Hadith Representative
Air Zam-zam penuh berkah dan mengenyangkan
Imam Muslim : 4520حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَنَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا وَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَالَفَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَ خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْنَا الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلَا جِمَاعَ لَكَ فِيمَا بَعْدُ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ فَجَعَلَ يَبْكِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا أُنَيْسٌ بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا مَعَهَا قَالَ وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثِ سِنِينَ قُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ أَتَوَجَّهُ حَيْثُ يُوَجِّهُنِي رَبِّي أُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي فَانْطَلَقَ أُنَيْسٌ حَتَّى أَتَى مَكَّةَ فَرَاثَ عَلَيَّ ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ مَا صَنَعْتَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلًا بِمَكَّةَ عَلَى دِينِكَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ قُلْتُ فَمَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ يَقُولُونَ شَاعِرٌ كَاهِنٌ سَاحِرٌ وَكَانَ أُنَيْسٌ أَحَدَ الشُّعَرَاءِ قَالَ أُنَيْسٌ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ فَمَا هُوَ بِقَوْلِهِمْ وَلَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَمَا يَلْتَئِمُ عَلَى لِسَانِ أَحَدٍ بَعْدِي أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ قَالَ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ فَأَتَيْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَقَالَ الصَّابِئَ فَمَالَ عَلَيَّ أَهْلُ الْوَادِي بِكُلٍّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَيَّ قَالَ فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ قَالَ فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَغَسَلْتُ عَنِّي الدِّمَاءَ وَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَلَقَدْ لَبِثْتُ يَا ابْنَ أَخِي ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ فَبَيْنَا أَهْلِ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ إِضْحِيَانَ إِذْ ضُرِبَ عَلَى أَسْمِخَتِهِمْ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَحَدٌ وَامْرَأَتَيْنِ مِنْهُمْ تَدْعُوَانِ إِسَافًا وَنَائِلَةَ قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فِي طَوَافِهِمَا فَقُلْتُ أَنْكِحَا أَحَدَهُمَا الْأُخْرَى قَالَ فَمَا تَنَاهَتَا عَنْ قَوْلِهِمَا قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فَقُلْتُ هَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لَا أَكْنِي فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلَانِ وَتَقُولَانِ لَوْ كَانَ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ قَالَ مَا لَكُمَا قَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَ مَا قَالَ لَكُمَا قَالَتَا إِنَّهُ قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلَأُ الْفَمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَطَافَ بِالْبَيْتِ هُوَ وَصَاحِبُهُ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَنَا أَوَّلَ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنْ انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ فَذَهَبْتُ آخُذُ بِيَدِهِ فَقَدَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ مَتَى كُنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ قَدْ كُنْتُ هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا أَجِدُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا فَفَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ وَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا ثُمَّ غَبَرْتُ مَا غَبَرْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ وُجِّهَتْ لِي أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ لَا أُرَاهَا إِلَّا يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ فَأَتَيْتُ أُنَيْسًا فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ صَنَعْتُ أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ قَالَ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَأَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَاحْتَمَلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ أَيْمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ وَقَالَ نِصْفُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَسْلَمْنَا فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ الْبَاقِي وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَتُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ نَعَمْ وَكُنْ عَلَى حَذَرٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَإِنَّهُمْ قَدْ شَنِفُوا لَهُ وَتَجَهَّمُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ يَا ابْنَ أَخِي صَلَّيْتُ سَنَتَيْنِ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ كُنْتَ تَوَجَّهُ قَالَ حَيْثُ وَجَّهَنِيَ اللَّهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَتَنَافَرَا إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ أَخِي أُنَيْسٌ يَمْدَحُهُ حَتَّى غَلَبَهُ قَالَ فَأَخَذْنَا صِرْمَتَهُ فَضَمَمْنَاهَا إِلَى صِرْمَتِنَا وَقَالَ أَيْضًا فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَلْفَ الْمَقَامِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَإِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ قُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَقَالَ مُنْذُ كَمْ أَنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ مُنْذُ خَمْسَ عَشَرَةَ وَفِيهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتْحِفْنِي بِضِيَافَتِهِ اللَّيْلَةَ
tzaj tq´ama´n qeye [Haddab bin Khalid Al Azdi]; tzaj tq´ama´n qeye [Sulaiman bin Al Mughirah]; Tej t-xi tq´ama´n qeye [Humaid bin Hilal] te ['Abdullah bin Ash Shamit] tzaj tq´ama´n; [Abu Dzar] jun maj tq´ama; 'Nimxix amb´il tzaj q-k´ulb´a´n q-tnam, a t-xjalil Ghifar. Nim maj n-chi kyq´o´n amb´il te xjaw haram te mya b´a´n, tzmaxi tej n-el qpa´ne, a n-tzike Unais, extzen a n-txuye toj q-tnam. Tb’ajlenxi’tzun lu, o kyaj tene tja titz’in qtxu’ye’ -titone-. Aye titz´in q-txuye - ky-tzike - nimxix n-qo ky-ok ky-q´o´n ky-b´i´n extzen n-chi ky-b´inchen b´a´n q-k´u´j, noqtzun ayetzi´n t-xe´chil q-txuye tzaj ky-k´u´j kyi´j. Xi kyqʼamaʼn te titzʼin qtxuʼya; 'Aj mya t-xi´ya tjaya, a Unais n-chi q´ojin tuk´e t-xjalila. Tejtzun tul titz'in ktxu'ye, tzaj tma'n keye aju otok tzaj cyma'n t-xjalil, cyja'tzun o k'ojle; ‹Ax tok, aju tioʼ o tzʼok ttzʼilsaʼn aju tbʼanel o tzaj tqʼoʼn tioʼ qe toj tkyaqil ambʼil lu. Oh, tu´ntzun jlu, atxix ja´lo, mas b´a´n qa ma qo b´et toj junjun q-b´e. Yajxitl, xi tzyet tuʼn tbʼaj qbʼinchaʼne qe tiʼchaq tuʼn qxiʼye, atzunte ttzik qtxuʼye in bʼisuntoq ex in bʼajtoq ttxʼjoʼn twitz tukʼil t-xbʼalun ex in oqʼtoq. Te mankb´il n-etz q-etz tja t-tzik q-txuye tzmaxi tej q-pone ttxlaj Meca. Jun qʼij tzaj jun nya bʼaʼn kyxol Unais qukʼile. Yajxitl, aye tuk´e q-txuye n-xi´ye tuk´e jun shaman. Tzaj t-xnaq´tza´n qa a chaman n-chi tzalaj ti´j Unais. Nya nim ambʼil ikʼ, a Unais tukʼil qtxuʼye e meltzʼaj tuʼn kyten qukʼile. Abu Dharr tq´ama; 'O n-sobrin, b´a´n tu´n tel tniky´a ti´j qa otoq chin na´ne Dios toj oxe ab´q´i na´mxtoq tok wojtzqi´ne aju t-sanjel Dios sallallaahu 'alaihi wasallam'. -Abdullah bin Ash-Shamit- xi nqanine; ‹¿Alkye in naʼn Dios tioʼ? ' Abu Dharr tzaj ttzaq´we´n; 'N-chin na´ne Dios te Allah'. Exttzen ayen - Abdullah bin Ash-Shamit - xi nqanine juntl majl; ‹Qa ikju, ¿alkye tten in nok tqʼoʼn twitz tioʼ aj tnaʼn Dios? ' Abu Dharr tzaj ttzaq´we´n; 'N-ok nq´o´ne nwitze ti´j b´e n-tajb´en tu´n Allah Subhanahu wa Ta'ala aj n-na´ne Dios. Axpe ikx n-chin na´ne Dios te Isha tzmaxi aj t-xi´y aq´b´il. Yajxitl, in kubʼ tane tzmaxi aj ttzaj qʼij wiʼje. Chi Unais weya; 'waje tu´n n-okxe toj tnam te Meca. Ju' tzunj, chin tk'o'nxa. Yajxitl etz Unais tzmaxi tej tpon toj tnam te Meca. Min ul meltz'aj wuc'ile nim k'ij. Tej n-meltz´aje toj tnam te Makkah, xi nqanine te; ¿Ti b´ant tu´na tzalu, Unais? ' tzaj ttzaq´we´n Unais; 'O tz´ok wojtzqi´ne jun xjal toj tnam te Makkah aye junx ky-okslab´il tuk´ila, O Abu Dzar. Junxitl twitz ikyjo, ax ikx tq´ama qa tzaj sama´n tu´n Allah Subhanahu wa Ta'ala'. Xi nqanine te; 'Hey Unais, ti n-ximana kyi´j xjal ti´j? ' tzaj ttzaq´we´n Unais; ‹In kyqʼamaʼn xjal qa jun poeta, jun adivino ex jun aj sanjel›. Toj amb´il lu, a Unais jun poeta. chi Unais; ‹O tzʼok nbʼiʼne kyyol chaman ex qe adivino, noqtzun tuʼnj, nya ik kyten ik tzeʼn in kyqʼamaʼn xjal lu›. Ex ax ikx weye o tzʼok tilil wuʼne tuʼn tkubʼ nmojbʼaʼne qe tyol tukʼil kybʼinchbʼen qeju poeta ojtzqiʼnxix kywitz. Noqtzun tu´nj, aju´ tzaj tq´ama´n mya jun poema, qa toj n-witze extzen toj ky-xim txqantl. Tu´n Allah, axix tok aju n-chi kyq´ama´n xjal axix tok, extzen aye n-chi sb´un. Atzunte Abu Dzar tq´ama; ‹¡Qʼonxa ambʼil weye tuʼn nxiʼye keʼyilte xjal ma tzaj tqʼamaʼna! ' Yajxitl n-xi´ye toj Meca. Toj b´e, n-ok nka´yine jun xjal najli toj tnam te Makkah extzen n-xjeline; ¿Jatum ta´ xjal o tz´okx toj okslab´il - Ash-Shabi -? ' A xjal xi nqanine te tnejel tzaj t-xnaq´tza´n weye, tzaj tq´ama´n; ‹¿Tiʼ in tmaʼna, aya stranjer xjal? Ash Shabi? ’ Yajxitl, tzaj t-xoʼn xjal xoqʼl ex qe bʼaq wiʼje tzmaxi tej in kubʼ tzʼaqe ex in chin el txalpaje. Abu Dharr tq´ama; 'Jun amb´il t-xe´tzun ax tok, jaw weʼya ex jaw weʼya ik tzeʼn jun tilbʼilal qʼeq. Yajxitl, in xiʼye toj jul Zamzam tuʼn tkubʼ nsaqsaʼne chikʼ tiʼj kʼixbʼisabʼil tzaj tuʼnju in xi nxoʼne txʼotxʼ ex qe bʼaq. Tej tb’aj jlu, xi nk’a’ne a’ zam-zam. B'i'ntz tu'na, aya nsobrin, qa in chin anq'ine oxlaj q'ij, q'ijl ex qonik'an minti' wab'j noq o'kx a' zam-zam. OIeh, kyja´tzun, mya b´a´n tu´n t-xi qna´ne qa toj amb´il aju n-chi b´aj t-xob´il n-chib´jel extzen n-chi b´et ch´in t-xob´il extzen mya n-chi b´isune ti´j we´yaj. Abu Dharr tq´ama; 'Toj jun qonik´en t-xe xjaw, a tnam te Meca kub´ tna´n qa mya b´a´n xjal extzen myia jun xjal n-b´inchen tawaf ttxlaj Kaaba, noq kab´e xu´j n-chi na´n Dios kye tilb´ilal Isaf exttzen Nailah. Aye kab´e xu´j n-chi tzaj ky-pon wuk´ile toj amb´il te tawaf extzen n-xi nq´ma´ne kye; ‹¡Noq oʼkx che kubʼ mojeʼye tukʼil jun kyxol qeju kabʼe tilbʼilal kye kykabʼile! ' Tzaj t-ximan qa kykab´il tzaj kyq´oj extzen tzaj ky-pon wuk´ile. Entons xiʼ nmaʼne juntl maj cye cycabil; ‹¿Myapetzun noq tzeʼ bʼinchaʼn tilbʼilal lu ex nya il tiʼj tuʼn tel nnikʼe tiʼj tbʼi›. Te mankb´il, aye kab´e xu´j jun rat naj n-chi etz ky-q´ama´n; 'Qa noq at junjun xjal ik tza´n qeye tzalu, ax tok kxel qqanin onb´il tun t-xi q-xnaq´tza´n jun xnaq´tzb´il te xjal lu'. Abu Dharr tq´ama; Mya nim amb´il t-xe´tzun, a Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam extzen Abu Bakr, aye otaq che pon toj najb´il, n-chi ok ky-q´ojin kyi´j kab´e xu´j. A Rasulullah xi tqanin kye kab´e xu´j: ¿Ti nya b´a´n kyi´je kab´e? ' Aye kab´e qya tzaj kytzaq´we´n; 'At jun xjal -Ash-Shabi'- wa´l kyxol Kaaba ex t-xb´alun. Tb´ajlenxi´tzun, a Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam xi tqanin: 'Ti tzaj tq´ama´n kye kab´e? ' Kykab´il tzaj kytzaq´we´n; ‹Aju xjal lu tzaj yolin qeye tukʼil nim bʼis›. Yajxitl ul aju t-sanjel Dios ex jun rat naj xi ttzʼubʼan tiʼj abʼj qʼeq. Tb´ajlenxi´tzun, b´ant tawaf tu´n extzen tzaj tna´n Dios tuk´e Abu Bakr. Tej t-xi´ b´inchen na´j Dios, a Abu Dzar ul tuk´e t-sanjel Dios extzen xi tq´ama´n; 'Assalamu 'Alaikum O Rasulullah'. A Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam tzaj ttzaq´we´n te q´olb´eb´il: 'Wa 'Alaika wa Rahmatullah'. Abu Dharr tq´ama; 'Ayin a tnejel xjal n-xi nq´o´ne jun q´olb´eb´il te tuk´e junjen q´olb´eb´il te Islam'. Exttzen a t-xnaq´tzb´en Allah xi tqanin: ¿Alkye teya, n-tzike? ' Abu Dharr tzaj ttzaq´we´n; 'Ayin tzajniqe toj tnam Ghifar, O t-sanjel Allah'. Exttzen a Rasulullah tzaj t-xo´n nq´ob´e. Tb´ajlenxi ikyjo, ok tq´o´n t-xu´k twitz t-xu´k. Xi nmaʼne weye; 'b´a´n t-xilen mya b´a´n t-xilen tu´n tpaj ayin tzajniqe toj tnam Ghifar.' Yajxitl, wajtoqe tuʼn t-xi ntzyuʼne tqʼabʼ, noqtzun tuʼnj, tzaj ttzaqpiʼn Abu Bakr weye. Ax tok, mas ojtzqi´n tu´n ti´j t-sanjel Allah twitz weye. Tb´ajlenxi´tzun, aju´ t-sanjelal Dios jaw tnimsa´n twi´ extzen tzaj tqanin weye: ‹¿Atxix toj alkye amb´il ma tz´okxa toj najb´il lu, ntzike? ' xi ntzaq´we´ne; 'Ma b´ant oxlaj q´ij n-tene tzalu, aya t-sanjel Dios'. A Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam xi tqanin juntl majl: ¿Alkye n-chi tzaj tqona? ' xi ntzaq´we´ne; myia jun n-waye noq o´kx a´ Zamzam. OIeh, tu´n tpaj ikyjo, n-chin ka´yine q´anb´il extzen n-xu´jile ch´in q´anb´il extzen mya n-chin b´isune. A t-sanjel Dios tq´ama: 'Ax tok a a´ Zam-zam nojni tu´n k´iwlab´il extzen at mas proteína toj twitz wab´j. Yajxitl, tq´ama Abu Bakr; 'O t-sanjel Dios, tzaj tqona tun t-xi nq´o´ne twa te qonik´an lu'. Yajxitl, a Rasulullah exttzen Abu Bakr n-chi b´et ky-jay extzen ayen n-xi´ye kyuk´e. A Abu Bakr xi t-jaqo´n t-jaye extzen jun rat naj tzaj ti´n t-vin Thaif qeye. Atzun tnejel wab´j n-wa´ne. Yajxitl xi nqanine te Abu Bakar tu´n t-xi´ tja extzen xi´ye ttxlaj t-sanjel Dios. tzaj tq´ama´n: 'Ax tok, jun tnam tzaj q´o´n weye tuk´e nim t-xaq datil, atzun Yathrib - Medina -. B´a´n t-xela Abu Dzar, ¿tajb´ila tu´n t-xi tq´o´na n-xnaq´tzb´ile kye xjal? A Allah tzaj tq´o´n tb´anel kye t-xjal tu´n ky-aq´untl extzen tzaj tq´o´n t-xel teya tu´n t-xi tq´o´na tqanil kye xjal a kye'. Tb´ajlenxi´tzun, a Abu Dzar ul toj Unais. Yajxitl xi tqanin Unais te; ¿Ti ma b´ant tu´na tzalu, Abu Dharr? ' Abu Dharr tzaj ttzaq´we´n; 'Ma chin okxe toj Islam extzen n-xi n-nimane kyi´j t-xnaq´tzb´il Muhammad O Unais'. chi Unais; ‹Ax tok, ax ikx weye mintiʼ in nel ikʼune aju in tzaj t-xnaqʼtzaʼn okslabʼil lu. extzen b´i´n tza´n, ax tok ma chin ok tene toj Islam extzen ma chin okslane ti´j Allah. Yajxitl o xi’ye tuk’il qtxuye. Entonces xi tma'n; ‹Ax tok in chin tzalaje tiʼj kyokslabʼile. Kyju´tzun, ax ikx wajb´ile tu´n n-okxe toj Islam ex tu´n n-ok n-nimane ti´j Allah. Yajxitl o meltz´aje toj q-tnam te q-tnam, a t-xjalil Ghifar. Atztzun n-xi q-q´o´ne tqanil te Islam kye xjal te q-tnam tzmaxi tej ky-okx tmij kye toj Islam. A ky-nejenel a Aima bin Rahadhah Al Ghifari. Toj amb´il lu, tmij aye tnam Ghifar kyq´ama; 'Aj tpon Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam toj Medina, atzun qo okel te Islam. Tej tpon t-sanjelal Dios toj Medina, nik´jan kye tzaj ky-ok te Islam. Mya nim amb´il t-xe´l ikyjo, aye tnam Aslam n-chi ok ky-ok te Islam, n-chi kyq´ama´n; 'O t-sanjel Dios, aye q-tzike te tnam Ghifar ma chi ok te Islam. Tu´ntzintz, ax ikx q-gan tu´n q-okx toj Islam. Tej t-xi tb´i´n Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, tq´ama: 'Qa Dios tu´n t-xi tnajsa´n kyil tnam Ghifar ex tu´n t-xi tq´o´n kolb´il ex mujb´ab´il kye tnam Aslam. tzaj tq´ama´n qeye [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali]; O tzaj tq´ama´n qeye [An Nadhr bin Syumail]; tzaj tq´ama´n qeye [Sulaiman bin Al Mughirah]; O tzaj tq´ama´n qeye [Humaid bin Hilal] toj b´e lu extzun at juntl t-xilen t-xe´chil aju tzaj tq´ama´n; ‹¡Qʼonxa ambʼil weye tuʼn nxiʼye keʼyilte xjal ma tzaj tqʼamaʼna! ' tzaj ttzaq´we´n Unais; 'B´a´n t-xi´ya, noqtzun aye xjal te Meca, qu´n ky-k´u´j ti´j xjal lu extzen n-el ky-k´u´j ti´j.' O tzaj tq´ama´n qeye [Muhammad bin Al Mutsanna Al 'Anbari]; tzaj tq´ama´n weye [Ibn Abu 'Adi] tzaj tq´ama´n; Ma tzaj tq´ama´n qeye [Ibn 'Aun] te [Humaid bin Hilal] te ['Abdullah bin Ash Shamit] tzaj tq´ama´n; [Abu Dhar] tq´ama; O n-sobrin, ma chin na´ne Dios toj kab´e ab´q´i tej na´mxtoq t-xi sama´n aju t-sanjel Dios sallallaahu 'alaihi wasallam. chi Unais; ‹¿Yajtzun teya, ¿jatum in nok tqʼoʼn twitza tiʼj aj tnaʼna Dios? Abu Dzar tzaj ttzaq´we´n; toj b´e n-tajb´en Allah. -extzun aju´ q´ol tqanil n-chi yolin ti´j t-Hadith tza´n t-xilen Hadith te Sulaiman bin Al Mughirah. Toj Hadith ax ikx n-chi yolin; 'Yajxitzun aye kab´e xjal lu n-chi ok ky-ok ky-b´i´n jun shaman, tun t-xi kyqanin ti´j xjal at toj Meca. Noqtzun tu´nj, a Unais tkyaqil amb´il n-chi tzalaj ti´j tipumal xjal tzmaxi aj t-xi´ t-ximen chaman. chi Unais; tzmaxi tej ttzaj qi'ne qe tkamey ex e ok qmojb'a'ne kyuk'il qe qkamey. Toj Hadith n-chi yolin; exttzen a profeta sallallaahu 'alaihi wasallam sallallaahu 'alaihi wasallam sallallaahu 'alaihi wasallam ul ex b´ant Tawaf tu´n toj Kaaba extzun n-na´n Dios t-xe t-maqam te Ibrahim. Abu Dharr tq´ama; Ax ikx n-ok nka´yine sallallaahu 'alaihi wasallam extzen n-xi nq´o´ne jun q´olb´eb´il te. Ayin xjal tzaj q´olb´en te tnejel maj tuk´e yol; Assalaamu 'Alaika O Rasulullah'. Xi ttzaq´we´n: 'Wa Alaikas Salam, ¿alkye teya? Ax ikx tzaj qʼamaʼn qe tyol; ‹¿Atxix toj alkye ambʼil in nanqʼina tzalu? ' Abu Dharr tzaj ttzaq´we´n; 'Ma b´ant jwe´laj q´ij. Yajxitl tq´ama Abu Bakr; ‹Qʼonxa ambʼil weye tuʼn t-xi nqʼoʼne tzalajbʼil te toj qonikʼen jaʼlo.