الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



- Haji dan Umrah Air Zam-zam Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail

Hadith Search Results :
Total Hadith : 1
Hadith Representative
Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail
Imam Bukhari : 3113

و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا وَجَعَلَ لَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ أَاللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ إِذَنْ لَا يُضَيِّعُنَا ثُمَّ رَجَعَتْ فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لَا يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَبِّ { إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ حَتَّى بَلَغَ يَشْكُرُونَ } وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الْأَرْضِ يَلِيهَا فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا فَقَالَتْ صَهٍ تُرِيدُ نَفْسَهَا ثُمَّ تَسَمَّعَتْ فَسَمِعَتْ أَيْضًا فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنْ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا وَهُوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لَا تَخَافُوا الضَّيْعَةَ فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ يَبْنِي هَذَا الْغُلَامُ وَأَبُوهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَهْلَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنْ الْأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ فَكَانَتْ كَذَلِكَ حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ فَأَقْبَلُوا قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ وَشَبَّ الْغُلَامُ وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَمَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ فَشَكَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَطَلَّقَهَا وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ فَلَمْ يَجِدْهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ فَسَأَلَهَا عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتْ اللَّحْمُ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ قَالَ فَهُمَا لَا يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلَّا لَمْ يُوَافِقَاهُ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلًا لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنْ الْبَيْتِ فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ فَقَامَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ فَجَعَلَا يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }

Yerna yenna-yi-d [Abdullah bin Muḥemmed] yenna-aɣ-d [Abdur Razzaq] yenna-aɣ-d [Maɛmar] seg [Ayyub as-Sakhtiyaniy] d [Katsir bin Katsir bin Al Muthallib binAbi Wada’ah] yiwen wayeḍ yettkemmil wayeḍ seg [Saɛid Rabbahulla] 'anhuma]; ‘Tameṭṭut tamezwarut i d-yelsan taceṭṭiḍt d yemma-s n Nnbi Ismaɛil Ɛlaḥissalam. Yesseqdec-itt akken ad yekkes iḍrisen n Sarah, sakkin, yewwi-tt-id Ibrahim Ɛlaḥissalam nettat d mmi-s Ismaɛil, ay mazal yemma-s tessussuḍ-it deg tallit-nni, armi ay ten-yessers Ibrahim Ɛlaḥissalam deg sin ɣer tama n Baitullah - Lkaɛba - deg yiwen n uxxam n tɣiwant ɣef tqacuct n Zamzam n Grand Mousse. Di lweqt-nni di Mekka yiwen ur yezdiɣ din yerna ulac aman. Yessers-iten Ibrahim dinna sin-nni, yeǧǧa-d ṣṣenf n tcekkaṛt deg-s lḥemmeẓ d yiwet n tkeṛṛust/geriba yeččuren d aman. Syin, iruḥ Ibrahim ad ten-yeǧǧ sin-nni. Ihi Massa Ismaɛil teḍfer-it-id tenna-yas; ‘A Ibrahim, anda tebɣiḍ ad truḥeḍ? Ma yella -tesɛiḍ ul- ad aɣ-teǧǧeḍ deg wassif-agi anda ulac amdan yerna ulac akk’. Massa Ismaɛil tezga tettɛawad-d asteqsi-ines tikkelt ɣef tikkelt armi d taggara Ibrahim ur tt-id-yerri ara tamuɣli-s. Taggara yemma-s n Ismaɛil testeqsa; 'Ma d Öebbi i k-d-iooan $ef wayagi meôôa?'. Yerra-yas-d Ibrahim : « Ih ». Massa Ismaɛil tenna-d; 'Ihi, Öebbi ur a$ Ipêezzib ara'. Syin tuɣal-d yemma-s n Ismaɛil, Ibrahim ikemmel abrid-is armi d asmi yewweḍ ɣer yiwen wedrar yerna ur zmiren ara ad t-walin medden, Ibrahim iqubel Lkaɛba yerna yeẓẓall fell-asen s waṭas n tefyar n tẓallit s usnerni n sin ifassen-is, yenna-d : ‘Rabbi, -’s tidet, sserseɣ-d kra n Yoscendants deg wassif-iw. uxxam’ - alamma d asmi ara d-asen ɣer - ad uɣalen d iqeddacen yettqadaren - - QS Ibrahim ayat 37. Syin, yemma-s n Ismaɛil tebda tessussuḍ mmi-s, tessew seg tmeẓẓuɣt n waman alamma mi kfan waman yellan deg geriba teffud am wakken i mmi-s. Syin imuqel ɣer Ismaɛil aɛebbuḍ-nni ay la yettnaɣen, neɣ yenna-d s tmeẓriwt (édition) : « Yettɣellit ɣef lqaɛa ». Syin, Hajar yeffeɣ-d seg Ismaɛil, ur yezmir ara ad iẓer lḥala-s. Ihi yunag $er wedrar n Shafaa d adrar i t-iqerben akk. Ibedd dinna iqubel tala s usirem ad iwali imdanen dinna maca ur iwala yiwen. Ihi yewweḍ-d seg wedrar n Shafaa mi d-yewweḍ ɣer tala yessers-d lḥenni n lqecc-is yerna ixeddem s lǧehd am umdan yettnaɣen s lǧehd armi d asmi i yezmer ad iɛeddi seg wedrar-nni yerna yewweḍ ɣer wedrar n Marwah syin ibedd dinna yettmuqul ma yella win yellan dinna maca ur iwala ara. Igga aya sebɛa n tikkal - ger tɣaltin n Safa d Marwah -. Ibn Abbas ad t-iɛǧeb Rebbi yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : ‘D ayen i d-yeqqaren belli ilaq ad t-xedmen yemdanen - i ixeddmen lḥejj – gar snat n tɣiwanin’. Mi yella di tqacuct n Marwah, yesla i yiwen n ṣṣut, syin yenna i yiman-is : Susem, d ayen i d-yeqqar Hajar i yiman-is. Syin yeɛreḍ ad yessel yerna yezmer ad yesli i ṣṣut-nni tikkelt nniḍen ihi yenna-d; ‘Tessawḍeḍ ad tesnerniḍ taɣect-ik ma yella tesɛiḍ lebɣi ad tessutreḍ lemɛawna’. Iban-d belli taɣect-nni d taɣect n lmelk - Jibril ‘Alaihissalam- yellan qrib n Zamzam, syin Jibril iḍegger aman s tqacuct-is’ neɣ yenna-d ; s wafriwen-is alamma d-ffɣen waman ttfeggiḍen. Massa Ismaɛil tebda tettgen tizeɣwa n waman s ifassen-nnes am wa, dɣa d aya ay d-yesskanayen aman yerna tessers-iten deg geriba, deg wakud ay deg aman ttkemmilen ttfeggiḍen-d s tɣawla deffir ma ttwaqelɛen-d.’ Ibn Abbas ad t-iɛǧeb Rebbi yenna-d; Resulullah sallallahu aleyhi wasallah rhamma Allah Umm Isma’il - Siti Hajar- karen a ma yella yeǧǧa Zamzam weḥd-s’ neɣ Yenna-d: ‘Ma ur d-yesnejmaɛ ara aman-nni imiren kan, aman n Zamzam ad uɣalen s tɣawla d aman yettfeggiḍen’. Taggara tessaweḍ ad tessew aman, ad tessuḍ mmi-s tikkelt nniḍen. Syin yenna-yas lmelk: ‘Ur ttaggad ara ad k-ǧǧen imi atan wexxam n Öebbi, ara t-yebnun weqcic-agi d baba-s yerna s tidett Öebbi ur yettḍurru ara amdan-is’. Deg tallit-nni, Baitullah Kaaba tella tettwagdel s waṭas seg wakal am yiwen n wedrar ameẓyan, yerna lemmer ad d-asen lḥemla n tmes, ad tt-id-sfeḍḍen seg tama tayeffust ed tama tazelmaḍt. Yemma-s n Ismaɛil, Hajar, tkemmel tettɣimi akka armi d asmi ay d-tusa yiwet n terbaɛt n medden seg teqbilt n Jurhum neɣ seg twacult n Jurhum seg webrid n wedrar n Kadaaɛ, yerna ḥebsen ɣer ddaw n wasif seg Mekka mi walan yiwen n wegḍiḍ la yettfeggiḍ. Ssuɣen-d; ‘Agḍiḍ-agi ilaq ad yili yettɛedday imi yettɛedday ɣef waman ɣas akken neẓra s lḥeqq belli ulac aman deg tala-agi. Taggara ceyyɛen-d yiwen neɣ sin n yimdanen i yuzzlen s tɣawla yerna iban-d ufan-d aman. Uɣalen-d ssawḍen ad d-ssiwḍen lexbaṛ ɣef tilin n waman sakkin usan-d ɣer waman. Yenna-d: ‘Di tallit-nni, Massa Ismaɛil tella qrib n waman’. Nnan-as ; ‘Ad aɣ-teǧǧeḍ ad neḥbes akken ad k-neḍfer dagi?’. Massa Ismaɛil tenna-d; ‘Ih tzemreḍ maca ur tesɛiḍ ara azref ad tesɛuḍ aman’. Nnan-as; 'Anεam'. Ibn Abbas ad t-iɛǧeb Rebbi yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : ‘Yemma n Ismaɛil tuɣal tefreḥ s tedyant-a imi llan yemdanen ttɣimin yid-s’. Taggara ddren dinna, ssawḍen imazanen ɣer twaculin-nsen akken ad ten-ɛerḍen ad ddren dinna akk.’ Asmi ay ddrent twaculin-nsen ed Hajar yerna Ismaɛil yella meẓẓi, yelmed seg-sen ad d-yemmeslay taɛṛabt, yerna yuɣal ula d netta d amdan ay yesɛan azal akk ed win ay yesɛan aṭas n sseḥr gar-asen. Syin yekker-d Ismaɛil d ilemẓi i ten-iɛeǧben. Mi mɣuren, zewǧen Ismaɛil d yiwet n tmeṭṭut seg-sen yerna ur ɛeḍḍlen ara aṭas, temmut yemma-s n Ismaɛil. Syin akkin, yusa-d Ibrahim deffir ma yezweǧ Ismaɛil akken ad d-yaf d acu i d-yeǧǧa maca ur yufi ara Ismaɛil. Yesteqsa Ibrahim tameṭṭut n Ismaɛil ɣef Ismaɛil. Terra-yas-d tmeṭṭut-is; ‘Yella ibeɛdeḍ yettqabal-aɣ-d tudert. Syin, Ibrahim yesteqsa ɣef tudert-nsen d tegnatin-nsen. Terra-yas-d tmeṭṭut n Ismaɛil ; ‘Nesɛa aṭas n lxir yerna tudert-nneɣ tella d tameẓyant yerna teččur d lḥif ameqran’. Tameṭṭut n Ismaɛil tettcetki ɣef tudert i tettidir nettat d wergaz-is i Ibrahim. Yenna-d Ibrahim; ‘Syin, mi ara d-yas wergaz-ik, ssiwḍ-as-d asellem-iw, tiniḍ-as ad ibeddel tawwurt n wexxam-is.’ Mi d-yusa Ismaɛil iḥulfa s kra ihi yesteqsa tameṭṭut-is; ‘Yella win i d-yusan ɣur-k?’. Terra-yas-d tmeṭṭut-is; 'Ih. Zik yella yiwen wemɣar am wa deg tegnit-a ay d-yusan ɣur-neɣ yerna yesteqsa-k fell-ak sakkin sfehmeɣ-as yerna yesteqsa-yi-d ɣef tegnit n tudert-nneɣ dɣa sfehmeɣ-as belli ttɣimiɣ deg lḥif d lḥif’. Ismaɛil yesteqsa-t; ‘Amdan-nni yefka-yak-d izen ɣef kra?’. Terra-yas-d tmeṭṭut-is; 'Ih. Yumeṛ-iyi ad ak-d-ssiwḍeɣ asellem-is yerna yenna-yak ad tbeddeleḍ tawwurt n wexxam-ik.’ Yenna-d Ismaɛil; ‘D baba-w yerna s tidet yumer-iyi ad k-sfeḍḥeɣ akken ad tuɣaleḍ ɣer twacult-ik’. Ihi Ismaɛil yebra i tmeṭṭut-is. Syin, Ismaɛil yuɣal yezweǧ tameṭṭut niḍen seg medden, sakkin, Ibrahim yuɣal iṛuḥ, yeǧǧa-ten deg wakud ay yebɣa Öebbi yerna deffir waya yuɣal-d ad ten-id-yemlil, maca ur yufi ara Ismaɛil armi d taggara ay d-yuɣal ɣer tmeṭṭut n Ismaɛil, yesteqsa-tt ɣef Ismaɛil. Terra-yas-d tmeṭṭut-is; 'Yeffeɣ-d ad irebḥ tudert-is i nekni. Syin, Ibrahim yuɣal yesteqsa; 'Amek tellam kunwi'. Yesteqsa tameṭṭut n Ismaɛil ɣef tudert-nsen d tegnatin n tudert-nsen. Terra-yas-d tmeṭṭut-is; ‘Nekni dima d ayen yelhan yerna nessaweḍ’. Tameṭṭut n Ismaɛil teḥmed Öebbi. Yesteqsa-t Ibrahim; ‘D acu i tettetteḍ? '. Terra-yas-d tmeṭṭut n Ismaɛil ; 'Aksum'. Yesteqsa-t daɣen Ibrahim; ‘D acu i teswiḍ? '. Terra-yas-d tmeṭṭut n Ismaɛil ; 'Aman'. Ihi, Ibôahim iẓẓull: “A Öebbi, sbeôk iten deg uksum nnsen akked waman nnsen”. Yenna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Di tallit-nni, ur yelli ara lfakya di Mekka yerna lemmer yella, tili Ibrahim ad t-iẓall’. Yenna-d; ‘Yerna seg tẓallit n Ibṛahim ɣef uksum ed waman, ulac win ay d-yescetkan s lxilaf n medden n Mekka ma yella ayen akk ay d-wwin d aksum ed waman’. Yenna-d Ibrahim imiren; ‘Mi ara d-yas wergaz-ik, ssiwḍ-as-d sslam-iw, lameṛ-as ad yesseǧhed tawwurt n wexxam-is.’ Mi d-yusa Ismaɛil, yenna-yas: “Yella win i k-d-yusan?”. Terra-yas-d tmeṭṭut-is; 'Ih. Tura kan yusa-d ɣur-neɣ yiwen wemɣar s ṣṣifa yelhan mliḥ’. Tameṭṭut-is tettḥemmil Ibrahim. Yesteqsa-yi-d fell-ak ihi sfehmeɣ-as syen yesteqsa-yi-d ɣef tegnit n tudert-nneɣ ihi rriɣ-as belli lliɣ s lxir’.'. Ismaɛil yesteqsa-t; ‘Amdan-nni yefka-yak-d izen ɣef kra?’. Terra-yas-d tmeṭṭut-is; 'Ih. Yumeṛ-iyi ad ak-d-ssiwḍeɣ asellem-is yerna yenna-yak ad tḥuddeḍ tiwwura n wexxam-ik.’ Yenna-d Ismaɛil; ‘D baba-w yerna tawwurt iɣef d-yettili wawal d kečč. Yumer-iyi ad k-ḥuddreɣ’. Syin, Ibrahim yuɣal yeǧǧa-ten kra n lweqt akken yebɣa Öebbi, sakkin yuɣal-d deffir waya mi yessers Ismaɛil lmus-is ddaw n yiwen n useklu qrib Zamzam. Mi t-iwala, imiren kan iqerreb-d ɣur-s, ixeddem am baba ɣer mmi-s d mmi ɣer baba-s syin yenna-d; ‘A Ismaɛil, Öebbi Yumeṛ iyi s lameṛ’. Yenna-d Ismaɛil; ‘Xeddem ayen i d-yumer Rabb-ik’. Yenna-d daɣen Ibrahim; Ad iyi-tɛiwneḍ?'. Yenna-d Ismaɛil; 'Ih ad k-ɛiwneɣ'. Yenna-d Ibrahim; ‘Allah yumer-iyi ad bnuɣ axxam deg wemkan-agi’. Ibrahim yesmekta-d amkan i d-yezgan ɣlayen aṭas ma nquder-it d tɣiwant.’ Yenna-d umsefham; ‘Seg wemkan-nni ay d-sbedden sin-nni lsas n Baitullah, Ismaɛil ixeddem akken ad yerr iẓra-nni deg wakud aydeg Ibrahim yessers-iten - yebna-ten - armi d asmi ay d-yella lebni-nni ɣlayen, yusa-d Ismaɛil s weẓru-a, sakkin yessers-it i Ibrahim akken ad yezmer ad yeffeɣ fell-as deg wakud aydeg Ismaɛil yefka-d iẓra-nni. Sin-nni llan xeddmen deg wakud aydeg qqaren taẓallit; -'A Rabb nne$, qebel -sedda- ɣur-neɣ, s tidep, Kečč d win i d-yeslan, d win i t-yesnen'. Sin-nni ttkemmilen lebni armi ay d-zzin i Baitullah yerna sin-nni ttkemmilen qqaren-d tiẓalliyin; -'A Rabb nne$, qebel -sedda- seg-ne$, s tidett, Kečč d Win i d-yeslan, d win i d-yessnen'-. -QS. Albaqarah 127-.

Hadith Corroboration :