Hadith Representative
Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail
Imam Bukhari : 3113و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا وَجَعَلَ لَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ أَاللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ إِذَنْ لَا يُضَيِّعُنَا ثُمَّ رَجَعَتْ فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لَا يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَبِّ { إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ حَتَّى بَلَغَ يَشْكُرُونَ } وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الْأَرْضِ يَلِيهَا فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا فَقَالَتْ صَهٍ تُرِيدُ نَفْسَهَا ثُمَّ تَسَمَّعَتْ فَسَمِعَتْ أَيْضًا فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنْ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا وَهُوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لَا تَخَافُوا الضَّيْعَةَ فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ يَبْنِي هَذَا الْغُلَامُ وَأَبُوهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَهْلَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنْ الْأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ فَكَانَتْ كَذَلِكَ حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ فَأَقْبَلُوا قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ وَشَبَّ الْغُلَامُ وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَمَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ فَشَكَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَطَلَّقَهَا وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ فَلَمْ يَجِدْهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ فَسَأَلَهَا عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتْ اللَّحْمُ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ قَالَ فَهُمَا لَا يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلَّا لَمْ يُوَافِقَاهُ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلًا لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنْ الْبَيْتِ فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ فَقَامَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ فَجَعَلَا يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
E o m’à dito [’Abdullah bin Muhammad] o n’à dito [’Abdur Razzaq] o n’à dito [Ma’mar] da [Ayyub as-Sakhtiyaniy] e [Katsir bin Katsir bin Al Muthallib binAbi Wada’ah] un con l’atro complementandose un con l’atro da [Sa’id Rabballan] 'anuma]; — A primma dònna à portâ unna çenta a l'é stæta a moæ do Profeta Isma'il 'Alaihissalam. O l'à deuviou pe levâ e tracce de Sarah, dapeu o Ibrahim 'Alaihissalam o l'à piggiâ lê e o seu figgio Isma'il, che a seu moæ a ô l'allattava ancon à quelli tempi, fin à quande o Ibrahim 'Alaihissalam o î à missi tutti doî da-a rente a-o Baitullah – a Kaaba – int'unna baracca in çimma do Zamzam Grande in sciâ fin do. À quelli tempi a-a Mecca no gh'abitava nisciun e no gh'ea ægua. O Ibrahim o l'à misso lì i doî e o l'à lasciou unna meña de sacco ch'o contegniva de datte e un sacco/geriba pin d'ægua. Dapeu o Ibrahim o l'é anæto à lasciâli doî. Coscì a signoa Isma'il a l'é anæta apreuvo à lê e a l'à dito; — O Ibrahim, donde ti veu anâ? Ti -gh'æ o cheu- de lasciâne inte sta vallâ donde no gh'é nisciun òmmo e ninte pe ninte'. A signoa Isma'il a l'à continuou à repete a seu domanda ciù e ciù vòtte fin à quande in sciâ fin o Ibrahim o no l'à guardâ torna. Pe finî a moæ do Isma'il a l'à domandou; «Allah o t'à comandou tutto sto fæto?». O Ibrahim o l'à respòsto: «Sì». A signoa Isma'il a l'à dito; «Alloa Allah o no n’abbandonià». Dapeu a moæ de Isma'il a l'é tornâ e o Ibrahim o l'à continuou o seu viægio fin à quande quande o l'à razzonto unna colliña e o pòpolo o no poeiva ciù veddelo, o Ibrahim o s'é affrontou a-a Kaaba e o l'à pregou pe loiatre con ciù frase de preghea con tiâ sciù tutte doe e man, co-o dî: «Rabbi, -'de fæto, ò misso no Yoscendants inte unna vallâ casa' - fin à quande arrivan à - che vëgnan di servitoî grati - - QS Ibrahim verso 37. Allora a moæ de Isma'il a l'à comensou à dâ l'allattamento a-o seu figgio e à beive da-a fornitua d'ægua fin à quande l'ægua inta geriba a l'é finia a l'à avuo seu e o l'à fæto ascì o seu figgio. Dapeu o l'à guardou o Isma'il o bambin ch'o l'ea in difficoltæ, ò o l'à dito editorialmente: «Rollando pe-a tæra». Dapeu o Hajar o l'à lasciou o Isma'il e o no poeiva soportâ de vedde a seu condiçion. Coscì o l'é anæto a-a colliña de Shafaa comme a montagna ciù vexiña à lê. O l'ea lì e o s'affacciava in sciâ vallâ inta speransa de vedde de gente lì ma o no veddeiva nisciun. Coscì o l'é desceiso da-a colliña de Shafaa e quande o l'é arrivou inta vallâ o l'à arrotolou l'orlo di seu vestî e o l'à travaggiou ben ben comme un òmmo ch'o se sciorte ben ben fin à quande o l'é stæto bon de passâ pe-a colliña de Shafaa e o l'é arrivou in sciâ colliña de Marwah dapeu o l'é stæto lì à ammiâ se gh'ea quarchedun lì ma o no l'à visto. O l'à fæto sto fæto sette vòtte – tra e colliñe de Safa e Marwah –. O Ibn 'Abbas che Allah o segge contento de lê o l'à dito; O Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à dito: 'Quello o l'é o sa'iy ch'o dev'ëse fæto da-i òmmi – che fan o Hajj – tra e doe colliñe'. Quand'o l'ea in çimma à Marwah, o l'à sentio unna voxe, dapeu o s'é dito à lê mæximo: «Sciortî feua», che Hajar o voeiva dî lê mæximo. Dapeu o l'à çercou de ascoltâ e o l'à posciuo senti torna a voxe donca o l'à dito; «T'æ tiou sciù a voxe se t'aveivi l'intençion de domandâ aggiutto». Se gh'é descoverto che a voxe a l'ea a voxe de un angelo – o Jibril ‘Alaihissalam – ch'o l'ea vexin à Zamzam, dapeu o Jibril o l'à sciortio l'ægua co-o seu tallo’ ò o l'à dito; co-e seu ae fin à quande l'ægua a ne vëgne feua sciortindo. A signoa Isma'il a l'à comensou à fâ de sacce d'ægua co-e seu moen comme questa, saieiva à dî à arrecheugge l'ægua e à mettila into geriba, tanto che l'ægua a l'anava avanti à sciortî feua a-a spedia dòppo ëse stæta arrecuggeita.' O Ibn 'Abbas che Allah o segge contento de lê o l'à dito; O Profeta o l'à dito: «Che Allah o l'agge misericordia de l'Umm Isma'il - Siti Hajar- karen a se o lascia Zamzam da solo’ ò O l’à dito: ‘Se o no recugge l’ægua de botto, l’ægua de Zamzam a saià de seguo ægua ch’a strixella’. Pe finî a l'à posciuo beive torna l'ægua e dâ l'allattamento a-o seu figgio. Allora l’angelo o gh’à dito: ‘No avei paû d’ëse abbandonou perché chì gh’é a cà de Allah, ch’a saià tiâ sciù da sto figgeu e da seu poæ e de fæto Allah o no perdià o seu servitô’. À quelli tempi, a Baitullah Kaaba a l'ea missa assæ erta da-o terren comme unna colliña picciña, che se vegniva de alluvioin a saieiva stæta erodia da-e bande drita e manciña. A moæ do Isma'il, Hajar, a l'é anæta avanti à vive coscì fin à quande un gruppo de persoñe da tribù Jurhum ò da famiggia Jurhum o l'é vegnuo da-a stradda da colliña Kadaa' e o s'é fermou à valle da Mecca quande o l'à visto un öxello ch'o xeuava in gio. An esclamou; — Sto öxello o dev’ëse in çercio perché o l’é in çercio in sce l’ægua ascì ben che semmo de seguo che no gh’é d’ægua inte sta vallâ. Pe finî an mandou unna ò doe persoñe che corrivan a-a spedia e pâ ch'aggian attrovou de l'ægua. Son tornæ e an segnallou a presensa d'ægua e dapeu son vegnui à l'ægua. O l'à dito: «À quelli tempi a signoa Isma'il a l'ea vexin à l'ægua». Ghe dixan; «Ne permetti de fermâse pe intrâ con ti chì?». A signoa Isma'il a l'à dito; «Sì se peu ma no gh'é o drito d'avei de l'ægua». Dixan; 'Va ben'. O Ibn 'Abbas che Allah o segge contento de lê o l'à dito; O Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à dito: 'A moæ do Isma'il a l'é vegnua contenta de sto avvegnimento perché gh'ea de gente che viveivan con lê'. Pe finî an visciuo lì e an mandou di messaggê a-e seu famigge pe invitâli à vive lì insemme.» Quande e seu famigge viveivan co-o Hajar e o Isma'il o l'ea zoeno, o l'à impreiso à parlâ arabo da loiatri, e o l'é vegnuo fiña a persoña ciù preçiosa e magica tra de loiatri. Dapeu o Isma'il o l'é cresciuo inte un zoeno ch'o ghe piaxeiva. Quande son cresciui, an sposou o Isma'il con unna dònna da loiatri e no guæi tempo dòppo a moæ do Isma'il a l'é mòrta. Dapeu, o Ibrahim o l'é vegnuo dòppo che o Isma'il o s'ea sposou pe descrovî cöse o l'aiva lasciou apreuvo ma o no l'à attrovou o Isma'il. O Ibrahim o l'à domandou a-a moggê do Isma'il in sce l'Isma'il. A seu moggê a l'à respòsto; — O l'ea lontan à guägnâse da vive pe niatri. Dapeu o Ibrahim o l'à domandou in sciâ seu vitta e in scê seu circostanse. A moggê do Isma'il a l'à respòsto; «Ammò sperimentou tanti mâ e a nòstra vitta a l'ea streita e pinna de gran sofferensa». A moggê do Isma'il a s'é lamentâ da vitta che lê e seu maio viveivan pe-o Ibrahim. O Ibrahim o l'à dito; — Dapeu, quande o to maio o l'arriva, trasmette i mæ saluti e dighe de cangiâ a pòrta da seu cà. Quande o Isma'il o l'é vegnuo o l'à sentio quarcösa donca o l'à domandou à seu moggê; — Quarchedun o l'é vegnuo da ti? A seu moggê a l'à respòsto; 'Scì. Primma gh'ea un vegio comme questo inte sta scituaçion ch'o l'ea vegnuo da niatri e o m'à domandou de ti dapeu ò spiegou e o m'à domandou a scituaçion da nòstra vitta donca ò spiegou che viveiva inte l'escidio e o sofferimento'. o l'à domandou o Isma'il; «Quella persoña a t'à dæto un messaggio in sce quarcösa?». A seu moggê a l'à respòsto; 'Scì. O m'à ordenou de trasmette i seu saluti e o t'à dito de cangiâ a pòrta da vòstra cà.» O Isma'il o l'à dito; «O l'é mæ poæ e de fæto o m'à ordenou de divòrçiâte coscì che ti torni inta vòstra famiggia». Coscì o Isma'il o l'à divorçiou da seu moggê. Dapeu o Isma'il o l'à sposou torna unn'atra dònna tra o pòpolo, dapeu o Ibrahim o l'é anæto torna, con lasciâli drento do tempo che Allah o voeiva e dapeu o l'é tornou à trovâli, ma o no l'à attrovou o Isma'il fin à quande in sciâ fin o l'é anæto da-a moggê do Isma'il e o gh'à domandou in sce Isma'il. A seu moggê a l'à respòsto; — O l'é feua à guägnâse da vive . pe noi. Allora l’Ibrahim o l’à domandou torna; «Comme ste, figgeu». O l'à domandou a-a moggê do Isma'il a seu vitta e e seu condiçioin de vitta. A seu moggê a l'à respòsto; «Semmo delongo ben e basta». A moggê do Isma'il a l'à lödou Allah. o l’à domandou o Ibrahim; — Cossa ti mangi? '. A moggê do Isma'il a l'à respòsto; 'Carne'. o l’à domandou torna o Ibrahim; — Cossa beive? '. A moggê do Isma'il a l'à respòsto; 'Ægua'. Coscì o Abraham o l’à pregou: ‘O Allah, benedixeli inta seu carne e inta seu ægua’. O Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à dito: 'À quelli tempi no gh'ea gran inta Mecca e se ghe fïse stæto, o Ibrahim o l'avieiva pregou pe lê'. O dixe; «E da-a preghea do Abraham in sciâ carne e l'ægua, nisciun feua che o pòpolo da Mecca o se lamentava se tutto quello ch'o l'aiva o l'ea carne e ægua». O Ibrahim o l'à dito aloa; — Quande o to maio o l'arriva, trasmetteghe i mæ saluti e comandeghe de rinforsâ a pòrta da seu cà. Quande o Isma'il o l'é vegnuo, o l'à dito: «Qualchedun o l'é vegnuo da ti?». A seu moggê a l'à respòsto; 'Scì. Solo oua un vegio òmmo con unn'apparensa assæ boña o l'é vegnuo da niatri'. Seu moggê a l'aiva de l'ammiraçion pe-o Ibrahim. O m'à domandou de ti, donca ò spiegou e dapeu o m'à domandou in sciô stato da nòstra vitta, donca ò respòsto che stava ben». o l'à domandou o Isma'il; «Quella persoña a t'à dæto un messaggio in sce quarcösa?». A seu moggê a l'à respòsto; 'Scì. O m'à ordenou de trasmette i seu saluti e o t'à dito de defende e pòrte da vòstra cà.» O Isma'il o l'à dito; — O l’é mæ poæ e a pòrta in costion a l’é ti. O m'à ordenou de defendete». Dapeu o Ibrahim o î à lasciæ torna pe un çerto tempo comme o voeiva Allah, dapeu o l'é tornou dòppo quello quande o Isma'il o l'à misso a seu freccia sotta un erbo vexin à Zamzam. Quande o l’à visto, o s’é avvexinou subito à lê e o l’à agio comme un poæ verso o seu figgio e un figgio verso o seu poæ dapeu o l’à dito; «O Isma'il, Allah o m'à comandou con un ordine». O Isma'il o l'à dito; «Fæ quello che o vòstro Rabb o comanda». O Ibrahim o l'à dito torna; M'aggiutti?». O Isma'il o l'à dito; «Sì ti aggiutto». O Ibrahim o l'à dito; 'Allah o m'à ordenou de tiâ sciù unna cà inte sto pòsto'. O Ibrahim o l'à indicou un pòsto ch'o l'ea assæ erto à peto di d'in gio.' O narratô o l'à dito; 'Da quello pòsto i doî an tiou sciù i fondamenti do Baitullah, o Isma'il o travaggiava pe portâ e prie tanto che o Ibrahim o ê metteiva insemme – o ê tiava sciù – fin à quande l'edifiçio o l'ea erto, o Isma'il o l'é vegnuo con sta pria e dapeu o l'à missa pe-o Ibrahim coscì ch'o poeiva montâ in sce quella tanto che o Isma'il o dava a pria. Tutti doî travaggiavan tanto che divan a preghea; -'O nòstro Rabb, açetta -a caritæ- da niatri, de fæto Ti l’é l’Onni-Ascolto e Onni-Cosciente'. I doî an continuou à tiâ sciù fin à quande an çircondou o Baitullah e tutti doî an continuou à reçitâ de preghee; -'O nòstro Rabb, açetta -a caritæ- da niatri de fæto Ti l’æ Tutto-Ascoltô e Onni-Cosciente'-. -QS. Albaqara 127-.