Hadith Representative
Sa’i dilakukan setelah thawaf, antara Shafa dan Marwah
Imam Tirmidzi : 790حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَأَتَى الْمَقَامَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ قَالَ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا وَقَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَبْدَأُ بِالصَّفَا قَبْلَ الْمَرْوَةِ فَإِنْ بَدَأَ بِالْمَرْوَةِ قَبْلَ الصَّفَا لَمْ يُجْزِهِ وَبَدَأَ بِالصَّفَا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ مَكَّةَ فَإِنْ ذَكَرَ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنْهَا رَجَعَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَإِنْ لَمْ يَذْكُرْ حَتَّى أَتَى بِلَادَهُ أَجْزَأَهُ وَعَلَيْهِ دَمٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ تَرَكَ الطَّوَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ إِلَى بِلَادِهِ فَإِنَّهُ لَا يُجْزِيهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الطَّوَافُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَاجِبٌ لَا يَجُوزُ الْحَجُّ إِلَّا بِهِ
އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުފްޔާން ބިން މުޙައްމަދު] [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ދެން މަޤާމަށް ގޮސް ކިޔަވަމުން ދިޔައެވެ؛ 'އަދި އިބްރާހީމްގެ މަޤާމަކީ ނަމާދުކުރާ ތަނަކަށް ހަދައި' މަޤާމުގެ ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރާށެވެ. ދެން ކަޅު ހިލަގަނޑުގައި އަތްލާފައި ބުނާނެއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެން ފަށާނީ الله ފެއްޓެވި އެއްޗަކުން، އަދި އެކަލޭގެފާނު ޞަފާއިން ފެށުނީ: 'ހަމަކަށަވަރުން ޞަފާއާއި މަރްވާ' އަކީ الله ގެ ނިޝާންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްޗެކެވެ.'' އަބޫ ޢީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިއީ ޙަސަން ޞަޙީޙް ޙަދީޘެއްކަމަށާއި ޢިލްމުވެރިން ޢަމަލުކުރައްވާ ގޮތުގައި ސަޢީދު ކުރާ މީހާ ފެށެނީ މަރްވާގެ ކުރިން ޞަފާއިންނެވެ. އޭނާ މަރްވާއިން ފެށޭނަމަ ދެން އޭނާގެ ސަޢީޢަކީ ބާޠިލު އެއްޗެކެވެ. ކަޢުބާގެ ވަށައިގެން ތަވާފް ކުރި ނަމަވެސް ޞަފާއާއި މަރްވާ ޠަވާފު ނުކުރާ މީހާއާމެދު ޢިލްމުވެރިންގެ ޚިޔާލު ތަފާތުވިއެވެ. ބައެއް އިލްމުވެރިން އެ ވިސްނުން ގެންގުޅުއްވިއެވެ؛ 'އޭނާ ޞަޢީނުވެ، މައްކާއިން ވަކިވެއްޖެނަމަ، ހަނދާނުގައި އަދި އަދިވެސް މައްކާއާ ގާތްވެއްޖެނަމަ، ދެން އޭނާ އެނބުރި ސަޢީދަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ ގައުމަށް އާދެވުނު ހަނދާނެއް ނެތް ނަމަ ދެން ޖެހޭނީ ޗެކެއް ދައްކަން. މިއީ ސުފްޔާން އަތު ސައުރީގެ ރައުޔެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ހީކުރައްވަނީ؛ އެނބުރި ޤައުމަށް އަންނަންދެން އެކަން ނުކުރާނަމަ، ދެން އޭނާގެ ވާޖިބުތަކުން މިނިވަން ނުވެއެވެ. މިއީ ޝަޔާފީގެ ރައުޔެއް ކަމަށް އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވި އެވެ؛ "ޝަފާ އާއި މަރްވާއާ ދެމެދު ސައީ ކުރުމަކީ ވާޖިބު ކަމެއް، އެއާ ނުލައި އެއްވެސް ހައްޖެއް ނުވުން".