Hadith Representative
Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail
Imam Bukhari : 3113و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا وَجَعَلَ لَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ أَاللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ إِذَنْ لَا يُضَيِّعُنَا ثُمَّ رَجَعَتْ فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لَا يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَبِّ { إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ حَتَّى بَلَغَ يَشْكُرُونَ } وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الْأَرْضِ يَلِيهَا فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا فَقَالَتْ صَهٍ تُرِيدُ نَفْسَهَا ثُمَّ تَسَمَّعَتْ فَسَمِعَتْ أَيْضًا فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنْ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا وَهُوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لَا تَخَافُوا الضَّيْعَةَ فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ يَبْنِي هَذَا الْغُلَامُ وَأَبُوهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَهْلَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنْ الْأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ فَكَانَتْ كَذَلِكَ حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ فَأَقْبَلُوا قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ وَشَبَّ الْغُلَامُ وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَمَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ فَشَكَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَطَلَّقَهَا وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ فَلَمْ يَجِدْهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ فَسَأَلَهَا عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتْ اللَّحْمُ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ قَالَ فَهُمَا لَا يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلَّا لَمْ يُوَافِقَاهُ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلًا لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنْ الْبَيْتِ فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ فَقَامَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ فَجَعَلَا يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Bai nna, ngai hpe tsun dan sai [‘Abdullah bin Muhammad] gaw anhte hpe tsun dan sai [‘Abdur Razzaq] gaw anhte hpe tsun dan sai [Ma’mar] kaw nna [Ayyub as-Sakhtiyaniy] hte [Katsir bin Katsir bin Al Muthallib binAbi Wada’ah] kaw nna shada da madi shadaw hkat ai [Sabair] 'anhuma]; ‘Shawng nnan shingkyit gang ai numsha gaw, myihtoi wa Isma’il ‘Alaihissalam a kanu rai nga ai. Shi gaw Sara a nsam ni hpe yeng seng kau na matu dai hpe lang ai, dai hpang Ibrahim Alaihissalam gaw shi hte shi a kasha Ismail hpe woi nna, dai aten hta shi a kanu gaw shi hpe chyu jaw nga ai, Ibrahim Alaihissalam gaw shan lahkawng hpe Baitullah - Kaaba - makau e, Zamzam the Grand ntsa na nta langai mi hta, 1990 ning htum wa maga de tawn da ai. Dai aten hta Mecca mare kaw kadai mung n nga ai hte hka mung n nga ai. Ibrahim gaw shan lahkawng hpe dai kaw tawn da nna, dates rawng ai htinggaw langai mi hte hka hpring ai htinggaw/geriba langai mi hpe tawn da ai. Dai hpang Ibrahim gaw shan lahkawng hpe tawn kau na matu sa wa ai. Dai majaw Mrs. Isma’il gaw shi a hpang hkan nna; ‘O Ibrahim e, nang gara de sa mayu ai kun? Shinggyim masha n nga ai, hpa mung n nga ai ndai hka hkin gau hta anhte hpe tawn da na matu nang -myit masin nga ai kun'. Mrs. Isma’il gaw shi a ga san hpe kalang lang bai kahtap tsun ai shaloi, hpang jahtum Ibrahim gaw shi hpe bai n yu mat sai. Hpang jahtum Isma’il a kanu gaw; ‘Ndai lam yawng hpe Allah nang hpe hkang da ai kun?’. Ibrahim gaw: ‘Rai sai’ ngu htan ai. Mrs Isma’il gaw; 'Dai rai yang Allah gaw anhte hpe n kabai kau na re'. Dai hpang Isma’il a kanu bai nhtang wa nna, Ibrahim gaw bum langai mi de du nna, masha ni shi hpe n mu lu mat ai shaloi, Ibrahim gaw Kaaba hpe man tawn nna, lata lahkawng hpe sharawt nna, akyu hpyi ga si law law hte shanhte a matu akyu hpyi ya ai, ndai hku tsun ai: ‘Rabbi, -’teng sha nga yang, ngai gaw Yoscendants nkau mi hpe nye a hka hkin gau hta tawn da sai. nta' - shanhte du wa ai aten du hkra - chyeju dum ai mayam ni tai wa mu ga - - QS Ibrahim daw kaba 37. Dai hpang Isma’il a kanu gaw shi a kasha hpe chyu jaw nna, hka htung kaw na hka lu sha hpang wa ai rai nna, geriba kata na hka htum mat ai shaloi shi mung hka ja mat nna, shi a kasha mung hka ja mat wa ai. Dai hpang shi gaw Isma’il ngu ai ma hpe yu nna, shing nrai editorial hku tsun ai: ‘Ga ntsa e shinggrup nga ai’. Dai hpang Hajar gaw Isma’il hpe kau da nna shi a masa hpe n hkam sharang lu ai. Dai majaw shi hte ni dik ai bum hku nna Shafaa bum de sa wa ai. Shi gaw dai kaw tsap nna, dai shara kaw masha ni hpe mu na myit mada let, hka hkin gau de man tawn da ai raitim kadai hpe mung n mu ai. Dai majaw shi gaw Shafaa bum kaw nna yu wa nna, hka hkin gau de du ai shaloi shi a hpun palawng shingkyit hpe shinggrup nna, shinggyim masha langai zawn shakut shaja let, hka hkin gau hpe lai di lu nna Marwah bum de du ai shaloi, dai kaw tsap let, dai kaw kadai mung n nga ai kun ngu yu nga ai raitim, shi n mu ai. Shi gaw dai hku sanit lang galaw ai - Safa hte Marwah bum lapran -. Ibn Abbas gaw shi hpe Allah ra sharawng u ga tsun ai; Myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam tsun ai gaw: ‘Dai gaw shinggyim masha ni - Hajj galaw ai ni - bum lahkawng a lapran galaw ra ai sa’iy rai nga ai’. Marwah bum ntsa de du ai shaloi, nsen langai mi na lu ai, dai hpang shi hkum shi, ‘Atsin sha nga u’, ngu tsun ai, Hajar gaw shi hkum nan hpe tsun mayu ai. Shaloi shi gaw madat na matu shakut ai shaloi shi gaw dai nsen hpe bai na lu ai majaw shi tsun ai; ‘Nang karum hpyi na matu yaw shada ai rai yang, na a nsen hpe sharawt kau sai’. Dai nsen gaw lamu kasa langai a nsen re ai hpe mu lu ai - Zamzam makau e nga ai Jibril ‘Alaihissalam-, dai shaloi Jibril gaw shi a lagaw hte hka hpe paw dat ai’ shing nrai shi tsun ai; shi a singkaw ni hte hka lwi pru wa ai aten du hkra. Mrs. Isma’il gaw shi a lata hte ndai zawn hka htung ni hpe galaw hpang wa ai, hka hpe htu la nna geriba kata de bang ai, hka hpe htu ngut ai hpang lawan ladan matut nna pru wa ai.’ Ibn Abbas gaw shi hpe Allah ra sharawng u ga tsun ai; Myihtoi wa tsun ai gaw, ‘Umm Isma’il - Siti Hajar- karen hpe Karai Kasang matsan dum u ga . a Zamzam hpe shi hkrai sha tawn da ai rai yang’ (sh) Shi tsun ai: ‘Shi gaw hka hpe kalang ta n shinggyin la yang, Zamzam hka gaw teng sha lwi ai hka tai wa na re’. Hpang jahtum shi gaw hka lu nna shi a kasha hpe bai chyu jaw lu sai. Dai shaloi lamu kasa gaw shi hpe tsun ai: ‘Nang hpe kabai kau na hpe hkum hkrit u hpa majaw nga yang ndai kaw Allah a nta nga ai, dai hpe ndai ma hte shi a kawa gawgap na rai nna teng sha Allah gaw Shi a shangun ma hpe n jahten kau na re’. Dai aten hta, Baitullah Kaaba gaw, bum kaji langai zawn, ga kaw nna grai tsaw ai shara kaw tawn da ai rai nna, hka kaba wa yang, hkra maga hte pai maga kaw nna hka lim mat na re. Isma’il a kanu Hajar gaw, dai hku matut nna nga nga ai aten du hkra, Jurhum amyu bawsang (sh) Jurhum dinghku kaw na masha hpung langai mi gaw, Kadaa’ bum lam kaw nna sa wa nna, Mecca kaw nna hka hkin gau de, u langai mi shinggrup hkawm ai hpe mu jang, hkring nga ma ai. Shanhte gaw; ‘Ndai hka hkin gau hta hka n nga ai hpe anhte teng sha chye tim, hka hpe shinggrup nga ai majaw ndai u gaw grup yin shinggrup nga ai rai na re. Hpang jahtum shanhte gaw masha langai lahkawng hpe shangun dat nna, shanhte gaw lawan ladan hprawng mat wa nna, hka hpe mu tam ai zawn rai nga ai. Shanhte bai nhtang wa nna hka nga ai hpe tsun dan ai shaloi hka kaw du wa ai. Shi tsun ai: ‘Dai aten hta Mrs. Isma’il gaw hka makau kaw nga ai’. Shanhte gaw; ‘Ndai shara kaw nang hte rau shang lawm na matu anhte hpe hkring sa na ahkang jaw na kun?’. Mrs Isma’il gaw; 'Yes nang mai ai raitim hka lu na ahkaw ahkang n nga ai'. Shanhte gaw; 'Mai kaja sai'. Ibn Abbas gaw shi hpe Allah ra sharawng u ga tsun ai; Myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam tsun ai gaw: ‘Isma’il a kanu gaw shi hte rau nga ai masha ni nga ai majaw ndai mabyin hpe kabu gara wa ai’. Hpang jahtum shanhte dai kaw nga nna, shanhte a dinghku ni hpe dai shara kaw rau nga na matu saw shaga na matu kasa ni hpe shangun dat ma ai.’ Shanhte a dinghku ni Hajar hte rau nga ai shaloi, Isma’il gaw naw kaji ai shaloi, shanhte kaw na Arabic ga sharin la nna, shanhte hta manu dan dik htum ai hte mau hpa dik htum ai masha pyi tai wa sai. Dai hpang Isma’il gaw shanhte ra sharawng ai ramma langai mi tai wa sai. Shanhte kaba wa ai shaloi, shanhte kaw na num langai mi hpe Isma’il hte hkungran la nna, n na shi yang Isma’il a kanu si mat wa sai. Hpang e, Ibrahim gaw Isma’il hkungran ngut ai hpang shi hpa ngam da ai hpe sawk sagawn na matu sa wa ai raitim Isma’il hpe n mu ai. Ibrahim gaw Isma’il a madu jan hpe Isma’il a lam san yu ai. Shi a madu jan gaw; ‘Shi gaw anhte a matu lusha tam nga ai. Dai hpang Ibrahim gaw shanhte a prat hte masa lam ni hpe san yu ai. Isma’il a madu jan gaw; 'Anhte gaw n hkru n kaja ai lam law law hpe hkrum sha lai wa sai hte anhte a prat gaw n-gun kya ai hte tsin-yam tsindam kaba ni hte hpring chyat nga ai'. Isma’il a madu jan gaw shi hte shi madu wa nga ai prat hpe Ibrahim hpe marawn jahtau nga ai. Ibrahim gaw; ‘Hpang e, na a madu wa du wa ai shaloi, ngai shakram ai lam hpe tsun dan nna, shi a nta chyinghka hpe galai kau na matu tsun u.’ Isma’il du wa ai shaloi shi lama ma hkam sha ai majaw shi a madu jan hpe san ai; ‘Nang hpang de kadai mung sa ai kun?’. Shi a madu jan gaw; 'Mai sa. Shawng de ndai zawn re ai masa hta nga ai dingla langai mi anhte hpang de sa nna shi gaw nang a lam san ai shaloi ngai tsun dan ai shaloi shi gaw anhte a prat a masa hpe san ai majaw ngai gaw n-gun yawm ai hte tsin-yam tsindam hkrum nga ai ngu tsun dan ai’. Isma’il gaw; ‘Dai wa gaw nang hpe lama ma hte seng nna shiga jaw ai kun?’. Shi a madu jan gaw; 'Mai sa. Shi a shakram ga hpe nang hpe tsun dan na matu ngai hpe hkang nna, na a nta chyinghka hpe galai na matu tsun ai.’ Isma’il gaw; ‘Shi gaw nye wa rai nna teng sha nang hpe jahka kau na matu ngai hpe hkang da ai majaw nang gaw na a dinghku de bai wa lu na re’. Dai majaw Isma’il gaw shi a madu jan hpe jahka kau ai. Dai hpang Isma’il gaw amyu masha ni kaw na kaga num langai mi hpe bai hkungran la nna, dai hpang Ibrahim gaw bai pru mat wa nna, Allah ra sharawng ai aten laman shanhte hpe tawn da nna, dai hpang shanhte hpe bai hkrum na matu bai sa wa ai, rai tim, hpang jahtum Isma’il a madu jan hpang de sa nna, Isma’il a lam san yu ai aten du hkra, Isma’il hpe n mu lu ai. Shi a madu jan gaw; ‘Shi gaw lu sha tam na matu pru wa ai . anhte a matu. Dai hpang Ibrahim gaw bai san wu ai; 'Nanhte gara hku nga ai kun'. Shi gaw Isma’il a madu jan hpe shanhte a prat hte nga pra masa ni hpe san yu ai. Shi a madu jan gaw; 'Anhte gaw galoi mung kaja ai hte ram nga ai'. Isma’il a madu jan gaw Allah hpe shakawn ai. Ibrahim gaw; ‘Nang hpa sha ai kun? '. Isma’il a madu jan gaw; 'Shan'. Ibrahim gaw bai san ai; ‘Nang hpa lu ai kun? '. Isma’il a madu jan gaw; 'Hka'. Dai majaw Abraham gaw ndai hku akyu hpyi ai: ‘O Allah, shanhte a hkum hkrang hte hka hpe shaman ya rit’. Myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam tsun ai gaw: ‘Dai aten hta Mecca mare hta mam n nga ai rai nna, nga ai rai yang, Ibrahim gaw akyu hpyi ya na re’. Shi tsun ai gaw; ‘Bai nna, Abraham a shan hte hka hte seng nna akyu hpyi ai kaw nna, Mecca mare masha ni hta lai nna, shanhte lu ai yawng gaw shan hte hka sha rai yang, kadai mung n marawn ai’. Dai hpang Ibrahim gaw; ‘Na a madu wa du wa ai shaloi, ngai shakram ai ga hpe shi hpe tsun dan nna, shi a nta chyinghka hpe ngang kang hkra galaw na matu hkang dat u.’ Isma’il du wa ai shaloi, shi gaw: ‘Nang hpang de kadai mung sa ai kun?’ ngu san ai. Shi a madu jan gaw; 'Mai sa. Ya sha grai tsawm htap ai hkrang nsam rawng ai dingla langai mi anhte hpang de sa wa ai’. Shi a madu jan gaw Ibrahim hpe grai ra sharawng ai. Shi ngai hpe nang a lam san ai majaw ngai sang lang dan ai hpang shi gaw anhte a prat masa hpe san ai majaw ngai kaja nga ai ngu htai ai'.'. Isma’il gaw; ‘Dai wa gaw nang hpe lama ma hte seng nna shiga jaw ai kun?’. Shi a madu jan gaw; 'Mai sa. Shi a shakram ga hpe nang hpe tsun dan na matu ngai hpe hkang nna, na a nta chyinghka ni hpe makawp maga na matu tsun ai.’ Isma’il gaw; ‘Shi gaw nye wa rai nna, ga san san ai chyinghka gaw nang rai nga ai. Nang hpe makawp maga na matu ngai hpe hkang dat ai’. Dai hpang Ibrahim gaw Allah ra sharawng ai hku aten ladaw langai mi bai tawn da nna, dai hpang Isma’il gaw Zamzam makau na hpun langai mi a npu e shi a ndan hpe tawn da ai shaloi bai nhtang wa ai. Shi hpe mu ai shaloi, kalang ta shi hpang de sit sa nna, kawa langai mi shi a kasha hpe, kasha langai mi shi a kawa hpe galaw ai zawn galaw ngut ai hpang shi tsun ai; ‘O Isma’il e, Allah gaw ngai hpe matsun hte hkang da ai’. Isma’il gaw; ‘Na a Rabb hkang da ai hte maren galaw u’. Ibrahim gaw bai tsun ai; Nang ngai hpe karum na kun?'. Isma’il gaw; 'Rai sai ngai nang hpe karum na'. Ibrahim gaw; ‘Ndai shara kaw nta langai mi gawgap na matu Allah ngai hpe hkang dat ai’. Ibrahim gaw grup yin hte shingdaw yang grai tsaw ai shara langai hpe madun dan ai.’ Hkai dan ai wa gaw; ‘Dai shara kaw nna shan lahkawng gaw Baitullah a npawt nhpang ni hpe sharawt ma ai, Isma’il gaw nlung ni hpe htaw sa na matu bungli galaw nna Ibrahim gaw nlung ni hpe shinggyin tawn da ai - gawgap ai - dai nta gaw tsaw ai aten du hkra, Isma’il gaw ndai nlung hpe la nna sa wa nna, dai hpang Ibrahim a matu tawn da ai majaw shi gaw dai ntsa de lung lu na matu Isma’il gaw nlung hpe jaw ai.’ Shan lahkawng gaw akyu hpyi ga tsun let bungli galaw ma ai; -'Anhte a Rabb, anhte kaw na -charity- hpe hkap la u, teng sha Nang gaw yawng hpe na lu ai hte yawng hpe chye ai wa rai nga ndai'. Shan lahkawng gaw Baitullah hpe wang tawn ai aten du hkra matut nna gawgap nna, shan lahkawng gaw akyu hpyi ga ni hpe matut hti nga ma ai; -'Anhte a Rabb, anhte kaw na -charity- hpe hkap la u teng sha Nang gaw yawng hpe na lu ai hte yawng hpe chye ai wa rai nga ai'-. -QS. Albakara 127-.