Hadith Representative
Air Zam-zam penuh berkah dan mengenyangkan
Imam Muslim : 4520حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَنَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا وَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَالَفَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَ خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْنَا الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلَا جِمَاعَ لَكَ فِيمَا بَعْدُ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ فَجَعَلَ يَبْكِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا أُنَيْسٌ بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا مَعَهَا قَالَ وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثِ سِنِينَ قُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ أَتَوَجَّهُ حَيْثُ يُوَجِّهُنِي رَبِّي أُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي فَانْطَلَقَ أُنَيْسٌ حَتَّى أَتَى مَكَّةَ فَرَاثَ عَلَيَّ ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ مَا صَنَعْتَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلًا بِمَكَّةَ عَلَى دِينِكَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ قُلْتُ فَمَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ يَقُولُونَ شَاعِرٌ كَاهِنٌ سَاحِرٌ وَكَانَ أُنَيْسٌ أَحَدَ الشُّعَرَاءِ قَالَ أُنَيْسٌ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ فَمَا هُوَ بِقَوْلِهِمْ وَلَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَمَا يَلْتَئِمُ عَلَى لِسَانِ أَحَدٍ بَعْدِي أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ قَالَ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ فَأَتَيْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَقَالَ الصَّابِئَ فَمَالَ عَلَيَّ أَهْلُ الْوَادِي بِكُلٍّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَيَّ قَالَ فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ قَالَ فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَغَسَلْتُ عَنِّي الدِّمَاءَ وَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَلَقَدْ لَبِثْتُ يَا ابْنَ أَخِي ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ فَبَيْنَا أَهْلِ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ إِضْحِيَانَ إِذْ ضُرِبَ عَلَى أَسْمِخَتِهِمْ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَحَدٌ وَامْرَأَتَيْنِ مِنْهُمْ تَدْعُوَانِ إِسَافًا وَنَائِلَةَ قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فِي طَوَافِهِمَا فَقُلْتُ أَنْكِحَا أَحَدَهُمَا الْأُخْرَى قَالَ فَمَا تَنَاهَتَا عَنْ قَوْلِهِمَا قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فَقُلْتُ هَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لَا أَكْنِي فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلَانِ وَتَقُولَانِ لَوْ كَانَ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ قَالَ مَا لَكُمَا قَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَ مَا قَالَ لَكُمَا قَالَتَا إِنَّهُ قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلَأُ الْفَمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَطَافَ بِالْبَيْتِ هُوَ وَصَاحِبُهُ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَنَا أَوَّلَ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنْ انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ فَذَهَبْتُ آخُذُ بِيَدِهِ فَقَدَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ مَتَى كُنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ قَدْ كُنْتُ هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا أَجِدُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا فَفَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ وَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا ثُمَّ غَبَرْتُ مَا غَبَرْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ وُجِّهَتْ لِي أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ لَا أُرَاهَا إِلَّا يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ فَأَتَيْتُ أُنَيْسًا فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ صَنَعْتُ أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ قَالَ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَأَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَاحْتَمَلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ أَيْمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ وَقَالَ نِصْفُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَسْلَمْنَا فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ الْبَاقِي وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَتُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ نَعَمْ وَكُنْ عَلَى حَذَرٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَإِنَّهُمْ قَدْ شَنِفُوا لَهُ وَتَجَهَّمُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ يَا ابْنَ أَخِي صَلَّيْتُ سَنَتَيْنِ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ كُنْتَ تَوَجَّهُ قَالَ حَيْثُ وَجَّهَنِيَ اللَّهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَتَنَافَرَا إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ أَخِي أُنَيْسٌ يَمْدَحُهُ حَتَّى غَلَبَهُ قَالَ فَأَخَذْنَا صِرْمَتَهُ فَضَمَمْنَاهَا إِلَى صِرْمَتِنَا وَقَالَ أَيْضًا فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَلْفَ الْمَقَامِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَإِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ قُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَقَالَ مُنْذُ كَمْ أَنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ مُنْذُ خَمْسَ عَشَرَةَ وَفِيهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتْحِفْنِي بِضِيَافَتِهِ اللَّيْلَةَ
Kuó ne talamai kiate kimautolu [Hatapi pini Kaliti ʻAli ʻAsiti]; Kuó ne talamai kiate kimautolu [Sūlemani pini ʻAli Mukila]; ʻI heʻene lipooti mai kiate kimautolu [Humaid pini Hilal] meia [ʻAtulā pini ʻAsi Samiti] naʻá ne pehē; Naʻe pehē ʻe [ʻApu Dzar] ʻi ha taimi; ‘Kuo fuoloa ‘emau mavahe mei homau matakali, ko e matakali Ghifar. Naʻa nau faʻa ʻai ke taʻefakalao ʻa e māhina haram, kae ʻoua kuó u mavahe, mo hoku tokoua ko ʻUnaisi, mo ʻeku faʻeé mei homau matakalí. Hili iá, naʻá ma nofo ʻi he ʻapi ʻo e tokoua ʻo ʻemau faʻeé -uncle-. Na'e faka'apa'apa'i lahi kimautolu 'e he fanga tokoua 'o 'emau fa'ee - uncles - pea nau fai lelei kiate kimautolu, ka na'e iku 'o meheka 'a e matakali 'o e tokoua 'emau fa'ee 'iate kimautolu. Naʻa nau pehē ki he tokoua ʻo ʻemau faʻeé; 'I he taimi 'oku 'ikai ke ke 'i 'api ai, 'oku fa'a fuhu 'a Unais mo ho famili'. ʻI he haʻu ʻa e tokoua ʻo ʻemau faʻeé, naʻá ne talamai ʻa e meʻa naʻe lea ʻaki ʻe hono matakalí, ko ia naʻá ma fakakikihi ai; ‘Ko hono mo‘oní, kuo ‘uli‘i ‘e he tangata‘eikí ‘a e lelei kuo foaki mai ‘e he tangata‘eikí kiate kimautolu ‘i he taimi kotoa ko ení. 'Oiau, ko e 'uhinga ia, mei he taimi ni, 'oku sai ange kapau te tau 'alu pe 'i hotau ngaahi founga kehekehe'. Hili iá naʻá ma kamata teuteu ha ngaahi meʻatokoni ki heʻema mavahé, lolotonga ia ʻoku hā lotomamahi ʻa e tokoua ʻo ʻema faʻeé ʻo ne holoholoʻi hono fofonga naʻe ʻufiʻufi ʻe he loʻimatá ʻaki hono kofú lolotonga ʻene tangi. Naʻe faifai pea mau mavahe mei he ʻapi ʻo e tokoua ʻo ʻemau faʻeé kae ʻoua kuo mau aʻu ofi ki Meka. ʻI ha ʻaho ʻe taha ne ʻi ai ha taʻefelotoi ʻa ʻUnaisi mo kimaua. Pea naʻá ne ʻalu mo ʻemau faʻeé ki ha tangata faʻahikehe. Naʻe ʻasi mai naʻe fakahikihikiʻi ʻe he shaman ʻa ʻUnaisi. ʻIkai fuoloa mei ai, naʻe foki mai ʻa ʻUnaisi mo ʻema faʻeé ke na ʻeva mo kimaua. Naʻe pehē ʻe ʻApu Tā; 'E hoku foha 'o e tokoua, kataki 'o 'ilo'i na'a ku lotu 'i he ta'u 'e tolu kimu'a pea u toki fetaulaki mo e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam'. Naʻá ku -ʻAtulā pini ʻAsi-Samiti- fehuʻi; ‘Oku lotu ‘a e tangata‘eikí kia hai? ' Na'e tali 'e 'Apu Dharr; 'Oku ou lotu kia Allah'. Pea ko au - 'Atula pini 'Asi-Samiti - na'a ku toe fehu'i; 'Kapau ko ia, pea ko e fē leva 'a e tafa'aki 'oku hanga ki ai 'a e uncle 'i he'ene lotu? ' Na'e tali 'e 'Apu Dharr; 'Oku ou fehangahangai mo e fakahinohino 'oku fie ma'u 'e Allah Subhanahu wa Ta'ala 'i he taimi 'oku lotu ai. Naʻe aʻu ʻo u lotu ʻa e ngaahi lotu ʻIsá ʻo aʻu ki he ʻosi ʻa e pō ko iá. Pea u tokoto leva kae ʻoua kuo ulo mai ʻa e laʻaá kiate au'. Naʻe pehē mai ʻe ʻUnaisi kiate au; ‘Oku ou fie hū ki he kolo ko Meká. Ko ia ai, tuku ke u 'alu'. Pea naʻe fononga leva ʻa ʻUnaisi ʻo aʻu ki he kolo ko Meká. Naʻe fuoloa ʻene ʻikai foki mai kiate aú. Hili ʻeku foki mei he kolo ko Maká, ne u ʻeke ange kiate ia; ‘Ko e hā kuó ke fai ‘i aí, ‘Unaisi? ' Na'e tali 'e 'Unaisi; ‘Kuó u fetaulaki mo ha tangata ‘i he kolo ko Makkah ‘okú ne vahevahe ho‘o lotú, ‘E Abu Dzar. Makehe mei ai, na'a ne toe fakaha foki na'e fekau'i mai ia 'e Allah Subhanahu wa Ta'ala'. Naʻá ku ʻeke ange kiate ia; ‘Hei Unais, ko e hā ‘a e fakakaukau ‘a e kakaí fekau‘aki mo iá? ' Na'e tali 'e 'Unaisi; 'Oku pehe 'e he kakai ko e fa'u-tohi, vavalo, mo e faimana'. Lolotonga iá, ko Unais tonu ko ha tokotaha fa‘u-pōpoaki. Naʻe pehē ʻe ʻUnaisi; ‘Kuó u fanongo ki he ngaahi sipele ‘a e kau sāmaní mo e kau vavaló, ka ‘oku ‘ikai ke nau hangē ko e me‘a ‘oku lea‘aki ‘e he kakai ko iá. Pea ko au tonu kuó u feinga ke fakatatau ‘ene ngaahi leá ki he ngaahi ngāue ‘a e kau fa‘u-pōpoaki ‘iloá. Kae kehe, ko e me‘a na‘á ne lea‘akí na‘e ‘ikai ko ha fo‘i hiva, ‘o tatau ai pē pe ‘i he‘eku vakaí pe ‘i he fakakaukau ‘a e ni‘ihi kehé. 'I Allah, mo'oni 'oku mo'oni 'a e me'a 'oku lea'aki 'e he kakai, pea ko kinautolu ia kuo nau loi'. Pea naʻe pehē ʻe ʻApu Dzar; ‘Tuku ke u ‘alu ‘o sio ki he tokotaha na‘á ke lave ki aí! ’ Pea neʼe au ʼalu leva ki Meka. ʻI heʻeku ʻi he halá, ne u fetaulaki ai mo ha taha ʻo e kau nofo ʻi he kolo ko Makkah peá u ʻeke ange; 'Oku 'i fe 'a e tokotaha kuo ne ului ki he lotu - Ash-Shabi -? ’ Na‘e tuhu mai kiate au ‘a e tokotaha na‘á ku ‘eke ki ai ki mu‘á, ‘o pehē; ‘Ko e hā ho‘o leá, ‘e muli? Ko e ʻEsi Sapi? ’ Pea na‘e lī mai ‘e he tangatá ‘a e kelekele mo e ngaahi hui kiate au kae ‘oua kuó u tō ‘o ‘ikai ke u lava ‘o tō. Naʻe pehē ʻe ʻApu Tā; ‘Hili ha taimi mei ai na‘á ku . 'io 'ā hake pea 'ā hake 'o hangē ha fakatātā kulokulá. Pea neʼe ʼau ʼalu leva ki te vaikeli Zamzam ʼo fakamaʼa te toto ʼi te ʼu lavea ʼaē neʼe hoko ʼi te lī ʼo te kele pea mo te ʼu hui. Hili iá, na‘á ku inu ‘a e vai zam-zam. ʻIloʻi, ʻe hoku foha ʻo e tokouá, naʻá ku nofo ai ʻi ha ʻaho ʻe tolungofulu, ʻaho mo e pō ʻo ʻikai haʻaku meʻakai tukukehe pē ʻa e vai zam-zam. OIeh, ko ia ai, 'oku 'ikai ha ofo he taimi ko ia na'e ngako hoku sino pea ki'i ngako hoku kete 'o 'ikai ha ongo fiekaia. Naʻe pehē ʻe ʻApu Tā; 'I ha pō māhina kakato, na'e ongo'i li'aki 'a e kolo ko Meka pea 'ikai ha taha 'e fakahoko 'a e tawaf takatakai 'i he Kaaba, ko e ongo fefine pē na'á na lotu ki he ngaahi 'aitoli 'o Isaf mo Nailah. Naʻe fakaofiofi mai ʻa e ongo fafiné kiate au lolotonga ʻa e tawaf peá u pehē ange; ‘Mali pē mo ha taha ‘o e ongo ‘aitolí ma‘amoua fakatou‘osi! ’ Na‘e ‘asi mai na‘á na fakatou ‘ita peá na ha‘u kiate au. Pea u toe pehē kiate kinaua fakatou‘osi; 'Ikai ko e 'aitoli ko 'eni ko e ngaohi pe ia mei he 'akau pea 'oku 'ikai ke u fiema'u ke 'ilo hono hingoa'. Naʻe faifai pea mavahe leva ʻa e ongo fafiné ʻo na pehē; 'Kapau na'e 'iai ha kakai mei homau fa'ahinga 'i he tafa'aki ko 'eni, 'e pau ke mau kole tokoni ke ako'i 'a e tangata ko ia ha lesoni'. Naʻe pehē ʻe ʻApu Tā; ʻIkai fuoloa mei ai, naʻe lele atu ʻa Rasulullah sallallaahu ʻalaihi wasallam mo ʻApu Peka, ʻa ia naʻá na toki aʻu atu ki he feituʻú, ʻo fetaulaki mo e ongo fafiné. Na‘e ‘eke ‘e Rasulullah ki he ongo fefiné: ‘Ko e hā ‘oku hala ‘iate kimoua toko uá? ' Na'e tali 'e he ongo fefine; 'Oku 'i ai ha tokotaha ului -Ash-Shabi'- 'oku tu'u 'i he vaha'a 'o e Kaaba mo hono puipui'. Ko hono hokó, na‘e ‘eke ange ‘e Rasulullah ‘alaihi wasallam: ‘Ko e hā na‘á ne lea‘aki kiate kimoua toko uá? ' Na'a na tali fakatou'osi; 'Na'e lea mai 'a e tangata'eiki kiate kimaua 'i ha ngaahi lea fakaloloma 'aupito'. Pea ha'u leva 'a e Palofita 'o 'uma leva ki he Maka 'Uli'uli. Hili iá, naʻá ne fakahoko ʻa e tawaf mo lotu mo Abu Bakr. Hili e lotu, na'e ha'u 'a Abu Dzar ki he Talafekau 'a Allah 'o ne pehe; 'Asalamu 'Alaikum 'E Rasulula'. Na'e tali 'e he Rasulullah 'a e fakafe'iloaki: 'Wa 'Alaika wa Rahmatullah'. Naʻe pehē ʻe ʻApu Tā; 'Ko au 'a e fuofua tokotaha ke fakafe'iloaki ia 'aki 'a e ngaahi fakafe'iloaki faka-'Isilami'. Pea naʻe fehuʻi ange ʻe he Talafekau ʻa Allah: ‘Ko hai koe, hoku tokoua? ' Na'e tali 'e 'Apu Dharr; 'Oku ou ha'u mei he matakali Ghifar, 'E Talafekau 'o Allah'. Pea naʻe lulululu mai ʻa Rasulullah mo hoku nimá. Hili iá naʻá ne hili hono ongo louhiʻi nimá ʻi hono laʻé. Naʻá ku pehē loto pē; 'Mahalo 'oku 'ikai ke ne sai'ia ai he 'oku ou ha'u mei he matakali Ghifar'. Pea naʻá ku fie puke hono nimá, ka naʻe taʻofi au ʻe ʻApu Peka. Ko hono moʻoní, ʻokú ne ʻilo lahi ange fekauʻaki mo e Talafekau ʻa Allah ʻiate au tonu. Hili iá naʻe hiki hake ʻe he Talafekau ʻa Allah hono ʻulú ʻo ne ʻeke mai kiate au: ‘Talu mei fē hoʻo ʻi he feituʻú ni, hoku tokoua? ' Na'a ku tali; 'Kuo u 'i heni 'i he 'aho 'e tolungofulu, 'E Talafekau 'o Allah'. Naʻe toe fehuʻi ange ʻe Rasulullah ʻalaihi wasallam: ‘Ko hai ʻokú ne fafangaʻi koé? ' Na'a ku tali; ‘Oku ‘ikai ha me‘akai ma‘aku tuku kehe pē ‘a e vai Zamzam. OIeh, koe'uhi ko ia, 'oku ou sio ngako pea 'oku ki'i ngako hoku kete pea 'oku 'ikai keu ongo'i fiekaia'. Na'e pehe 'e he Palofita: 'Oku fonu mo'oni 'a e vai Zam-zam 'i he ngaahi tapuaki pea 'oku lahi ange 'a e polotini 'i he me'akai angamaheni'. Hoko atu naʻe pehē ʻe ʻApu Peka; 'E Talafekau 'o Allah, tuku mai ke u 'oange kiate ia 'a e me'akai he poo ni'. Pea mavahe leva 'a Rasulullah mo Abu Bakr ki hona 'api pea na'a ku 'alu foki mo kinaua. Naʻe fakaava ʻe ʻApu Bakā hono falé peá ne maʻu leva ha uaine Thaif maʻamautolu. Ko e fuofua meʻakai ia ne u kaí. Pea u kole kia Abu Bakar ke foki ki 'api pea u 'alu hangatonu ki he talafekau 'a Allah. Na‘á ne pehē: ‘Ko e mo‘oni, na‘e ‘omai kiate au ha fonua ‘oku lahi ‘a e ngaahi fu‘u teiti, ‘a ia ko Yathrib - Medina -. Hi Abu Dzar, 'Oku ke loto fiemalie ke fakahoko 'eku ngaahi akonaki ki ho kakai? 'Ofa ke 'aonga 'a Allah ki ho kakai 'o fakafou 'i ho'o feinga pea fakapale'i koe 'i hono fakahoko ho'o fekau ki he kakai . a kinautolu'. Hili iá, naʻe haʻu ʻa ʻApu Dzar ki ʻUnaisi. Pea fehuʻi ange leva ʻe ʻUnaisi kiate ia; ‘Ko e hā kuó ke fai ‘i aí, ‘E Abu Dharr? ' Na'e tali 'e 'Apu Dharr; 'Kuo u ului ki he 'Isilami pea 'oku ou tui ki he ngaahi akonaki 'a Muhammad O Unais'. Naʻe pehē ʻe ʻUnaisi; ‘Ko hono mo‘oní, ‘oku ‘ikai foki ke u fehi‘a ‘i he ngaahi akonaki ‘a e lotu ko iá. Pea 'ilo, mo'oni kuo u ului ki he 'Isilami pea tui kia Allah'. Peá ma ō leva ki heʻema faʻeé. Pea ne toki pehē mai; ‘Oku ou sai‘ia mo‘oni ‘i ho‘omou lotú. Ko ia ai, 'Oku ou fie ului foki ki he 'Isilami pea tui kia Allah'. Ko hono hokó na‘á ma foki ki homau kolo tupu‘anga matakali, ko e matakali Ghifar. Naʻá ma fakahoko ai ʻa e pōpoaki ʻo e ʻIsilamí ki he kakai ʻo homau matakalí kae ʻoua kuo ului ʻa e vaeua ʻo kinautolú ki he ʻIsilamí. Ko honau takí ko ʻAima pini Lahata ʻAli Kifali. Lolotonga iá, naʻe pehē ʻe he vaeua ʻo e matakali Ghifar; 'I he taimi 'e a'u mai ai 'a Rasulullah ki Medina, pea te tau ului leva ki he 'Isilami'. ʻI he aʻu atu ʻa e Palōfitá ki Metiná, naʻe faifai pea ului ʻa e vaeua ʻo kinautolú ki he ʻIsilamí. ‘Ikai fuoloa mei ai, na‘e ului ‘a e matakali ‘Asilamí ki he ‘Isilamí, ‘o nau pehē; 'E Talafekau 'o Allah, kuo ului hotau ngaahi tokoua mei he matakali Ghifar ki he 'Isilami. Ko ia ai, 'oku mau fie ului foki ki he 'Isilami'. 'I he'ene fanongo ki he fakamatala ko 'eni, na'e pehe 'e Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ke fakamolemole'i 'e Allah 'a e matakali Ghifar pea foaki 'a e malu mo e melino ki he matakali 'o e Aslam'. Kuó ne talamai kiate kimautolu [ʻIsake pini ʻIpalahame ʻAli Hanisali]; Kuó ne fakahā mai kiate kimautolu [Ko ha Nadhr bin Syumail]; Kuó ne talamai kiate kimautolu [Sūlemani pini ʻAli Mukila]; Kuo ne talamai kiate kimautolu [Humaid bin Hilal] ʻo fakafou ʻi he hala ko ʻení ka ʻoku ʻi ai ha tānaki hili ʻa e meʻa naʻá ne leaʻakí; ‘Tuku ke u ‘alu ‘o sio ki he tokotaha na‘á ke lave ki aí! ' Na'e tali 'e 'Unaisi; 'Alu atu, ka ke tokanga ki he kakai 'o Meka, he 'oku nau fakafili ki he tokotaha ko ia pea nau fehi'a kiate ia'. Kuó ne talamai kiate kimautolu [Muhametá pini ʻAli Mutsana ʻAli ʻAnipāli]; Kuo ne talamai kiate au [Ibn Abu 'Adi] na'a ne pehe; Kuo lipooti mai kiate kimautolu [ʻIpini ʻAuni] meia [Humaid pini Hilal] meia [ʻAtulā pini ʻAsi Samiti] naʻá ne pehē; Naʻe pehē ʻe [ʻApu Tāla]; 'E hoku foha 'o e tokoua, kuo ta'u 'e ua 'eku lotu kimu'a pea toki fekau'i mai 'a e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam. Naʻe pehē ʻe ʻUnaisi; ‘Pea ko fē ‘okú ke hanga ki aí ‘i he taimi ‘okú ke lotu aí? Naʻe tali ʻe ʻApu Dzar; 'i he fakahinohino 'oku finangalo ki ai 'a Allah'. -pea 'oku fakamatala'i 'e he tokotaha fakamatala 'ene Hadith 'o fakatatau ki he Hadith 'a Sulaimani bin Al Mughirah. ‘Oku toe fakahā foki ‘i he Hadith; 'Pea na'a na fetaulaki mo ha shaman, ke 'eke fekau'aki mo e tokotaha na'e 'i Meka. Kae kehe, na‘e fakahīkihiki‘i ma‘u pē ‘e ‘Unaisi ‘a e ngaahi mālohinga ‘o e tokotahá kae ‘oua kuo mole ‘a e fakakaukau ‘a e shaman. Naʻe pehē ʻe ʻUnaisi; kae ʻoua kuo mau ʻave ʻene fanga kāmelí ʻo fakatahaʻi kinautolu mo ʻemau fanga kāmelí. ‘I he Hadith ‘oku pehē ai; pea ha'u leva 'a e Palofita 'o fai 'a e Tawaf 'i he Kaaba pea lotu 'i mui 'i he maqam 'o 'Ilaisi. Naʻe pehē ʻe ʻApu Tā; Na'a ku fetaulaki foki mo ia sallallaahu 'alaihi wasallam pea u talamonu atu. Ko au ʻa e tokotaha naʻá ku fuofua fakafeʻiloaki ia ʻaki ʻa e ngaahi leá; 'Asalamu 'Alaika 'E Lasula'. Na‘á ne tali mai: ‘Wa ‘Alaikasi Salam, ko hai koe? Na‘e toe lave foki ki he‘ene ngaahi leá; ‘Talu mei fē ho‘o nofo hení? ' Na'e tali 'e 'Apu Dharr; 'Kuo 'aho 'e hongofulu ma nima'. Pea naʻe pehē ʻe ʻApu Peka; ‘Tuku ke u fakafiefia‘i ia he pō ní.