Hadith Representative
Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim
Imam Muslim : 2137حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَدَنِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَحَضَرَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ نَفَذَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدٍ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا قَالَ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ لِلَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحِلُّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ وَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ وَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْ
Sinabi na kekami [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ampo [Ishaq bin Ibrahim] ing sabla ibat kang [Hatim] sinabi na, - [Abu Bakr] sinabi na- Kaybat nang sinabi kekami [Hatim bin Isma'il Al Madani] ibat kang [Ja'far bin Muhammad] ibat kang [tatang na] sinabi na; Dinatang kami keng bale nang [Jabir bin Abdullah], kaybat kitnan na kami metung metung nung nanu la reng lagyu mi. Inyang turn ku na, sinabi ku na ing lagyu ku Muhammad bin Ali bin Husain. Kaybat binuklat ne ing babo at lalam a butones ning kamiseta ku. Kaybat binili ne ing palad na pilatan da ring adwang susu ku. Kanita, malati ku pa. Kanita ngana, 'Mayap a aldo, anak ning kapatad ku, ikutang mu ing buri mung aduan'. Inya kitnan ke. Mebulag ya. Inyang miras ing oras ning pamanalangin, makatalakad ya king metung a prayer mat a parati nang darala. Balang ibili ne ing prayer mat keng pago na, parati lang makadikit kaya deng gilid uling keng kalati na ning prayer mat. Kitang ku kaya, 'Sabian mu kanaku nung makananu neng gewa ning Sugo ning Allah (kapayapan at bendisyun ning Allah kea) ing Hajj. Kaybat migsalita ya gamit ing gamat na kabang tatalan ya kareng siam a taliri na. Ngana; Menuknangan ya king Medina kilub ning siyam a banua, dapot e ya pa mekagawa king Hajj. Kaybat pepabalu na king kapulung banua munta ya king Hajj. Uli na niti, ding tau dinatang lang dakal a tau king Medina, bisa lang makiabe king Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ban gawang mayap a dapat kalupa da ring dapat na. Kaybat minta kami kaya. Inyang miras ya keng Dzulhulaifah, i Asma` bint Humais penganak ne ing anak nang lalaki, i Muhammad bin Abu Bakr. Inutus nang ikutang king Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nung nanu ing dapat nang daptan - uli ning pangabait -. Inya ngana: 'Mandilu ka at gamitan me ing sanitary napkin mu. Kaybat isulud mu na naman ing imalan mung ihram'. I Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam menalangin yang adwang rak'ah keng Dzulhulaifah mosque, kaybat sinake ya keng kamelyu na ausan dang Qashwa. Kaybat kung miras king Baida`, linawe ku king paligid ku, pilan la reng taung mantabe kaya, makasake la at lalakad, king misusumangid at king gulut na. Kanita, ing Qur'an -revelation- kinuldas ya, nung nukarin ing Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam aintindian na ing kabaldugan na, yapin ing bilang instructions para kareng dapat a dapat tamung daptan. Kanita kinuldas ya kabang babasan ne ing talbiyah: 'LABBAIKA ALLAHUMMA LABBAIKA LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIKA INNALHAMDA WAN NI'MATA LAKA WALMULKU LAA SYARIIKA LAKA -Tutuparan ku ing kekang utus, mamintu ku, mamintu ku. Alang kaparehu Keka, pamintuan ku la ring utus Mu; tune purian at pabor Keka, antimo ing kayaryan, Ala kang kayabe, pamintuan ku ing utus Mu-'. Dakal la ring taung atin talbiyah kalupa ning talbiyah ning Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Ing Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam e na la binawal mamasa kaniti, king katutwan babasan de iti alang patugut. Ing buri mi mung gawan ing Hajj, at e mi pa balu ing Umrah. Kaybat nang miras keng Baitullah, kinuldas ne ing metung kareng sulok na -hajar Aswad-, kaybat ginawa yang Tawaf, mig-jogging yang atlung besis ampo miglakad yang normal apat a besis. Kaybat tinuru ya papunta king Maqam. Ibrahim 'Alais Salam, caibat binasa ne ing bersu: 'Gawan yeng lugal ning panalangin ing istasyun nang Ibrahim..'. -Al Baqarah: 125-. Kaybat binili ne ing maqam pilatan ning Baitullah. Samantala ing tata ku sinabi na ing Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mebasa ya keng kayang panalangin: 'QUL HUWALLAHU AHADL...' -Al Ikhlas: 1-4-. At: 'QUL YAA AYYUHAL KAAFIRUUN.'. -Al Kafirun: 1-6-. Kaybat mibalik ya king suluk ning Templo - binugbug ne i Aswad - at kinua ne naman. Kanita keng pasbul, minta ya kang Shafa. Kaybat nang linapit keng bunduk ning Safa binasa ne ing bersu: 'Tune, ing Sa'i pilatan ning Safa ampo Marwah metung la kareng simbulu ning kadakilaan ning Relihiyon ning Allah..'. -Al Baqarah: 1589-. Kaybat na nita, pegumpisan na lang tiparan ding kautusan na ning Dios. Inya kinuldas ya king bunduk-bundukan ning Shafa. Kaybat neng ikit ing Baitullah, linapit ya keng Qibla kabang mag-monotheify ya kang Allah ampo mag-glory ya kaya. At binasa na: 'LA A ILAAHA ILALLAH WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI`IN QADIIR LAA ILAAHA ILLALLAH WAHDAHU ANJAZA WA'DAHU WANASHARA 'ABDAZAHU WAHAMDAHU WAHDAHU -Ing Dios no karapatdapat yang samban nung e mu ing Allah, Ala yang kayabe, Kaya ing kayarian at ing sablang kapurian, kabang Ya ing Mayupaya king sabla. Alang Dios a maki karapatan samban nung e mu ing Allah, a tutupad karing pangaku na at sasaup karing talasuyu na at sisira karing sarili nang kalaban. Kaybat menalangin ya. Ulitan me ing tahlil atlung besis. Kaybat kinuldas ya king Marwa. Inyang miras ya keng libis, mig-jog ya. At kaibat na nita, tinuru ya king Marwa Bunduk kabang maglakad yang pabalik. Kaybat nang miras king Bunduk ning Marwa, gewa na ing gewa na king Bunduk ning Safa. Inyang meyari ne ing kayang sa'i king bunduk ning Marwa, ngana: 'Nung e ku gewa ing gewa ku, e ke sana dela i Hadya at gewa keng Umrah'. Kanita i Suraqah bin Malik bin Ju'tsyum, 'Wa, Rasulullah! Para mu ba ngening banua o kapilan man?' I Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam inabut no reng taliri ning kayang metung a gamat kabang sasabyan na: 'Iyabe me ing Umrah keng Hajj. Ing pamaglub ning Umrah keng Hajj, ali! Agyang kapilan man'. Samantala i Ali dinatang ya ibat Yemen magdalang animal a sakripisyu para keng Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. ikit neng tahallul i Fatima; makapiblas yang imalan at makatakap ya mata. Bawal neng Ali ing gawan na ita. Pekibat nang Fatima, 'Ing tatang ku mismu ing sinabi kanaku na gawan ku ini'. Nganang Ali; Inya minta ku king Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ban manyad fatwa tungkul king gewa nang Fatima. Pepaliwanag ku kaya na aku ing mekapigil kaya keng gagawan na. Ngana mu rin: 'I Fathimah ustu ya'. Kaybat nganang kinutang: 'Nanu ing babasan mu nung buri meng gawan ing Hajj?' Nganang Ali; Pekibat ku: 'O Allah, balak kung gawan ing Hajj antimo ing pepakit na ning Kekang Sugo'. Kanita kitang nang Ali, 'Oneng dela ke ing hwankurban, makananu ya ita?' Pekibat na: 'E ka tahallul'. Sabi nang Ja'far; Ing bilang da reng hadya a dela nang Ali ibat king Yemen at dela ning Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam dinalan la. Balang metung keng kongregasyun atin yang tahallul ampo me-ahit, maliban keng Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ampo reng taung magdalang hadya kaya. Inyang miras ing aldo ning Tarwiyah - ing kawalu ning Dzulhijjah - minta la Mina ban gawan ing Hajj. I Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam sinake ya keng saken na. Karin ya menalangin Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha ampo Fajr. Kaybat menaya yang ditak a panaun angga king sinlag ya ing aldo; Samantala, peparala yang minunang tau king Namirah ban mitalakad kampu karin. Samantala, ing Quraysh aisip na siguradung tuknang ya keng Mash'aril Haram - metung a bunduk keng Muzdalifah - antimo ing gagawan da reng taung alang balu. Pero ing milyari, tinuglung ya mu papunta kang Arafat. Inyang miras ya king Namirah, ikit na king ating taung mitalakad tolda. Kaybat tinuknang ya ban magpaynawa karin. Inyang limbug ne ing aldo, sinulung ya king kamelyu na. Inyang miras ya libutad da ring bubung, migsalita ya: 'Tutu pin, ing pamangawang daya at ing pamanyakup king pibandian ning kalupa mung tau haram ya, antimo nung makananu yang haram ing pamakilaban king aldong iti, king bulan a ini, at king bansang iti. Pakibaluan yu, ing sablang bau ning Jahiliyah mewala na lalam ning batas ku, kayabe na ing pamanatbus king daya ning panaun ning Jahilijyah. Ing blood ransom na minunang leko ku yapin ing daya nang Ibn Rabi'ah bin Harith a pepakan nang Bani Sa'ad, kaybat pete neng Huzail. makanyan mu naman, leko ke ing jahiliyah usury; Ing mumunang leko ku yapin ing usura na tinggap nang Abbas bin Abdul Muttalib. Tutu pin, ilako ku ing sablang usura. Kanita e ka tatakut kareng babai. Malyari mu lang tanggapan bilang kapanaligan ning Allah, at makatuliran la keka kapamilatan ning pamamintu kareng tuntunan Allah. Kaybat na nita, atin kang karapatan karela, yapin ing e da paintulutan ing aliwang tau ing mag-okupa king kekang banig. nung lalabag la, dugpa la keng e makasumami. Bagkus atin lang karapatan keka. Ing pamangan ampo ing ustung imalan. Ipagkalub ku kekayu ngan ing metung a tuntunan king bie, a nung tukian yu iti, ya pin ing Qur’an. Kutnan da kayu ngan tungkul kanaku, inya makananu kayung makibat?' ngarang mekibat: 'Patutuan mi king tune mung tiparan ing mensahi, tiparan mu ing katungkulan mu at dininan mu kaming payu'. Kanita ngana, tinas ne ing taliri na keng banua at tinuru ya kareng dakal a tau: 'Wa, Allah, saksi, O Allah, saksi, O Allah, saksi'. Kaybat na nita, inaus ne ing panalangin, kaybat qamat, kaybat menalangin yang Zhuhur prayer. Kaybat ing qamat pasibayu at ing panalangin Asr a alang panalangin sunnah pilatan da ring adwa. Kaybat na nita, tinuglung ne ing pamaglakbe na papunta king lugal ning wukuf. Karas na karin, tinuknang ya ing kamelyu nang Qashwa king metung a mabatung lugal at ding taung lalakad atyu la king arap na. Miyarap ya king Qibla, at menatili yang makatalakad angga king linub ya ing aldo at mewala ya ing maputing megaphone. Kaybat tinuglung ya king pamaglakbe na, darala ne i Usamah king gulut na, kabang ya mismu ing mamahala. ginuyud ne ing renda ning Qashwa Camel, anggang ing buntuk na halus miras ya keng saddle cushion. Ngana keng kimut ning gamat na: 'Kapatad, maging kalmadu kayu, maging kalmadu kayu'. Balang miras ya king metung a bunduk-bundukan, luluban neng bagya ing lubid ning kamelyu, ban mas mayan ing pamagakyat. Inyang miras ya keng Muzdalifah, menalangin yang Maghrib ampo Isha' a ating metung a call to prayer ampo adwang qamat a alang sunnah prayers keng pilatan. Kaybat matudtud ya angga king abak. Inyang miras na ing oras ning Fajr, menalangin yang Fajr a maki metung a Adhan ampo metung a qamat. Kaybat sinake ya king kamelyu nang Qaswa at sindu na ing pamaglakbe na papunta king Mash’aril Haram. Misan karin linapit ya keng Qibla, menalangin, takbir, tahlil ampo binasa ne ing monotheism sentence. Menatili ya karin anggang meging dilaw ya ing banua at meko ya bayu ya sinlag ing aldo, darala ne i Fadlal bin Abbas. I Fadlal metung yang lalaking masanting buak ampo maputing lupa. Inyang meko ya, meko la naman ding tau kayabe na. linawe ya karela i Fadlal, kanita ing Propeta sallallalaahu 'alaihi wasallam tinakpan ne ing lupa na kareng gamat na. Pero i Fadlal linawe ne ing buntuk na keng aliwang direksyun para akit ne. I Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam tinakpan ne ing lupa na keng aliwang gamat na, inya i Fadlala linawe ne keng aliwang lugal. Inyang miras ya keng libutad ning Muhassir valley, pepabilis ne ing kayang kamelyu keng libutad a dalan na papunta Jumratul Kubra. Inyang miras ya king Jumrah malapit king metung a tanaman, menabu yang pitung batu kabang babasan ne ing takbir king balang pamanalbag. Kaybat na nita, sinulung ya king lugal nung nu la patayan ding ain-sakripisyu. Karin ya pete anam a pulu't atlung animal a ain-sakripisyu kapamilatan da ring gamat na at binie no ring mitagan kang Ali ban patayan na, ila pin ding animal a ain-sakripisyu kayabe da ring aliwang kayanib ning kapamisanan. Kaybat sinabi na king kuma yang ditak a pirasu karing balang animal a miyain, kaybat sinabi na king ilutu ne at kaybat kanan ne ing karni at inuman ing sabaw. Kaybat na nita, sinake ya keng saken na at minta ya keng Baitullah para keng tawaf. Menalangin yang Zuhr king Mecca. Kaybat na nita, pintalan ne i Bani Abdul Muttalib a maggulis king talaga ning Zamzam. Ngana karela: 'O Banu Abdul Muttalib, dinan yu ke pung inuman. nung e la mali deng dakal a tau, syempre saupan dakang magdrowing'. Kaybat, miyugse lang metung a timba, at minum ya kaniti. At sinabi na kekami [Umar bin Hafsh bin Ghiyats] sinabi na kekami [ing tata ku] sinabi na kekami [Ja'far bin Muhammad] sinabi na kanaku [ing tata ku] sinabi na; minta ku kang [Jabir bin Abdullah] at kitang ku kaya tungkul keng Hajj nang Rasulullah shallallahu 'al aihi wasallam. kaybat binanggit ne ing metung a hadith a kalupa na ning hadith nang Hatim bin Isma'il, at digdagan na pa; Kanitang minunang panaun, ding tau inutus nang Abu Sayyarah ing mukyat la king Himar a lubas. At inyang ing Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam linabas ya keng Muzdalifah keng Mash'aril Haram, ding tau Quraish ala lang ditak a pamagduda na tuknang ya karin at ita ing maging tuknangan na mamaya. Oneng linabas ya at e ya tinuknang angga king miras ya king Arafat at tinuknang ya karin.