Hadith Representative
Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim
Imam Muslim : 2137حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَدَنِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَحَضَرَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ نَفَذَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدٍ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا قَالَ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ لِلَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحِلُّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ وَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ وَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْ
Dòppo aveine contou [a-o Abu Bakr bin Abu Syaibah] e [a-o Ishaq bin Ibrahim] tutto da [Hatim] o l’à dito, - [Abu Bakr] o l’à dito- Avendone contou [Hatim bin Isma’il Al Madani] da [Ja’far bin Muhammad] da [seu poæ] o l’à dito; No semmo vegnui à cà do [Jabir bin Abdullah], dapeu o n'à domandou un pe un comme se ciammavan. Quande l'é stæto o mæ turno, ò dito che o mæ nomme o l'ea Muhammad bin Ali bin Husain. Dapeu o l’à averto i bottoin de d’ato e de sotta da mæ camisa. Dapeu o m’à misso a palma tra i mæ doî sein. À quelli tempi, l'ea ancon zoeno. Dapeu o l’à dito: «Benvenuo, figgio de mæ fræ, domandâ quello che ti veu domandâ». Coscì gh'ò domandou. O l'ea anæto òrbo. Quande o tempo de preghea o l'arrivava, o s'arrestava in sce'nna sciortia de preghea ch'o portava delongo con lê. Ogni vòtta ch'o metteiva o tappetin de preghea in sciâ spalla, i bòrdi ghe s'attaccavan delongo pe caxon de comme o tappetin de preghea o l'ea piccin. Ghe domando: «Dimme comme o Messaggê de Allah (paxe e benediçioin de Allah in sce de lê) o l’à fæto o Hajj». Dapeu o l'à parlou co-i gesti de man tanto ch'o l'aiva e neuve die. O l'à dito; O l'à visciuo à Medina pe neuve anni, ma o no l'aiva ancon fæto o Hajj. Dapeu o l'à annonçiou che into dexennio o l'aviæ anæto à l'Hajj. Pe sta raxon, e gente vegnivan in massa à Medina, co-o voei intrâ insemme a-o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam pe fâ de boñe açioin comme e seu açioin. Dapeu semmo anæti insemme con lê. Quand'a l'é arrivâ à Dzulhulaifah, a Asma' Bint Humais a l'à partorio o seu figgio, o Muhammad bin Abu Bakr. O l'à ordenou de domandâ a-o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam cöse o l'aiva da fâ – pe caxon do parto –. Coscì o l’à dito: «Fæ a doccia e deuviæ o voscio servietto sanitäio. Dapeu mette torna i vestî de ihram'. O Rasulullah o l'à pregou doe rak'ah a-a moschea Dzulhulaifah, dapeu o l'à montou o seu cammello ciammou Qashwa. Dòppo ëse arrivou à Baida`, ò guardou in gio à mi, quante gente l’accompagnavan, à cavallo e à pê, da tutte doe e bande e derê à lê. À quelli tempi, o Coran -revelaçion- o l'é desceiso, donde o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à capio o seu scignificato, saieiva à dî comme instruçioin pe-e açioin che gh'é da portâ avanti. Allora o l'à gridou lezendo a talbiyah: «Obbedisco a-i Toi comandi, o Allah, obbedisco, I obey. No gh'é compagno pe Ti, obbedisco a-i To comandi; in veitæ lode e favô son Toi, comme o regno, No t’æ compagni, òbbedio a-i Toi comandi-'. Tante persoñe an ascì de talbiyah comme a talbiyah do Profeta. O Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o no gh'à proibio de lezila, de fæto a lezeiva delongo. A nòstra intençion a l'é solo de fâ o Hajj, e no semmo ancon conosciui de l'Umrah. Dapeu ëse arrivou a-o Baitullah, o l'à basou un di seu cantoin –hajar Aswad-, dapeu o l'à fæto o Tawaf, con corrî træ vòtte e camminâ normalmente quattro vòtte. Dapeu o l'é anæto avanti verso o Maqam. Ibrahim 'Alais Salam, dapeu o l'à lezzuo o verscio: 'Fæ da staçion do Ibrahim un pòsto de preghea..'. -Al Baqara: 125-. Dapeu o l'à misso o maqam tra o Baitullah. Into mentre o mæ poæ o l’à dito che o Profeta o lezeiva inta seu preghea: ‘QUL HUWALLAHU AHADL...’ -Al Ikhlas: 1-4-. E: 'QUL YAA AYYUHAL KAAFIRUUN.'. -Al Kafirun: 1-6-. Dapeu o l'é tornou into canto do Templio – o l'à piccou o Aswad – e o l'à beiso ascì. Dapeu pe-a pòrta, o l'é anæto da-a Shafa. Dòppo aveise avvexinou a-a colliña de Safa o l'à lezzuo o verscio: 'De fæto, i Sa'i tra Safa e Marwah son tra i scimboli da grandessa da Religion de Allah..'. -Al Baqara: 1589-. Dapeu o l’à comensou à exeguî i comandi do Segnô. Coscì o l'é montou in sciâ colliña de Shafa. Dòppo avei visto o Baitullah, dapeu o s'é affrontou a-a Qibla tanto ch'o monoteificava Allah e o ô glorificava. E o lezeiva: «LA . UN ILAAHA ILAALLAH WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI`IN QADIIR LAA ILAAHA ILLALLAH WAHDAHU ANJAZA WA'DAHU WANASHARA 'ABDAHU WAHAZWAHDAHD worship solo, o no l’à compagno, A-o l’appartëgne o regno e tutta a lode, tanto ch’o l’é Onnipotente in sce tutto. No gh’é un Dê ch’o l’agge o drito d’ëse venerou feua che solo Allah, ch’o mantëgne e seu promesse e o l’aggiutta i seu servitoî e o destrue i seu mæximi nemixi. Dapeu o l’à pregou. Repetî o tahlil træ vòtte. Dapeu o l'é desceiso à Marwa. Quande o l'é arrivou inta vallâ, o l'à corsou. E dòppo quello, o s'é dirizzou verso a colliña de Marwa tanto ch'o camminava torna. Dòppo ëse arrivou in sciâ colliña de Marwa, o l'à fæto quello ch'o l'à fæto in sciâ colliña de Safa. Quande o l'à finio o seu sa'i in sciâ colliña de Marwa, o l'à dito: 'Se no aiva fæto quello ch'ò fæto, no aiva portou Hadya e l'aviæ fæto Umrah'. Allora Suraqah bin Malik bin Giutsyum o l'à dito: «Sì, Rasulullah! L'é solo pe sto anno ò pe sempre?» O Rasulullah o l'à esteiso e die da seu atra man tanto ch'o diva: 'Incorporâ l'Umrah into Hajj. Incorporâ l'Umrah into Hajj, no! Anche pe sempre». Into mentre o Ali o l'ea vegnuo da-o Yemen con portâ de bestie de sacrifiçio a-o Profeta. o l'à attrovou a Fatima comme unna persoña tahallul; a mette di vestî tinti e a l'à i euggi bendii. O Ali o gh'à proibio de fâlo. A Fatima a l'à respòsto: «O mæximo poæ o m'à dito de fâlo». O Ali o l'à dito; Coscì son anæto da-o Profeta pe domandâ unna fatwa in scê açioin da Fatima. Ghe ò dito che gh'ò impedio de fâ quello. O l'à dito ascì: «A Fathimah a l'à raxon». Dapeu o l'à domandou: «Cose leze quande veu fâ o Hajj?» O Ali o l'à dito; Ò respòsto: «O Allah, ò l'intençion de fâ o Hajj comme exemplificou da-o Vostro Messaggê». Dapeu Ali o l'à domandou: «Ma ò portou o hwankurban, comme l'é quello?» O l'à respòsto: «No stæ tahallul». O Ja'far o l'à dito; O numero de hadya che o Ali o l'à portou da-o Yemen e che o Profeta o l'à portou o l'ea çento. Tutti inta congregaçion aivan o tahallul e o barbou, feua che o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam e o pòpolo ch'o l'aiva portou o hadya con lê. Quande o giorno de Tarwiyah – l'eutto de Dzulhijjah – o l'é arrivou, son anæti à Mina pe fâ o Hajj. O Rasulullah o l'à montou o seu veicolo. Lì o l'à pregou e preghee do Dhuhr, do Asr, do Maghrib, de l'Isha e do Fajr. Dapeu o l'à aspëtou un pittin fin che o sô o s'é levou; Into mentre o l'à mandou de gente primma à Namirah pe mette lì o campo. Into mentre, i Quraysh pensavan ch'o s'aviæ fermou de seguo à Mash'aril Haram – unna colliña à Muzdalifah – comme o pòpolo ignorante o fava pe commun. Ma se descoverze ch'o l'é anæto avanti solo verso Arafat. Quand'o l'é arrivou à Namirah, o l'à descoverto che e gente aivan tiou sciù de tende. Dapeu o s'é fermou pe arreposâse lì. Quande o sô o l'ea tramontou, o l'à continuou in sciô seu cammello. Arrivou into mezo de avie, o l’à fæto un descorso: «De fæto, spantegâ sangue e levâghe a propietæ do seu compagno o l’é haram, coscì comme l’é haram combatte inte sto giorno, inte sto mê, e inte sto paise. Pe favô, saiæ che tutto quello ch'o l'odora de Jahiliyah o l'é stæto abolio sotta a mæ lezze, compreiso a rescatto do sangue do periodo Jahiliyah. O rescatto de sangue ch'o l'ò desfæto pe-a primma vòtta o l'ea o sangue de Ibn Rabi'ah bin Harith ch'o l'ea stæto alimentou da-o Bani Sa'ad, dapeu o l'ea stæto ammassou da-o Huzail. Coscì ascì, ò abolio l'usura jahiliyah; Quello che ò abolio pe-a primma vòtta a l'é stæta l'usura ch'a l'é stæta stabilia da-o Abbas bin Abdul Muttalib. De fæto, eliminerò tutta l’usura. Allora no gh'æ paû de dònne. Voî peuan piggiâli comme unna confiansa de Allah, e son legali pe voscià osservando e regole Allah. Dòppo quello, ti gh'æ di driti in sce de loiatri, saieiva à dî che no permettan à de atre persoñe d'occupâ o teu tappetin. Se violan, colpîli de mainea no dannosa. In cangio an di driti in sce ti. Saieiva à dî o sostentamento e o vestî appropiou. Ve lascio à tutti unna guidda pe-a vitta, che, se gh’aderisce, o l’é o Coran. Ve saiæ domandou tutti de mi, donca comme respondiæ?» an respòsto: ‘Testimoniemmo che t’æ consegnou pe in davei o messaggio, t’æ compio i tò dovei e t’æ dæto di conseggi’. Dapeu o l'à dito, con tiâ sciù o dio indiçe a-o çê e con indicâ a gente: «Sì, Allah, testimònio, o Allah, testimònio, o Allah, testimònio». Dòppo quello, o l'à ciammou a-a preghea, dapeu o qamat, dapeu o l'à pregou a preghea do Zhuhur. Dapeu o qamat torna e a preghea Asr sensa a preghea sunnah tra i doî. Dòppo quello, o l'à contunniou o seu viægio pe-o pòsto do wukuf. Arrivou lì, o cammello do Qashwa o s'é fermou inte un pòsto de ròcca e e gente che camminavan ean davanti à lê. O l'à affrontou a Qibla, e o l'é arrestou in pê fin à quande o sô o s'é tramontou e o megafono rosso o l'é scentou. Dapeu o l'à continuou o seu viægio, con portâ Usamah derê à lê, tanto ch'o lê mæximo o l'aiva o contròllo. O l'à tiou e redde do Cammello Qashwa, fin à quande a seu testa a l'à squæxi toccou o cuscino da sella. O l'à dito con un gesto da man: «Fræ, stæ tranquilli, stæ tranquilli». Ogni vòtta ch'o l'arrivava in sce unna colliña, o deslenguava un pittin a còrda do cammello, pe fâlo montâ ciù façile. Arrivou à Muzdalifah o l'à pregou e preghee do Maghrib e de l'Isha' con unn'appello a-a preghea e doî qamat sensa nisciuña preghea de sunna into mezo. Dapeu o l'à dormio fin à l'arba. Quande o tempo pe-o Fajr o l'é arrivou, o l'à pregou a preghea do Fajr con un Adhan e un qamat. Dapeu o l'é anæto à cavallo in sciô cammello do Qaswa e o l'à contunniou o seu viægio pe Mash'aril Haram. Unna vòtta lì o s'é affrontou a-a Qibla, o l'à pregou, o takbir, o tahlil e o l'à lezzuo a frase de monoteismo. O l'é arrestou lì fin à quande o çê o l'é vegnuo giano e o l'é anæto avanti do spægâ do sô, con portâ o Fadlal bin Abbas. O Fadlal o l'é un òmmo co-i cavelli mäveggioxi e a faccia gianca. Quande o l'é anæto, o pòpolo o l'é anæto ascì con lê. O Fadlal o î à guardæ, dapeu o Profeta o s'é coverto a faccia co-e man. Ma o Fadlal o l'à vortou a testa inte unn'atra direçion pe vedde. O Rasulullah o l'à creuvio ascì a seu faccia co-a seu atra man, coscì che o Fadlala o l'à diretto o seu sguardo da unn'atra parte. Arrivou into mezo da vallâ de Muhassir, o l'à accelerou o seu cammello pe-a stradda de mezo ch'a l'anava drita à Jumratul Kubra. Arrivou à Jumrah da-a rente à un erbo, o l'à tiou sette cioccolate tanto ch'o reçitava o takbir con ògni tiâ. Dapeu o l’é anæto avanti into pòsto donde se massacrava o sacrifiçio. Lì o l’à massacrou sessantatrei bestie de sacrifiçio co-e seu man e o l’à consegnou o resto à l’Ali pe massacrâle, saieiva à dî e bestie de sacrifiçio insemme à di atri membri da congregaçion. Dapeu o gh’à dito de piggiâ un tòcco piccin da ògni bestia de sacrifiçio, dapeu o gh’à dito de fâlo coî e dapeu o l’à mangiou a carne e o l’à bevuo o broddo. Dòppo quello, o l'é montou in sciô seu veicolo e o s'é dirizzou à Baitullah pe-o tawaf. O l'à pregou e preghee de Zuhr a-a Mecca. Dapeu de quello, o l'à vixitou o Bani Abdul Muttalib ch'o disegnava un pòsso de Zamzam. O ghe dixe: «O Banu Abdul Muttalib, dâne quarcösa da beive. Se a gente a no l'accapisce mâ, de seguo ti aggiutto à disegnâ insemme». Dapeu an cacciou un secco, e o l'à bevuo da quello. E o n’à dito [Omar bin Hafsh bin Ghiyats] o n’à dito [o mæ poæ] o n’à dito [o Ja’far bin Muhammad] o m’à dito [o mæ poæ] o l’à dito; Son anæto da-o [Jabir bin Abdullah] e gh'ò domandou in sciô Hajj do Rasulullah aihi o l'é stæto. dapeu o l’à mensunou un hadith ch’o s’assomeggiava à quello de Hatim bin Isma’il, e o gh’à azzonto; Into passou, e gente vegnivan ordenæ da-o Abu Sayyarah de montâ in sce Himar nue. E quande o Profeta o l'à passou o Muzdalifah à Mash'aril Haram, o pòpolo Quraish o no l'aiva o ciù piccin dubio ch'o s'avesse fermou lì e ch'o saieiva stæto o seu pòsto de fermâse ciù tardi. Ma o l'à passou e o no s'é fermou fin à quande o l'é arrivou à Arafat e o s'é fermou lì.