Hadith Representative
Air Zam-zam penuh berkah dan mengenyangkan
Imam Muslim : 4520حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَنَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا وَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَالَفَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَ خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْنَا الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلَا جِمَاعَ لَكَ فِيمَا بَعْدُ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ فَجَعَلَ يَبْكِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا أُنَيْسٌ بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا مَعَهَا قَالَ وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثِ سِنِينَ قُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ أَتَوَجَّهُ حَيْثُ يُوَجِّهُنِي رَبِّي أُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي فَانْطَلَقَ أُنَيْسٌ حَتَّى أَتَى مَكَّةَ فَرَاثَ عَلَيَّ ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ مَا صَنَعْتَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلًا بِمَكَّةَ عَلَى دِينِكَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ قُلْتُ فَمَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ يَقُولُونَ شَاعِرٌ كَاهِنٌ سَاحِرٌ وَكَانَ أُنَيْسٌ أَحَدَ الشُّعَرَاءِ قَالَ أُنَيْسٌ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ فَمَا هُوَ بِقَوْلِهِمْ وَلَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَمَا يَلْتَئِمُ عَلَى لِسَانِ أَحَدٍ بَعْدِي أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ قَالَ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ فَأَتَيْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَقَالَ الصَّابِئَ فَمَالَ عَلَيَّ أَهْلُ الْوَادِي بِكُلٍّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَيَّ قَالَ فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ قَالَ فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَغَسَلْتُ عَنِّي الدِّمَاءَ وَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَلَقَدْ لَبِثْتُ يَا ابْنَ أَخِي ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ فَبَيْنَا أَهْلِ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ إِضْحِيَانَ إِذْ ضُرِبَ عَلَى أَسْمِخَتِهِمْ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَحَدٌ وَامْرَأَتَيْنِ مِنْهُمْ تَدْعُوَانِ إِسَافًا وَنَائِلَةَ قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فِي طَوَافِهِمَا فَقُلْتُ أَنْكِحَا أَحَدَهُمَا الْأُخْرَى قَالَ فَمَا تَنَاهَتَا عَنْ قَوْلِهِمَا قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فَقُلْتُ هَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لَا أَكْنِي فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلَانِ وَتَقُولَانِ لَوْ كَانَ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ قَالَ مَا لَكُمَا قَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَ مَا قَالَ لَكُمَا قَالَتَا إِنَّهُ قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلَأُ الْفَمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَطَافَ بِالْبَيْتِ هُوَ وَصَاحِبُهُ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَنَا أَوَّلَ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنْ انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ فَذَهَبْتُ آخُذُ بِيَدِهِ فَقَدَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ مَتَى كُنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ قَدْ كُنْتُ هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا أَجِدُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا فَفَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ وَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا ثُمَّ غَبَرْتُ مَا غَبَرْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ وُجِّهَتْ لِي أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ لَا أُرَاهَا إِلَّا يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ فَأَتَيْتُ أُنَيْسًا فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ صَنَعْتُ أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ قَالَ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَأَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَاحْتَمَلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ أَيْمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ وَقَالَ نِصْفُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَسْلَمْنَا فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ الْبَاقِي وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَتُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ نَعَمْ وَكُنْ عَلَى حَذَرٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَإِنَّهُمْ قَدْ شَنِفُوا لَهُ وَتَجَهَّمُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ يَا ابْنَ أَخِي صَلَّيْتُ سَنَتَيْنِ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ كُنْتَ تَوَجَّهُ قَالَ حَيْثُ وَجَّهَنِيَ اللَّهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَتَنَافَرَا إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ أَخِي أُنَيْسٌ يَمْدَحُهُ حَتَّى غَلَبَهُ قَالَ فَأَخَذْنَا صِرْمَتَهُ فَضَمَمْنَاهَا إِلَى صِرْمَتِنَا وَقَالَ أَيْضًا فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَلْفَ الْمَقَامِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَإِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ قُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَقَالَ مُنْذُ كَمْ أَنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ مُنْذُ خَمْسَ عَشَرَةَ وَفِيهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتْحِفْنِي بِضِيَافَتِهِ اللَّيْلَةَ
Беҙгә [Хәдҙәб бин Халид Әл Әздигә] әйткән; Беҙгә [Сөләймән бин Әл Мөғирәгә] әйткән; Беҙгә [Хөмәйд бин Хилалға] [Ғабдулла бин Әш Шәмиттән] хәбәр итеп, ул әйтте; [Әбү Дзар] бер ваҡыт әйткән; — Күптән ырыуыбыҙҙы, Ғифар ырыуын ташлап киттек. Улар йыш ҡына харам айҙы законһыҙ иткәндәр, мин, Өнәйес ағайым һәм әсәйем ырыуыбыҙҙы ташлап киткәнсе. Шунан һуң әсәйебеҙҙең ағаһы -абзый- өйөндә ҡалдыҡ. Әсәйебеҙҙең ағалары - абзыйҙары - беҙҙе бик хөрмәт иттеләр, яҡшы мөнәсәбәттә булдылар, әммә ахыр сиктә әсәйебеҙҙең ағаһының ырыуы беҙҙән көнләшеп китте. Әсәйебеҙҙең ағаһына әйттеләр; — Һин өйҙә булмағанда, Өнәйес йыш ҡына ғаиләң менән һуғыша. Әсәйебеҙҙең бер туған ҡустыһы килгәс, ырыуының әйткәндәрен һөйләне, шуға бәхәсләштек; — Ысынында, абзый беҙгә ошо ваҡыт буйы бүләк иткән изгелекте абзый бысратты. Эй, шуға ла, бынан ары, иң яҡшыһы, әгәр беҙ тик үҙебеҙҙең айырым юлдар менән барырға'. Шунан беҙ юлға сығыу өсөн кәрәк-яраҡтар әҙерләй башланыҡ, ә әсәйебеҙҙең ағаһы моңһоу ҡарашлы булып, илай-илай күлдәге менән күҙ йәштәренә буялған битен һөртөп алды. Ниһайәт, Мәккә янына килеп еткәнсе, әсәйебеҙҙең ағаһы йортонан сығып киттек. Бер көндө Өнәйес беҙҙең менән аңлашылмаусанлыҡ килеп сыҡты. Шунан әсәйебеҙ менән шаманға барҙылар. Баҡтиһәң, шаман Өнәйсте маҡтаған икән. Күп тә үтмәне, Өнәйес менән әсәйебеҙ беҙгә йөрөп ҡайтып килделәр. Әбү Зәрр тигән; — Эй, ейәнем, зинһар, бел: мин Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән осрашҡансы өс йыл буйы намаҙ уҡыным. Мин -Ғабдулла бин Әш-Шәмит- һораным; — Тейен кемгә доға ҡыла? — Әбү Зәрр яуап бирҙе; «Мин Аллаһҡа доға ҡылам». Шунан мин - Абдулла бин Аш-Шамит - тағы һораным; — Әгәр шулай икән, тимәк, абзый намаҙ уҡығанда ҡайһы яҡҡа ҡарай? — Әбү Зәрр яуап бирҙе; — Намаҙ уҡығанда Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәлә теләгән йүнәлешкә ҡарайым. Хатта төн аҙағына тиклем шәшә намаҙҙарын уҡыным. Шунан ҡояш балҡығансы яттым». Унаис миңә; — Мәккә ҡалаһына инергә теләйем. Шуға күрә, ебәрегеҙ мине». Шунан һуң Өнәйес Мәккә ҡалаһына килеп еткәнсе юлға сыға. Оҙаҡ ҡына миңә ҡайтманы. Мәккә ҡалаһынан ҡайтҡас, унан һораным; — Нимә эшләнең унда, Өнәйес? — тип яуап бирҙе Унаис; — Мин Мәккә ҡалаһында һинең динегеҙҙе уртаҡлашҡан кешене осраттым, эй Әбү Дзар. Бынан тыш, ул үҙен Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәлә ебәргәнен дә белдергән. Мин унан һораным; — Эй, Унаис, халыҡ уның тураһында нимә уйлай? — тип яуап бирҙе Унаис; — Халыҡ уны шағир, күрәҙәсе, сихырсы тип әйтә. Шул арала Өнәйес үҙе шағир. Унаис әйтте; — Мин шамандарҙың, күрәҙәселәрҙең сихырҙарын ишеткәнем бар, әммә улар теге кешеләр әйткәнсә түгел. Ә мин үҙем уның һүҙҙәрен билдәле шағирҙар ижадына тиңләргә тырышҡаным бар. Әммә, шулай ҙа, уның әйткәндәре, минеңсәме, башҡалар фекеренсәме, шиғыр түгел ине. Аллаһ менән ант итәм, ысынлап та, кешеләрҙең һүҙҙәре дөрөҫ, улар ҙа ялған һөйләгән». Шул саҡта Әбү Дзар әйтте; — Әйҙә, һин әйткән кешене күрергә барайым! — Шунан Мәккәгә юлландым. Юлда Мәккә ҡалаһында йәшәүселәрҙең береһен осраттым һәм һораным; — Ҡайҙа дингә килгән кеше — Аш-Шәби —? — Алдан һораған кеше миңә күрһәтеп, былай тине; — Нимә тиһең, сит ил кешеһе? Күл Шәби? — Шунан был кеше миңә балсыҡ, һөйәктәр ырғытты, йығылып, аңымдан яҙғансы. Әбү Зәрр тигән; — Бер аҙҙан мин ... . эйе уян һәм ҡыҙыл һын кеүек уян. Шунан Зәмзәм ҡоҙоғона балсыҡ, һөйәк ташлауҙан аҡҡан яраларҙан ҡанды таҙартырға барҙым. Шунан һуң зәм-зәм һыуы эстем. Бел, эй племянникым, мин унда утыҙ көн буйы, көнө-төнө зәм-зәм һыуынан башҡа ризыҡһыҙ йәшәнем. OIeh, шуға күрә, ул ваҡытта тәнемдең һимереп, ашҡаҙанымдың бер ниндәй ҙә аслыҡ тойғоһо булмағанда бер аҙ һимереп китеүе ғәжәп түгел. Әбү Зәрр тигән; — Ай тулы төндә Мәккә ҡалаһы үҙен шүлгән кеүек тойҙо һәм Ҡәғбәтулла тирәһендә бер кем дә тауаф ҡылмай, ике ҡатын ғына Исаф менән Наилә боттарына доға ҡыла. Ике ҡатын тауаф ваҡытында миңә килде, мин әйттем; — Икегеҙгә лә ике боттоң береһенә өйләнегеҙ генә! — Баҡһаң, икеһе лә асыуланып, миңә табан килгәндәр. Шунан икеһенә лә тағы ла әйттем; — Был һын ағастан ғына эшләнгән түгелме, хатта уның исемен дә белергә кәрәкмәйме? Ниһайәт, ике ҡатын шунда уҡ тип сығып китте; — Әгәр ҙә бында беҙҙең нәҫелдән кешеләр булһа, беҙ мотлаҡ ярҙам һорар инек, шул кешегә һабаҡ бирер инек. Әбү Зәрр тигән; Күп тә үтмәй, был урынға яңы ғына килеп еткән Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән Әбү Бәкер ике ҡатынға осрай. Рәсүлуллаһ ике ҡатындан: «Һеҙгә икегеҙгә нимә булды? — тип яуап бирҙе ике ҡатын; Ҡәғбәтулла менән уның пәрҙәһе араһында дингә ҡайтҡан -Әш-Шәби тора'. Артабан Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм: «Ул һеҙгә икегеҙгә нимә тине? — Икеһе лә яуап бирҙе; — Ир беҙгә бик ҡайғылы һүҙҙәр менән һөйләште. Шунан Пәйғәмбәребеҙ килеп, шунда уҡ Ҡара ташты үбеп ала. Бынан һуң ул Әбү Бәкр менән бергә тәүәф ҡылды, намаҙ уҡыны. Намаҙҙан һуң Әбү Дзар Рәсүлуллаһ янына килеп; 'Әссәләмү Ғәләйкүм йә Рәсүлуллаһ'. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм сәләмгә яуап бирҙе: «Вә Ғәләйкә үә Рахмәтуллаһ». Әбү Зәрр тигән; — Мин уны беренсе булып ислам сәләме менән ҡаршы алдым. Шунан һуң Аллаһ Рәсүле: «Һин кем, туғаным? — Әбү Зәрр яуап бирҙе; «Мин Ғифәр ырыуынан, эй, Аллаһ илсеһе». Шул саҡ Рәсүлуллаһ ҡулымды ҡыҫты. Шунан һуң бармаҡтарын маңлайына ҡуйҙы. Мин үҙ-үҙемә әйттем; — Бәлки, мин Ғифәр ырыуынан булғаным өсөн, уға оҡшамайҙыр. Шул саҡ мин уның ҡулынан тоторға теләгәйнем, Әбү Бәкер мине туҡтатты. Ысынында ул Аллаһ Илсеһе тураһында минән дә күберәк белә. Бынан һуң Аллаһ Рәсүле башын күтәреп, минән һораны: «Һин ҡасандан бирле был урында йөрөйһөң, туғаным? — тип яуап бирҙем; «Мин бында утыҙ көн булдым, эй, Аллаһ илсеһе». Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм тағы ла һораны: «Һеҙҙе кем ашата? — тип яуап бирҙем; — Миңә Зәмзәм һыуынан башҡа ризыҡ юҡ. OIeh, шуға күрә, мин һимеҙ күренә һәм минең ашҡаҙан бер аҙ һимеҙ һәм мин аслыҡ тоймайым'. Пәйғәмбәребеҙ: «Зәм-зәм һыуы, ысынлап та, бәрәкәткә тулы, унда ғәҙәти ризыҡҡа ҡарағанда аҡһым күберәк», — тигән. Артабан Әбү Бәкер әйтте; «Эй, Аллаһ илсеһе, бөгөн кис уға ашарға бирергә рөхсәт ит». Шунан Рәсүлуллаһ менән Әбү Бәкер үҙҙәренең өйҙәренә юлланды, мин дә улар менән бергә киттем. Әбү Бәкер өйөн асып, шунда уҡ беҙгә Таиф шарапын алды. Тәүге ашаған ризығым шул булды. Шунан Әбү Бәкәрҙе өйгә ҡайтыуымды һораным һәм тура Аллаһ Рәсүле янына барҙым. Ул: «Ысынлап та, миңә күп хөрмә ағастары менән бер ил бүләк ителде, атап әйткәндә, Йәсриб – Мәҙинә –. Һаумыһығыҙ Әбү Дзар, һин минең тәғлимәттәремде халҡыңа еткерергә ризаһыңмы? Тырышлығың аша халҡыңа файҙа бирһен, халыҡҡа хәбәреңде еткергән өсөн сауаптар бирһен . а уларҙы'. Ошонан һуң Әбү Дзар Өнәйскә килә. Шунан Өнәйес унан һорай; — Һин унда нимә эшләнең, эй Әбү Зәрр? — Әбү Зәрр яуап бирҙе; — Мин ислам динен ҡабул иттем һәм Мөхәммәт Өнәйс тәғлимәттәренә ышанам. Унаис әйтте; — Ысынында, мин дә ул диндең тәғлимәтен нәфрәт итмәйем. Белегеҙ, ысынлап та, мин Ислам динен ҡабул иттем һәм Аллаһҡа иман килтерҙем». Шунан әсәйебеҙ янына киттек. Шунан һуң ул; — Миңә һинең динең бик оҡшай. Шуға күрә мин дә Ислам динен ҡабул итергә, Аллаһҡа ышанырға теләйем». Артабан ырыу тыуған ҡалабыҙға, Ғифәр ырыуына ҡайттыҡ. Унда ырыуыбыҙҙың яртыһы Ислам динен ҡабул иткәнсе, ырыуыбыҙ кешеләренә Ислам ризаһын еткерҙек. Уларҙың етәксеһе — Айма бин Рахадха Әл Ғифари. Шул арала Ғифәр ырыуының яртыһы; — Мәҙинәгә Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм килгәс, беҙ Ислам динен ҡабул итербеҙ. Пәйғәмбәребеҙ Мәҙинәгә килеп еткәс, ниһайәт, уларҙың яртыһы ислам динен ҡабул итә. Ошонан һуң күп тә үтмәй, Әсләм ырыуы Ислам динен ҡабул итә, былай тип; — Эй, Аллаһ Рәсүле, Ғифәр ырыуынан булған ҡәрҙәштәребеҙ Ислам динен ҡабул итте. Шуға күрә беҙ ҙә ислам динен ҡабул итергә теләйбеҙ». Был һүҙҙәрҙе ишеткән Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Аллаһ Ғифәр ырыуын ғәфү итһен, Әсләм ырыуына именлек һәм именлек бирһен», — тигән. Беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһим Әл Хәнжәлигә] әйткән; Беҙгә хәбәр итте [Ән Нәҙр бин Сөймәғил]; Беҙгә [Сөләймән бин Әл Мөғирәгә] әйткән; Был юл аша беҙгә [Хөмәйет бин Хилалға] һөйләне, әммә уның әйткәндәренән һуң өҫтәү бар; — Әйҙә, һин әйткән кешене күрергә барайым! — тип яуап бирҙе Унаис; — Бар, әммә Мәккә халҡынан һаҡ бул, сөнки улар шул кешегә дошманлыҡ күрһәтә, уны нәфрәт итә. Беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мусанна Әл Әнбәри]; Һөйләне миңә [Ибн Әбү Ғәди] ул әйтте; Беҙгә [Ибн Әүн] [Хөмәйд бин Хилалдан] [Ғабдулла бин Әш Шәмиттән] хәбәр итте, ул әйтте; [Әбү Зәрр] әйтте; Эй племяннигым, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вә салләм ебәрелгәнгә тиклем ике йыл намаҙ уҡыным. Унаис әйтте; — Шулай булғас, намаҙ уҡығанда ҡайҙа ҡарайһың? Әбү Дзар яуап бирҙе; Аллаһы Тәғәлә теләгән йүнәлештә». -һуңынан һөйләүсе үҙенең хәҙисен Сөләймән бин Әл Мөғирә хәҙисенә ярашлы һөйләй. Хәҙистә шулай уҡ әйтелә; — Шунан икеһе бер шаман менән осрашты, Мәккәлә булған кеше тураһында һорашырға. Әммә Өнәйес, шаман фекерен юғалтҡансы, кешенең көслө яҡтарын гел маҡтап йөрөгән. Унаис әйтте; тик уның дөйәләрен алып, үҙебеҙҙең дөйәләр менән берләштергәнсе. Хәҙистә былай тиелә; һуңынан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһиссәләм килеп Ҡәғбәтуллала тәүәф яһаны һуңынан Ибраһимдың мәкәм артында намаҙ уҡыны. Әбү Зәрр тигән; Мин дә уның менән осрашып, сәләм бирҙем. Мин уны тәүгеләрҙән булып был һүҙҙәр менән сәләмләгән кеше инем; Әссәләм Ғәләйкә йә Рәсүлуллаһ. Ул яуап бирҙе: «Вә Алайҡас Сәләм, һин кем? Шулай уҡ уның һүҙҙәре лә телгә алынды; — Ҡасандан бирле бында йәшәйһең? — Әбү Зәрр яуап бирҙе; — Ун биш көн үтте. Шунан Әбү Бәкр әйтте; — Бөгөн кис уны ҡунаҡ итәйем әле.