme o Segnô o l’à comensou-. Dapeu o l'à comensou da-o Safa, o l'à montou fin à quande o l'à visto a Kaaba, dapeu o l'à dito takbir e monoteismo de Allah. O l'à dito: 'LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI IN QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. -No gh’é un dê ch’o l’agge o drito d’ëse venerou feua che Allah solo, o no l’à di compagni, à lê o l’é tutto o regno e à lê gh’é tutta a lode, o l’é quello ch’o dà vitta e quello ch’o provoca a mòrte e o l’é bon de fâ tutte e cöse. No gh'é un dê degno de ëse venerou feua che Allah solo, Lê solo o sarva, e o l'aggiutta i seu servitoî e o guägna solo i gruppi nemixi. Dapeu o l’à pregou tra ste cöse e o l’à dito quarcösa comme quello træ vòtte, dapeu o l’é anæto zu à Marwa fin à quande dòppo che e soe di seu pê gh’an cacciou in sce, o l’à corrio into mezo da vallâ, fin à quande dòppo ëse anæto sciù o l’à camminou fin à quande o l’à arrivou à Marwa, e in çimma à Marwa o l’à fæto quello ch’o l’à fæto in sce Shafa. Fin à dòppo a fin do tawaf in sce Marwa o l'à dito: “Se into passou m'appareiva de cöse che son vixibile oua aloa no avieivia portou unna bestia de sacrifiçio e l'avieiva fæto Umrah, donca chi se segge tra de voscià ch'o no pòrta unna bestia de sacrifiçio o dovieiva fâ Tahallul e fâla Umrah.” Allora tutto o pòpolo o s’é inclinou e o s’é taggiou i cavelli, feua che o Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam e o pòpolo ch’o l’à portou e bestie de sacrifiçio. Allora o Suraqah bin Giusyam o l'à dito; O Messaggê de Allah, o l’é solo pe-o nòstro anno ò pe sempre? Dapeu o Rasulullah o l'à intregou e die e dapeu o l'à dito: 'Ti l'æ introu inte l'Umrah into Hajj comme questo'. O l'à dito doe vòtte «No, ma pe sempre». O Ali Radliallahu 'anhu o l'ea vegnuo da-o Yemen con portâ o cammello do Profeta e o l'à attrovou a Fatima Radliallahu 'anha tra e gente ch'aivan razzonto o tahallul e che portavan di vestî sciortii e sensa macce. Allora o Ali o l'à denegou e o l'à dito; Chi t'à commandou de fâ questo? A Fatima a l'à dito; o mæ poæ. O Ali in Iraq o l'à dito unna vòtta; Son vegnuo da-o Rasulullah pe provocâ a Fatima in sce quello ch'a l'aiva fæto e ò domandou a-o Rasulullah unna fatwa in sce quello ch'a l'aiva mensunou. Dapeu gh'ò dito che ò denegou quello ch'o l'aiva fæto. Allora a Fatima a l'à dito; De fæto o mæ poæ o m'à commandou questo. Allora o Rasulullah o l'à dito: «O l'à raxon, o l'à raxon». Cossa ti dixe quande ti veu fâ o Hajj?» O Ali o l'à dito; Digo: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Allah, son talbiyah co-o talbiyah do Rasulullah o l'à o sallam-. O l'à dito: «De fæto ò portou unna bestia de sacrifiçio, donca no stæ tahallul». E o gruppo de bestie de sacrifiçio che o Ali o l'à portou da-o Yemen e che o Profeta o l'à portou da Mediña o l'ea çento. Dapeu tutti an misso a testa insemme e an taggiou i cavelli feua che o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam e quelli che portâ de bestie de sacrifiçio. Dapeu, quande o l'ea o Giorno de Tarwiyah e se son dirizzii à Mina, an fæto a talbiyah pe fâ o Hajj. Dapeu o Rasulullah o l'é montou in sciô veicolo e o l'à fæto e preghee à Dhuhr, Asr, Maghrib e Isha'a coscì comme o Fajr à Mina, dapeu o l'é arrestou pe un pittin fin à quande o sô o s'é levou, e o l'à ordenou che ghe fïse tiou sciù unna Qubbah fæta de cavello. Dapeu o Qubbah o l'é stæto stabilio inte l'aria de Namirah, dapeu o Rasulullah o l'à camminou e o pòpolo Quraish o no l'aiva de dubio che o Rasulullah o l'à piggiou l'abluçion à Mash'ar Haram à Muzdalifah comme o pòpolo Quraish o l'aiva l'abitudine de fâ. Dapeu o Rasulullah o l'é passou fin à quande o l'é arrivou à Arafah e o l'à attrovou che o Qubbah o l'ea stæto tiou sciù pe lê à Namirah. Dapeu o s’é fermou lì fin che dòppo o tramonto do sô o l’à ordenou che o seu cammello ch’o se ciammava Qashwa` o fïse preparou, dapeu o l’à sellou, dapeu o l’é anæto a-o mezo da colliña e o l’à fæto un sermon e o l’à dito: ‘De fæto, o teu sangue e e propietæ son haram comme l’é haram into teu giorno, into teu mê e into teu paise. Saieiva che tutte e costioin into periodo de l’ignoransa son lasciæ sotta i mæ pê, o sangue into periodo de l’ignoransa o l’é stæto versou e o primmo sangue ch’o l’é stæto versou o l’é stæto o Nòstro sangue – o l’à dito o Uthman; saieiva à dî o sangue de Ibn Rabi’ah. Intanto o Sulaiman o l'à dito; o sangue da Rabi'a bin Al Harith bin Abdul Muthalib. Quarchedun de loiatri o l'à dito; In passou o l'ea stæto allattou tra o pòpolo Bani Sa'd, dapeu o l'é stæto ammassou da-o pòpolo Hudzail – e l'usura jahiliyah a l'é stæta annullâ, a primma usura ch'ò annullou a l'é stæta a Nòstra usura, saieiva à dî l'usura de Abbas bin Abdul Muththalib, de fæto tutte ste usura son stæte annullæ. Teme Allah into trattâ co-e dònne, de fæto ti ê piggi co-a confiansa de Allah, e giustifica o teu farjj co-e poule de Allah, de fæto o teu drito in sce de loiatre o l'é che no permettan de persoñe che no ti piaxan d'intrâ inta vòstra cà, se fan questo aloa ê piccan con di colpi che no fan mâ. An o drito che ti ghe pòsse dâghe da mangiâ e vestîli inte unna boña mainea. E ò lasciou con ti quarcösa che no ti perdiæ dòppo se ti ghe tegni, saieiva à dî o Libbro de Allah – o Coran –. Ti gh'æ de domande in sce mi, che ne pensi?» An respòsto; Testimoniemmo che l’é stæto consegnou e compio o trattato e fornio di conseggi. Dapeu o l'à dito, con tiâ sciù o dio indiçe a-o çê e con indicâ o pòpolo ch'o l'à dito: «O Allah, testimònio, O Allah, testimònio». Dapeu Bilal o l'à prononçiou l'appello a-a preghea e l'iqamah unna vòtta. Dapeu o l'à fæto a preghea Zuhr dapeu o s'é levou in çimma e o l'à fæto a preghea Asr e o no l'à fæto nisciuña preghea into mezo. Dapeu o l'à montou in sce Al Qaswa` fin à quande o l'à razzonto o pòsto wuquf e o l'à misso o ventrello do seu cammello, saieiva à dî Al Qashwa`, de fronte a-e ròcche, e o l'à misso Hablul Musyah – saieiva à dî o pòsto donde se riunivan – davanti à lê, dapeu o l'à misso in pê a-a Qibla, e o l'é arrestou in pê fin à quande o sô o l'à divuo o cô affondou. Dapeu o l'à portou Usamah derê à lê dapeu o l'à camminou e o l'à tiou e redde do seu cammello ciammou Qashwa` fin à quande a seu testa a l'à toccou a base da seu sella, e o l'à dito co-a man drita: 'Tranquillizzate, ò òmmo, tranquillizzate, ò òmmo'. Ogni vòtta che a seu testa a s’avvexiñava a-a còrda, a â deslenguava un pittin, fin à quande a s’é levâ e o l’arrivava à Muzdalifah, dapeu o s’azzonzeiva a-e preghee do Maghrib e de l’Isha con unn’appello a-a preghea e doî iqamah, o [Othman] o l’à dito; e o no l'à fæto nisciuña preghea sunna tra i doî. Allora la . O seu fazh o l’é o mæximo, saieiva à dî; Dapeu o s’é desteixo fin à quande dòppo l’arba o l’à fæto a preghea do mattin quande l’ea ciæo ch’o l’ea l’arba. [Salomone] o l’à dito; con unn'appello a-a preghea e iqamah. Allora a seu prononçia a l’é a mæxima, saieiva à dî; Dapeu o l'à montou in sce Qashwa fin à quande o s'é misso in sciô Mash'ar Al Haram, e o l'à montou. [Otman] e [Suleiman] an dito; e de fronte a-a Qibla. Dapeu o l’à lodou Allah e o l’à glorificao. [Otman] o l’à azzonto; e l’onô. O l'é anæto avanti à stâ in pê fin à quande a luxe do mattin a l'é stæta ben ben sciortia, dapeu o l'é anæto avanti che o sô o se levasse, e o l'à piggiou o Al Fadhl bin Al Abbas comme un pòrco, o l'ea un òmmo co-i cavelli mäveggioxi, gianchi e ch'o sciortiva de mäveggioso mòddo. Dapeu dòppo che o Profeta o l'é anæto via o l'à passou ciù dònne che corrivan, dapeu o Al Fadhl o l'à comensou à ammiâle e o Profeta o l'à misso a man in sciâ faccia do Al Fadhl dapeu o Al Fadhl o l'à vortou a faccia da l'atro canto. Dapeu o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à mesciou a seu man da l'atro canto e o Al Fadhl o l'à vortou a seu faccia da l'atro canto tanto ch'o l'ammiava ancon, fin à quande dòppo ëse arrivou à Muhassir o s'é mesciou un pittin dapeu o l'à anæto apreuvo a-a stradda de mezo ch'a portava feua à Jumrah Kubra fin à quande o l'à razzonto Jumrah donde gh'ea un erbo e o l'à dito un erbo in sce l'erbo. cioccola buttâ comme un khadzaf -fionda- cioccolato. O l'à cacciou da-a meitæ da colliña dapeu o l'é anæto a-o pòsto de massacro e o l'à massacrou sessantatrei cammelli deuviando e seu man, e o l'à ordenou a-o Ali de massacrâ quelli ch'arrestavan e o s'é azzonto à massacrâ i seu cammelli, dapeu o l'à ordenou che ògni cammello o fïse fæto da ciù de doe persoñe e dapeu o l'à misso inte un codroulon. Tutti doî an mangiou unna parte da carne e an bevuo unna parte da zuppa. [Salomone] o l’à dito; dapeu o l'à montou in sce un veicolo e o l'é tornou a-a Kaaba e o l'à fæto a preghea do Zuhur inta Mecca dapeu o l'é anæto a-o Bani Abdul Muththalib tanto che piggiavan l'ægua do Zamzam, dapeu o l'à dito: 'Beive, o Bani Abdul Muththalib, se o pòpolo o no ve picca into dâ beive con ti re'. Dapeu gh'an dæto un secco e o l'à bevuo quarcösa.