Hadith Representative
Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail
Imam Bukhari : 3113و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا وَجَعَلَ لَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ أَاللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ إِذَنْ لَا يُضَيِّعُنَا ثُمَّ رَجَعَتْ فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لَا يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَبِّ { إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ حَتَّى بَلَغَ يَشْكُرُونَ } وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الْأَرْضِ يَلِيهَا فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا فَقَالَتْ صَهٍ تُرِيدُ نَفْسَهَا ثُمَّ تَسَمَّعَتْ فَسَمِعَتْ أَيْضًا فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنْ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا وَهُوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لَا تَخَافُوا الضَّيْعَةَ فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ يَبْنِي هَذَا الْغُلَامُ وَأَبُوهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَهْلَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنْ الْأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ فَكَانَتْ كَذَلِكَ حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ فَأَقْبَلُوا قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ وَشَبَّ الْغُلَامُ وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَمَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ فَشَكَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَطَلَّقَهَا وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ فَلَمْ يَجِدْهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ فَسَأَلَهَا عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتْ اللَّحْمُ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ قَالَ فَهُمَا لَا يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلَّا لَمْ يُوَافِقَاهُ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلًا لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنْ الْبَيْتِ فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ فَقَامَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ فَجَعَلَا يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Нош мыным вераз ['Абдулла бин Мухаммад] вераз милемлы ['Абдур Раззак] вераз милемлы [Ма'мар] [Айюб ас-Сахтияний] но [Кацир бин Кацир бин Аль Мутхаллиб бин Аби Вада'а] ог-огзэс ог-огзэс тырмытыса [Саид бин Джубайр] шуиз [Иб 'Аббалахума]; — Нырысетӥез кышномурт, кудӥныз ляльчи дӥсяз, вал Исмаил Алейхисалам пророклэн анаез. Со сое кутӥз Саралэсь пытьыоссэ поттыны, собере Ибрагим Алейхисалам сое но солэсь пизэ Исмаилиез басьтӥз, кудӥныз анаез со вакытэ сое сисько вал на, Ибрагим Алейхисалам соосты кыксэ ик Байтуллах доры — Кааба — Бадӟым Мечетьлэн пумаз Замзам вылэ пуктэм избае пуктытозь. Со вакытэ Меккаын отын нокин ӧз улы, ву но ӧй вал. Ибрагим кыксэ ик отчы пуктйз но кыӵе ке мешок кельтӥз, кудаз финикъёс но вуэн тырмытэм мешок/гериба вал. Собере Ибрагим кыкназылэсь палэнскыны мынӥз. Озьы миссис Исмаил со сьӧры мынӥз но шуиз; — О, Ибрагим, кытчы тон мынэмед потэ? Тӥляд -сюлэмды вань-а милемыз та возь вылэ кельтыны, кытын ӧвӧл адями но номыр ӧвӧл'. Исмаил миссис юанзэ выльысь но выльысь вералляз, берло Ибрагим со шоры берен ӧз учкы. Берло Исмаиллэн анаез юаз; — Аллах тӥледыз ваньзэ тае лэсьтыны косӥз-а? Ибрагим валэктӥз: «Да». Миссис Исмаил шуиз; — Соку Аллах милемыз уз кушты. Собере Исмаиллэн анаез берытскиз но Ибрагим сюрессэ азьланьтӥз, куке со гурезь доры вуиз но калык сое адӟыны ӧз быгаты ни, Ибрагим Кааба шоры учкиз но соос понна кӧня ке молитваен вӧсяськиз, кык киоссэ ӝутыса, шуиз: «Равви, — зэмзэ но, мон куд-ог выжыосме пуктӥ ӵыпетэ, кудаз тон доры ӧз вуы на» to - мед луозы соос тау карись ужасьёс - - QS Ибрагим стих 37. Собере Исмаиллэн анаез нылпизэ сиськыны кутскиз но вулэсь юыны кутскиз, куке герибаысь ву быриз, со жадемын вал, озьы ик нылпиез но. Собере со учкиз Исмаил шоры, кудӥныз со нюръяськиз, яке со редакционной сямен шуиз: «Музъем вылын лобӟыса». Собере Хаджар Исмаиллэсь кошкиз но солэсь югдурзэ адӟыны ӧз чида. Соин ик со Шафаа гурезь доры мынӥз, солы тужгес но матын гурезь луыса. Со отын сылӥз но, адямиосты адӟыны оскиськыса, ӵыпет пала учкиз, но нокинэ ӧз адӟы. Озьы со Шафаа гурезьысь лэзиськиз но, ӵыпет доры вуыса, дӥськутсэ ӝутыса, адями кадь тыршыса ужаз, ӵыпет пыр ортчыны быгатӥз но Марва гурезь доры вуиз, собере отын сылӥз, отын кин ке вань-а шуыса, нокинэ ӧз адӟы. Со тае сизьым пол лэсьтӥз — Сафа но Марва гурезьёс вискын —. Ибн Аббас, Аллах солы мед шумпотоз, шуиз; Пророк саллаллаху 'алейхи васаллам шуиз: 'Та са'ий, кудзэ лэсьтыны кулэ адямиос - кин лэсьтэ хадж - кык гурезьёс вискын'. Марвалэн вылӥяз вуыса, со куараез кылӥз, собере ас понназ шуиз: «Шып кариськы», кудзэ Хаджар ачиз шуиз. Собере со кылзыны турттэ вал но, со куараез выльысь кылыны быгатоз, соин ик со шуиз; — Тон куарадэ ӝутӥд, юрттэт курыны малпад ке. Озьы пӧрмиз, куараез кылчинлэн куараез вал шуыса — Джибрил 'Алейхиссалам — кудӥныз Замзам дорын вал, собере Джибрил вуэз пыдкутчанэныз ӵушиз' яке со шуиз; бурдъёсыныз, ву ӵужектыса потытозь. Миссис Исмаил киосыныз тазьы ву люканы кутскиз, ву люканы но герибае понӥз, нош ву люкам бере ӝог гинэ потыны кутскиз. Ибн Аббас, Аллах солы мед шумпотоз, шуиз; Пророк саллаллаху алейхи васаллам шуиз: «Аллах мед жалялоз Умм Исмаиллы — Сити Хаджар- каренлы a со Замзамез огназ кельтэ ке' яке Со шуиз: 'Со вуэз соку ик ӧз ке люка, Замзам ву одно ик ӵужектэм ву луоз'. Берло со выльысь ву юыны но нылпизэ сиськыны быгатиз. Собере кылчин солы шуиз: «Эн кышка, тӥледыз куштыны, малы ке шуоно татын Аллахлэн коркаез, кудзэ та пинал но солэн атаез пуктозы, нош зэмзэ но, Аллах аслэсьтыз ляльчизэ уз быдты». Со вакытэ Байтуллах Кааба музъемлэсь туж вылӥын пуктэмын вал, пичи гурезь кадь, кудзэ, ву тудӟонъёс вуизы ке, бур но паллян палаз ӵыжалозы. Исмаиллэн анаез, Хаджар, озьы улыны азьланьтӥз, куке Кадаа гурезь сюрес вылысь Юрхум выжыысь яке Юрхум семьяысь адямиослэн группазы вуиз но, Меккалэсь улӥе дугдӥз, куке адӟизы, кызьы тылобурдо лоба. Соос шуизы; — Та тылобурдо котыръяське, дыр, малы ке шуоно со ву котыртӥське, ми рос-прос тодӥськомы ке но, та тыметын ву ӧвӧл шуыса. Берло одӥг-кык адямиез ыстӥзы, кудъёсыз ӝог бызьылӥллям но, лэся, ву шедьтӥллям. Соос берытскизы но ву вань шуыса ивортӥзы, собере ву доры вуизы. Со шуиз: «Со вакытэ миссис Исмаил ву дурын вал». Соос солы шуизы; — Тон лэзёд-а милемлы татчы лыктыны? Миссис Исмаил шуиз; — Озьы, тон быгатӥськод, но тынад ву басьтыны правоед ӧвӧл. Соос шуизы; 'Окей'. Ибн Аббас, Аллах солы мед шумпотоз, шуиз; Пророк саллаллаху алейхи васаллам шуиз: «Исмаиллэн анаез та ужрадлы шумпотӥз, малы ке шуоно соин ӵош улӥсь адямиос вал». Берло соос отын улӥллям но семьяоссы доры ыстэм муртъёссэс келязы, соосты отын ӵош улыны ӧтьыса. Куке соослэн семьяоссы Хаджарен улӥллям но Исмаил егит вал, со соослэсь араб кылын вераськыны дышетскиз, эшшо но соос пӧлысь тужгес но дуно но волшебной адями луиз. Собере Исмаил будӥз соослы кельшись воргорон. Бадӟым будэмзы бере, соос Исмаилэз асьсэос пӧлысь кышномуртлы кышно басьтӥзы но кема ӧз ортчы, Исмаиллэн анаез кулӥз. Бӧрысь, Ибрагим лыктӥз, Исмаил кышнояськем бере, мед тодозы, мар со кельтӥз, но со ӧз шедьты Исмаилэз. Ибрагим Исмаиллэн кышноезлэсь Исмаил сярысь юаз. Солэн кышноез валэктӥз; — Со милемлы уксё поттыны ветлӥз. Собере Ибрагим соослэсь улон-вылонзэс, югдурзэс юаз. Исмаиллэн кышноез валэктӥз; — Ми трос уродэз адӟимы, улонмы ляб но бадӟым курадӟонъёсын тырмемын вал. Исмаиллэн кышноез Ибрагимлы кузпалэныз ӵош улэмзы сярысь ӝожтӥськиз. Ибрагим шуиз; — Бӧрысь, кузпалыд лыктӥз ке, мынэсьтым саламме вуттэ но вера, коркаезлэсь ӧссэ мед воштоз шуыса. Куке Исмаил лыктӥз, со маке шӧдӥз, соин ик кышноезлэсь юаз; — Тӥ доры кин ке лыктӥз-а? Солэн кышноез валэктӥз; 'Мед. Азьвыл таӵе югдуре шедем пересь адями вал, кудӥныз ми доры лыктӥз но со тӥ сярысь юаз, собере мон валэктӥ, со мынэсьтым улонмылэн югдурез сярысь юаз, соин ик мон валэктӥ, мон мӧзмыса но курадӟыса улӥсько шуыса». Исмаил юаз; — Со адями тыныд мар ке сярысь ивортон сётӥз-а? Солэн кышноез валэктӥз; 'Мед. Со мыным ӟечкыланъёссэ тӥледлы вуттыны косӥз но коркадылэсь ӧссэ воштыны косӥз». Исмаил шуиз; — Со мынам атае, зэмзэ но, со мыным тӥледын люкиськыны косӥз, тӥ семьяды доры берытскыны мед быгатоды шуыса. Озьы Исмаил кышноеныз люкиськиз. Собере Исмаил калык пӧлысь мукет кышномуртлы выльысь кышнояськиз, собере Ибрагим нош ик кошкиз, соосты дырыз дыръя кельтӥз, кудзэ Аллахлэн потэ вал, нош со бере соосын пумиськыны берытскиз, нош со Исмаилэз ӧз шедьты, берло со Исмаиллэн кышноез доры мынӥз но солэсь Исмаил сярысь юаз. Солэн кышноез валэктӥз; — Со улон понна тырше ми понна. Собере Ибрагим нош ик юаз; — Кызьы тӥ улӥськоды, пиос. Со Исмаиллэн кышноезлэсь улэм-вылэмзы но улон условиоссы сярысь юалляськиз. Солэн кышноез валэктӥз; «Ми котьку умой но тырмыт». Исмаиллэн кышноез Аллахез данъяз. Ибрагим юаз; — Мар тон сииськод? '. Исмаиллэн кышноез валэктӥз; 'Сӥль'. Ибрагим нош ик юаз; — Мар тон юиськод? '. Исмаиллэн кышноез валэктӥз; 'Ву'. Соин ик Авраам вӧсяськиз: «О, Аллах, бакель кар соосты лыоссы но вузы». Пророк саллаллаху алейхи васаллам шуиз: «Со вакытэ Меккаын йӧл ӧй вал, луысал ке, Ибрагим со понна вӧсяськысал». Со шуэ; — Нош Авраамлэн йӧл но ву сярысь вӧсяськемезъя, Меккаысь калык сяна, нокин но ӧз ӝожтӥськы, ваньмыз йӧл но ву басьтӥзы ке. Ибрагим собере шуиз; — Кузпалыд вуиз ке, мынэсьтым саламме солы вуттэ но корка ӧссэ юнматыны кос. Исмаил лыктыса, шуиз: «Тон доры кин ке лыктӥз-а?». Солэн кышноез валэктӥз; 'Мед. Ӵапак али ми доры туж умой тусо пересь лыктӥз'. Кышноез Ибрагимлы синмаськиз. Со мынэсьтым тон сярысь юаз, мон валэктӥ, собере со мынэсьтым улонмылэн югдурез сярысь юаз, мон солы валэктӥ, мон умой шуыса.'. Исмаил юаз; — Со адями тыныд мар ке сярысь ивортон сётӥз-а? Солэн кышноез валэктӥз; 'Мед. Со мыным ӟечкыланзэ вераны косӥз но коркадылэсь ӧсъёссэ утьыны косӥз». Исмаил шуиз; — Со мынам атае, нош ӧс сярысь вераськон мынэ — тон. Со мыным тӥледыз утьыны косӥз». Собере Ибрагим соосты нош ик кӧня ке дырлы кельтӥз, кызьы Аллахлэн мылкыдыз вал, собере берытскиз, куке Исмаил Замзам дорысь писпу улэ стрелазэ пуктйз. Сое адӟыса, со соку ик со доры матэктӥз но атаез сямен лэсьтӥз, кызьы нылпиезлы, нош пиез атаезлы, собере со шуиз; — О, Исмаил, Аллах мыным приказэн косӥз. Исмаил шуиз; — Кыл, мар косэ тынад Раббед. Ибрагим нош ик шуиз; Тон мыным юрттод-а?'. Исмаил шуиз; — Озьы, мон тыныд юртто. Ибрагим шуиз; — Аллах мыным та интые корка пуктыны косӥз. Ибрагим возьматӥз интыез, кудӥныз котырысьтыз интыосын ӵошатыса, туж вылӥын вал. Вераськись шуиз; — Со интыысь соос кыкназы Байтуллалэсь фундаментъёссэ ӝутӥзы, Исмаил изъёсты нуллӥз, нош Ибрагим соосты огазеяз — лэсьтӥз — озьы, куке юрт вылӥын вал, Исмаил та изэн лыктӥз но собере Ибрагимлы пуктӥз, со вылэ ӝутскыны мед быгатоз шуыса, нош Исмаил изъёсты сётӥз. Кыкназы но молитва вераса ужазы; -'Милям Рабб, басьты милесьтым -благотворительность-, зэмзэ но, Тон ваньзэ кылӥсь но ваньзэ тодӥсь'. Соос кыкназы но лэсьтыны азьланьтӥзы, Байтуллаез котыртӥзы но кыкназы но молитваос лыдӟыны азьланьтӥзы; -'Милям Рабб, басьты -благотворительность- милесьтым зэмзэ но Тон ваньзэ кылӥсь но ваньзэ тодӥсь'-. -QS. Албакара 127-.