Hadith Representative
Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail
Imam Bukhari : 3113و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا وَجَعَلَ لَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ أَاللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ إِذَنْ لَا يُضَيِّعُنَا ثُمَّ رَجَعَتْ فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لَا يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَبِّ { إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ حَتَّى بَلَغَ يَشْكُرُونَ } وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الْأَرْضِ يَلِيهَا فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا فَقَالَتْ صَهٍ تُرِيدُ نَفْسَهَا ثُمَّ تَسَمَّعَتْ فَسَمِعَتْ أَيْضًا فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنْ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا وَهُوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لَا تَخَافُوا الضَّيْعَةَ فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ يَبْنِي هَذَا الْغُلَامُ وَأَبُوهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَهْلَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنْ الْأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ فَكَانَتْ كَذَلِكَ حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ فَأَقْبَلُوا قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ وَشَبَّ الْغُلَامُ وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَمَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ فَشَكَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَطَلَّقَهَا وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ فَلَمْ يَجِدْهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ فَسَأَلَهَا عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتْ اللَّحْمُ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ قَالَ فَهُمَا لَا يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلَّا لَمْ يُوَافِقَاهُ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلًا لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنْ الْبَيْتِ فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ فَقَامَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ فَجَعَلَا يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Bad u la ïathuh ha nga [u ‘Abdullah bin Muhammad] u la ïathuh ha ngi [u ‘Abdur Razzaq] u la ïathuh ha ngi [u Ma’mar] na u [Ayyub as-Sakhtiyaniy] bad [u Katsir bin Katsir bin Al Muthallib binAbi Wada’ah] iwei ïa iwei pat da kaba pyndap pynbiang iwei ïa iwei pat na u [U Sa’id Razzaq] u la ong. 'anhuma]; ‘Ka kynthei kaba nyngkong eh ban phong belt ka dei ka kmie jong u Nongiathuhlypa Isma’il ‘Alaihissalam. U la pyndonkam ia ka ban weng ia ki dak ki shin jong ka Sarah, nangta u Ibrahim ‘Alaihissalam u la ialam ia ka bad ia u khun jong ka u Isma’il, uba ka kmie jong u ka dang ai buin ia u ha kata ka por, haduh ba u Ibrahim 'Alaihissalam u la buh ia ki baroh arngut hajan ka Baitullah - ka Kaaba - ha kawei ka lyngkha kaba don ha jrong ka Zamzam the Grand Mozam ha kaba kut jong u snem. Ha kata ka por ha Mecca ym don briew ba shong hangta bad ym don um ruh. U Ibrahim u la buh ia ki arngut hangta bad u la iehnoh ia kawei ka kynja byrni kaba don ki date bad kawei ka byrni/geriba kaba la pyndap da ka um. Nangta u Ibrahim u la leit ban iehnoh ia ki arngut. Kumta ka Mrs Isma’il ka la bud ia u bad ka la ong; ‘Ko Ibrahim, shano phi kwah ban leit? Hato phi -don ka dohnud- ban iehnoh ia ngi ha kane ka them ha kaba ym don briew bad ym don ei ei ruh em’. Ka Mrs Isma’il ka la iai pynkynmaw biang ia ka jingkylli jong ka haduh ba khatduh u Ibrahim um shym la phai dien shuh ia ka. Khatduh khatwai ka kmie u Isma’il ka la kylli; ‘Hato U Allah U la hukum ia phi halor kine baroh?’. U Ibrahim u la jubab: ‘Em’. Ka Mrs Isma’il ka ong; ‘Te U Allah un ym iehnoh ia ngi’. Nangta ka kmie u Isma’il ka la wan phai bad u Ibrahim u la bteng ia ka jingleit jong u haduh ba ynda u la poi ha uwei u lum bad ki briew kim lah shuh ban iohi ia u, u Ibrahim u la phai khmat sha ka Kaaba bad u la duwai na ka bynta jong ki da ki katto katne ki sentens jingduwai da kaba rah ia ki kti baroh ar, u da ong: ‘Rabbi, -’shisha, nga la buh katto katne na ki devalley jong nga. ïing’ - haduh ba kin da poi sha - ai ba kin long ki shakri kiba sngewnguh - - QS Ibrahim dkhot 37. Nangta ka kmie u Isma’il ka la sdang ban ai dud ia la u khun bad ban dih na ka um haduh ba ynda la lut ka um ha ka geriba ka la sliang bad kumjuh ruh u khun jong ka. Nangta u peit ia u Isma’il u khunlung uba dang ialehkai, lane u ong kum ka jingthoh: ‘Ka jingkylla ha madan’. Nangta ka Hajar ka la iehnoh ia u Isma’il bad kam lah shah ban iohi ia ka jinglong jong u. Kumta u la leit sha lum Shafaa kum u lum uba kham jan eh bad u. U la ieng hangta bad u la phai khmat sha ka them da ka jingkyrmen ban iohi ia ki briew hangta hynrei um iohi iano iano ruh. Kumta u la hiar na u lum Shafaa bad ynda u la poi ha kshaid u la pyntyllun ia ka ryndang jainkup jong u bad u la trei shitom kum u briew uba ialeh shitom haduh ba ynda u la lah ban iaid lyngba ia kata ka kshaid bad u la poi ha u lum Marwah nangta u la ieng hangta u peit ban peit la don mano mano hangta hynrei um iohi. U la leh ia kane hynriew sien - hapdeng ki lum Safa bad Marwah -. U Ibn ‘Abbas to U Blei Un sngewbha ia u u la ong; U Nongiathuhlypa u la ong: ‘Kata ka dei ka sa’iy kaba dei ban leh da ki briew - kiba leh ia ka Hajj - hapdeng ki ar tylli ki lum’. Ynda u la poi ha trai jong u Marwah, u la iohsngew ia ka sur, nangta u la ong ha lade, ‘To sngap jar’, kaba u Hajar u mut ia lade. Nangta u la pyrshang ban sngap bad u la lah ban iohsngew biang ia ka sur kumta u la ong; ‘Phi la pynkiew ia ka sur jong phi lada phi thmu ban pan jingiarap’. Ka la paw ba kata ka sur ka dei ka sur angel - u Jibril ‘Alaihissalam- uba don hajan Zamzam, nangta u Jibril u paw ia ka um da ka kjat jong u’ lane u ong; da ki bniat jong ka haduh ba ka um kan mih da kaba tuid. Ka Mrs. Isma’il ka la sdang ban shna ia ki jaka buh um da ki kti jong ka kumne, kata ka long ban lum ia ka um bad buh ia ka ha ka geriba, katba ka um ka dang iai bteng ban tuid stet hadien ba la lum ia ka.’ U Ibn ‘Abbas to U Blei Un sngewbha ia u u la ong; U Nongiathuhlypa u la ong: ‘To U Blei un isynei ia ka Umm Isma’il - Siti Hajar- karen . a lada u iehnoh ia ka Zamzam marwei’ lane U la ong: ‘Lada um lum mardor ia ka um, ka um Zamzam kan sa kylla long shisha ka um kaba tuid’. Khatduh ka la ioh ban dih um bad ban ai dud biang ia la u khun. Nangta u angel u la ong ia u: ‘Wat tieng ban shah iehnoh namar hangne ka don ka iing U Allah, ia kaba yn tei da une u khynnah bad u kpa jong u bad shisha U Allah un ym pynsyrwa kai ia la u shakri’. Ha kata ka por, ia ka Baitullah Kaaba la buh ha ka jaka kaba jrong bha na khyndew kum u lum rit, uba lada wan ki jingshlei um un sa rong noh na ka liang kadiang bad ka liang kadiang. Ka kmie jong u Isma’il, ka Hajar, ka la iai im kumta haduh ba kawei ka kynhun ki briew na ka jait Jurhum ne ka kur Jurhum ki la wan na ka lynti lum Kadaa’ bad ki la sangeh sharum na Mecca haba ki la iohi ia kawei ka sim kaba her kylleng kylleng. Ki la pyrta; ‘Kane ka sim ka dei ban iaid sawdong namar ka iaid sawdong ia ka um wat la ngi tip thikna ba ym don um ha kane ka them. Khatduh ki la phah ia uwei ne arngut ki briew kiba la mareh stet bad kumba ka paw ki la lap ia ka um. Ki la wan phai bad ki la pyntip ia ka jingdon um bad nangta ki la poi sha ka um. U la ong: ‘Ha kata ka por ka Mrs. Isma’il ka la don hajan ka um’. Ki la ong ha u; ‘Phin shah ia ngi ban sangeh ban iadon ryngkat bad phi hangne?’. Ka Mrs Isma’il ka ong; ‘Hooid phi lah hynrei phim don hok ban don um’. Ki la ong; 'To'. U Ibn ‘Abbas to U Blei Un sngewbha ia u u la ong; U Nongiathuhlypa u la ong: ‘Ka kmie jong u Isma’il ka la sngewkmen ia kane ka jingjia namar ba ki don ki briew kiba shong bad ka’. Khatduh ki la shong hangta bad ki la phah nonglam khubor sha ki bahaiing hasem jong ki ban khot ia ki ban shong lang hangta.’ Haba ki longiing jong ki ki la shong bad u Hajar bad u Isma’il u dang rit, u la nang ban kren Arabic na ki, bad wat u la long u briew uba kordor tam bad uba leh jadu tam napdeng jong ki. Nangta u Isma’il u la san bad u la long u samla uba la sngewtynnad eh da ki. Ynda ki la san, ki la pynshongkurim ia u Isma’il bad kawei ka kynthei na ki bad ym slem hadien kata ka kmie u Isma’il ka la iap noh. Hadien pat, u Ibrahim u la wan hadien ba u Isma’il u la shongkurim ban wad ia kaei kaba u la iehnoh hynrei um lap ia u Isma’il. U Ibrahim u la kylli ia ka tnga u Ismail shaphang u Ismail. Ka tnga jong u ka la jubab; ‘U la don shabar ban kamai jakpoh na ka bynta jong ngi. Nangta u Ibrahim u la kylli shaphang ka jingim bad jinglong jingman jong ki. Ka tnga u Isma’il ka la jubab; ‘Ngi la mad shibun ki jingsniew bad ka jingim jong ngi ka la long kaba rit bad kaba dap da ki jingjynjar kiba khraw’. Ka tnga u Isma’il ka la kynthoh ia ka jingim kaba ma ka bad u tnga jong ka ki im ha u Ibrahim. U Ibrahim u la ong; ‘Hadien, ynda la wan u tnga jong phi, pynpoi ia ka jingkhublei jong nga bad ong ia u ban pynkylla ia ka jingkhang jong ka iing jong u.’ Ynda u Isma’il u la wan u la sngew ei ei kumta u la kylli ia la ka tnga; ‘Hato don mano mano ba wan sha phi?’. Ka tnga jong u ka la jubab; 'Hooid. Kham mynshwa la don uwei u tymmen kumne ha kane ka jinglong uba la wan sha ngi bad u la kylli shaphang jong phi nangta nga la batai bad u la kylli ia nga shaphang ka jinglong jong ka jingim jong ngi kumta nga la batai ba nga im ha ka jingtlot bad jingjynjar’. U Ismail u la kylli; ‘Hato uta u briew u la ai khubor ia phi shaphang kaei kaei?’. Ka tnga jong u ka la jubab; 'Hooid. U la hukum ia nga ban pynpoi ia ka jingkhublei jong u sha phi bad u la ong ia phi ban pynkylla ia ka jingkhang jong ka iing jong phi.’ U Ismail u la ong; ‘U dei u kpa jong nga bad shisha u la hukum ia nga ban pyniakhlad noh ia phi khnang ba phin leit phai noh sha la ka iing ka sem’. Kumta u Isma’il u la pyniakhlad noh ia la ka tnga. Nangta u Isma’il u la shongkurim biang ia kawei pat ka kynthei napdeng ki briew, nangta u Ibrahim u la leit noh biang, u la iehnoh ia ki hapoh ka por ba u Allah u kwah bad hadien kata u la wan biang ban iakynduh ia ki, hynrei um shym la lap ia u Isma’il haduh ba khatduh u la leit sha ka tnga u Isma’il bad u la kylli ia ka shaphang u Isma’il. Ka tnga jong u ka la jubab; ‘U la mih ban kamai jakpoh . na ka bynta jong ngi. Nangta u Ibrahim u la kylli biang; ‘Kumno phi ia leh’. U la kylli ia ka tnga u Isma’il shaphang ka jingim bad jinglong jingman jong ki. Ka tnga jong u ka la jubab; ‘Ngi long barabor kiba bha bad kiba biang’. Ka tnga u Isma’il ka la iaroh ia U Allah. U Ibrahim u kylli; ‘Kaei kaba phi bam? '. Ka tnga u Isma’il ka la jubab; 'Ka doh'. U Ibrahim u la kylli biang; ‘Kaei kaba phi dih? '. Ka tnga u Isma’il ka la jubab; 'Ka um'. Kumta u Abraham u la duwai: ‘Ko Allah, to kyrkhu ia ki ha ka doh bad ka um jong ki’. U Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam u la ong: ‘Ha kata ka por ym pat don u khaw ha Mecca bad lada u don, u Ibrahim un jin da la duwai na ka bynta jong u’. U ong; ‘Bad na ka jingduwai jong u Abraham shaphang ka doh bad ka um, ym don mano mano ruh lait na ki briew jong ka Mecca kiba ujor lada baroh kaba ki ioh ka long tang ka doh bad ka um’. U Ibrahim nangta u la ong; ‘Ynda la wan u tnga jong phi, pynpoi ia ka jingkhublei jong nga ha u bad hukum ia u ban pynskhem ia ka jingkhang jong ka iing jong u.’ Ynda u Isma’il u la wan, u la ong: ‘Hato don mano mano ba wan sha phi?’. Ka tnga jong u ka la jubab; 'Hooid. Tang mynta uwei u tymmen uba bhabriew bha ka dur u la wan sha ngi’. Ka tnga jong u ka sngewtynnad ia u Ibrahim. U la kylli ia nga shaphang jong phi kumta nga la batai nangta u la kylli ia nga shaphang ka jinglong jong ka jingim jong ngi kumta nga la jubab ba nga koit’.'. U Ismail u la kylli; ‘Hato uta u briew u la ai khubor ia phi shaphang kaei kaei?’. Ka tnga jong u ka la jubab; 'Hooid. U la hukum ia nga ban pynpoi ia ka jingkhublei jong u sha phi bad u la ong ia phi ban iada ia ki jingkhang jong ka iing jong phi.’ U Ismail u la ong; ‘U dei u kpa jong nga bad ka jingkhang kaba la kdew ka dei ma phi. U la hukum ia nga ban iada ia phi’. Nangta u Ibrahim u la iehnoh biang ia ki katto katne por kumba U Blei U mon, nangta u la wan biang hadien kata haba u Isma’il u la buh ia u khnam jong u hapoh uwei u dieng hajan Zamzam. Ynda u la iohi ia u, u la leit mardor shajan jong u bad u la leh kumba leh u kpa ia la u khun bad u khun ia la u kpa nangta u la ong; ‘Ko Isma’il, U Blei U la hukum ia nga da ka hukum’. U Ismail u la ong; ‘To leh ia kaei kaba u Rabb jong phi u hukum’. U Ibrahim u la ong biang; Hato phin iarap ia nga?’. U Ismail u la ong; ‘Hooid ngan iarap ia phi’. U Ibrahim u la ong; ‘U Allah u la hukum ia nga ban tei ia ka iing ha kane ka jaka’. U Ibrahim u la kdew sha kawei ka jaka kaba jrong bha haba ianujor bad ki sawdong sawkun.’ U nongthoh u la ong; ‘Na kata ka jaka ki arngut ki la pynkiew ia ki nongrim jong ka Baitullah, u Isma’il u la trei ban kit ia ki maw katba u Ibrahim u la buh lang ia ki - u la tei ia ki - haduh ba ynda ka jingtei ka la jrong, u Isma’il u la wan bad une u maw bad nangta u la buh ia u na ka bynta u Ibrahim khnang ba un lah ban kiew halor jong u katba u Isma’il u la ai ia u maw. Baroh arngut ki la trei katba ki dang kren ia ka jingduwai; -‘Ko Rabb jong ngi, pdiang -ka jingai- na ngi, shisha Me long Uba iohsngew bad Uba tip lut’. Ki arngut ki la iai bteng ban tei haduh ba kin da ker sawdong ia u Baitullah bad baroh arngut ki la iai bteng ban pule jingduwai; -‘Ko Rabb jong ngi, pdiang -ka jingai- na ngi shisha Me long Uba sngap bad uba tip lut’-. -QS. Ka Albakara 127-.